MIGRATIERECHT 2026-2027
(Prof. Dr. Sarah El Amouri)
HOORCOLLEGE 1: BASISPRINCIPES EN CONTOUREN VAN HET MIGRATIERECHT
Migratierecht = een tak van publiekrecht en veel invloed algemeen bestuursrecht (administratief recht) maar
het ligt ook op een snijpunt met heel veel andere rechtstakken:
Doel cursus: kritisch kijken naar gepubliceerde zaken in de media, standpunten uit politieke overwegingen die
niet altijd juridisch correct zijn
LEERRESULTATEN VAN HET OPLEIDINGSONDERDEEL
1) Grondig inzicht in en kennis van de bronnen, structuur en regels van het Belgisch migratierecht, met aandacht voor
Europees- en internationaal- en mensenrechtelijke dimensies
2) Analyseren van praktijkcasussen en aanzetten tot oplossing ontwerpen, rekening houdend met de randvoorwaarde van
de gegeven praktijkcontext
3) Innemen van (wetenschappelijk en kritisch onderbouwd standpunt over een actueel thema in het migratierecht op grond
van de verworven kennis en inzichten
4) Zich bewust zijn van de complexiteit van het vreemdelingenrecht en de inbedding ervan in het internationaal, Europees
en administratief recht
5) Aandacht hebben voor actuele evoluties binnen het migratierecht
,Lesmateriaal:
• PowerPoints = belangrijkste bron van info, startpunt
• Canvas per module al het materiaal (rechtsleer/rechtspraak/regelgeving/…)
o Regelgeving ook te gebruiken op examen
• Geen handboek
Examen:
• Schriftelijk (gesloten boek)
Opbouw van de examenvragen
• Open vragen
• Casusvragen
• Meerkeuzevragen
• Combinatie van kennis-, inzicht- en reflectievragen
Toegelaten materiaal
• Relevante regelgeving (beschikbaar via Canvas)
• Onderlijnen en kruisverwijzingen naar regelgeving toegelaten, maar geen annotaties (!)
• Geen rechtspraak enkel regelgeving
• Post-it’s mag
MODULE 1: BASISBEGINSELEN VAN HET MIGRATIERECHT
HOOFDSTUK 1: BASISPRINCIPES EN CONTOUREN VAN HET MIGRATIERECHT
Structuur van het hoofdstuk:
De notie “vreemdeling” (wie?)
Het concept “migratierecht” (wat?)
Bronnen van het migratierecht (waar?)
1. Internationaalrechtelijke bronnen
2. Europeesrechtelijke bronnen
3. Nationaalrechtelijke bronnen
Bevoegdheidsverdeling op nationaal niveau (door wie?)
Betrokken instanties (door wie?)
1. Administratieve instanties
2. Rechtscolleges
Migratie in België: enkele cijfers (hoeveel?)
,De notie “vreemdeling” (wie?)
Veel verschillende termen:
• Vreemdeling
• Illegaal
• Asielzoeker
• Zonder papieren
• …
Vele termen zijn juridisch niet correct en mag men dus niet (meer) gebruiken!
Geen algemeen aanvaarde definitie van wat een migrant eigenlijk is
Soorten migratie:
• Reguliere: vb. arbeidsmigratie, verzoekers om internationale bescherming (de asielzoekers), Erasmus,
gezinshereniging
• Irreguliere: grenzen overschrijden zonder geldige verblijfstitel
• Vrijwillig: vb. gezinshereniging
• Gedwongen: vb. internationale bescherming
• Permanent: huwelijk op Belgisch grondgebied met intentie te blijven
• Tijdelijke: studeren in het buitenland voor een bepaalde tijd met intentie om terug te keren naar het
land van herkomst
Oorzaken: ook toerisme kan gezien worden als een vorm van migratie! (3 maanden als grens)
, Personeel toepassingsgebied van het migratierecht: “vreemdeling
Toepassingsgebied ratione personae van het migratierecht:
“Vreemdeling”
• “al wie het bewijs niet levert dat hij de Belgische nationaliteit bezit” (art. 1, 1° Vw.)
Bewijslast ligt bij diegene die aanvoert dat hij Belg is
• Juridisch-technisch begrip
Geldt in principe voor volledige Belgische recht
o Bv. gemeenschaps- en gewestmateries (tewerkstelling van buitenlandse werknemers…)
• Ook staatlozen
“Een persoon die door geen enkele Staat, krachtens diens wetgeving, als onderdaan wordt
beschouwd” (art. 1 Staatlozenverdrag)
En dus niet bewijst over de Belgische nationaliteit te beschikken
Basisonderscheid: Belg – unieburger – derdelander
! Basis voor elke casus is deze tweedeling tussen Belgen enerzijds en vreemdelingen (UB + derdelanders)
anderzijds!
(Prof. Dr. Sarah El Amouri)
HOORCOLLEGE 1: BASISPRINCIPES EN CONTOUREN VAN HET MIGRATIERECHT
Migratierecht = een tak van publiekrecht en veel invloed algemeen bestuursrecht (administratief recht) maar
het ligt ook op een snijpunt met heel veel andere rechtstakken:
Doel cursus: kritisch kijken naar gepubliceerde zaken in de media, standpunten uit politieke overwegingen die
niet altijd juridisch correct zijn
LEERRESULTATEN VAN HET OPLEIDINGSONDERDEEL
1) Grondig inzicht in en kennis van de bronnen, structuur en regels van het Belgisch migratierecht, met aandacht voor
Europees- en internationaal- en mensenrechtelijke dimensies
2) Analyseren van praktijkcasussen en aanzetten tot oplossing ontwerpen, rekening houdend met de randvoorwaarde van
de gegeven praktijkcontext
3) Innemen van (wetenschappelijk en kritisch onderbouwd standpunt over een actueel thema in het migratierecht op grond
van de verworven kennis en inzichten
4) Zich bewust zijn van de complexiteit van het vreemdelingenrecht en de inbedding ervan in het internationaal, Europees
en administratief recht
5) Aandacht hebben voor actuele evoluties binnen het migratierecht
,Lesmateriaal:
• PowerPoints = belangrijkste bron van info, startpunt
• Canvas per module al het materiaal (rechtsleer/rechtspraak/regelgeving/…)
o Regelgeving ook te gebruiken op examen
• Geen handboek
Examen:
• Schriftelijk (gesloten boek)
Opbouw van de examenvragen
• Open vragen
• Casusvragen
• Meerkeuzevragen
• Combinatie van kennis-, inzicht- en reflectievragen
Toegelaten materiaal
• Relevante regelgeving (beschikbaar via Canvas)
• Onderlijnen en kruisverwijzingen naar regelgeving toegelaten, maar geen annotaties (!)
• Geen rechtspraak enkel regelgeving
• Post-it’s mag
MODULE 1: BASISBEGINSELEN VAN HET MIGRATIERECHT
HOOFDSTUK 1: BASISPRINCIPES EN CONTOUREN VAN HET MIGRATIERECHT
Structuur van het hoofdstuk:
De notie “vreemdeling” (wie?)
Het concept “migratierecht” (wat?)
Bronnen van het migratierecht (waar?)
1. Internationaalrechtelijke bronnen
2. Europeesrechtelijke bronnen
3. Nationaalrechtelijke bronnen
Bevoegdheidsverdeling op nationaal niveau (door wie?)
Betrokken instanties (door wie?)
1. Administratieve instanties
2. Rechtscolleges
Migratie in België: enkele cijfers (hoeveel?)
,De notie “vreemdeling” (wie?)
Veel verschillende termen:
• Vreemdeling
• Illegaal
• Asielzoeker
• Zonder papieren
• …
Vele termen zijn juridisch niet correct en mag men dus niet (meer) gebruiken!
Geen algemeen aanvaarde definitie van wat een migrant eigenlijk is
Soorten migratie:
• Reguliere: vb. arbeidsmigratie, verzoekers om internationale bescherming (de asielzoekers), Erasmus,
gezinshereniging
• Irreguliere: grenzen overschrijden zonder geldige verblijfstitel
• Vrijwillig: vb. gezinshereniging
• Gedwongen: vb. internationale bescherming
• Permanent: huwelijk op Belgisch grondgebied met intentie te blijven
• Tijdelijke: studeren in het buitenland voor een bepaalde tijd met intentie om terug te keren naar het
land van herkomst
Oorzaken: ook toerisme kan gezien worden als een vorm van migratie! (3 maanden als grens)
, Personeel toepassingsgebied van het migratierecht: “vreemdeling
Toepassingsgebied ratione personae van het migratierecht:
“Vreemdeling”
• “al wie het bewijs niet levert dat hij de Belgische nationaliteit bezit” (art. 1, 1° Vw.)
Bewijslast ligt bij diegene die aanvoert dat hij Belg is
• Juridisch-technisch begrip
Geldt in principe voor volledige Belgische recht
o Bv. gemeenschaps- en gewestmateries (tewerkstelling van buitenlandse werknemers…)
• Ook staatlozen
“Een persoon die door geen enkele Staat, krachtens diens wetgeving, als onderdaan wordt
beschouwd” (art. 1 Staatlozenverdrag)
En dus niet bewijst over de Belgische nationaliteit te beschikken
Basisonderscheid: Belg – unieburger – derdelander
! Basis voor elke casus is deze tweedeling tussen Belgen enerzijds en vreemdelingen (UB + derdelanders)
anderzijds!
