, lOMoARcPSD|34187523
INTERNATIONALE ORGANISATIE
Eerste 7 grote concepten = bouwstenen vd internationale organisatie
Later complexere situaties
Basisconcept 1: Soevereiniteit
- Zie bol bij Kroning vn Britse koning Charles overdracht van soevereiniteit
- Komt vh Franse woord ‘Souverain’: ‘het hoogste gezag’
zie actueel: Trump betwist soevereiniteit vn sommige landen
zegt dat ze onder VS soevereiniteit moeten vallen
- gekoppeld aan actor = ‘Staat’ (staatshoofd)
Gevolg vd Vrede vn Westfalen (1648) (klassiek)
Oorspronkelijk: focus op rechten
regering heeft volledige & exclusieve bevoegdheid om gezag over haar
grondgebied uit te oefenen
Soevereiniteit vn veel staten wel verkleint: dekolonisatie vn bv Britse rijk
nu 2 restanten: Britse Overzeese gebieden (Britse soevereiniteit) &
Commonwealth (gn Br soev) zie verder
Vrede van Westfalen (1648) resulteert in statensysteem: staat als kerneenheid van
organisatie
Staat heeft hoogste gezag op grondgebied (maken, aanpassen, opschorten van
wetten)
o 2005 (modern)
Evolutie naar: plichten (responsibility to protect)
R2P uitgewerkt in nasleep Kosovo-interventie en goedgekeurd als nieuwe norm op
de World Summit (2005)
Soevereiniteit impliceert plichten: verantwoordelijkheid om burgers te
beschermen bij
• Genocide
• Oorlogsmisdaden
• Etnische zuiveringen
• Misdaden tegen de mensheid
Primaire verantwoordelijkheid voor staat; secundaire verantwoordelijkheid voor
internationale gemeenschap
Evolutie verandert niets aan het feit dat de klassieke visie op soevereiniteit
verankerd zit in VN (in het Handvest)
• Evolutie in theorie betekent niet noodzakelijk evolutie in
praktijk
• Wel: Libië: S/RES/1973 (2011); Ivoorkust: S/RES/1975
(2011)
1
, lOMoARcPSD|34187523
• Niet: Syrië, ….
R2P als norm: onduidelijkheid/onenigheid mbt principe, focus, middelen …
Bredere context zit ook tegen: toegenomen focus op soevereiniteit van staten (en
dus ook territoriale integriteit van staten) als gevolg van toegenomen focus op
machtspolitiek (vaak geframed in termen van ‘geopolitiek’)
- Het verre Britse verleden
Imperialisme: Commerce, Christianity, Civilization (= Mercantilisme)
‘Brittania rules the waves’ groot Brits rijk
Hoogtepunt: 1919
MAAR AUS onafhankelijk in 1901
Tegenwoordig:
BREXIT terug naar ‘Global Brittain’ (?)
Niet dus Sunak stelt zich ‘onderdaniger’ op
Britse Soevereiniteit slechts over enkele kleine eilandjes verspreid over
de wereld toch nog steeds een grootmacht?
Gaat dus over MACHT
Commonwealth of Nations (internationale organisatie)
• Ex-British empire werkt samen in Internationale
organisatie
• Soms nog met Britse koning als Staatshoofd
• Voorbeeld van Intergouvernementele Organisatie (IGO)
56 “onafhankelijke en gelijke” staten (republieken +
monarchieën/Realms)
o London Declaration (1949) als oprichtingsverdrag,
maar lange voorgeschiedenis (van conferenties en
akkoorden)
o Focus op taal, cultuur, sport, zaken, … en slechts
beperkte aandacht voor politiek
o Toegenomen aandacht dr Brexit (Global Britain) &
moeilijkere rol na dood Elizabeth II
o Inspiratie voor Commonwealth of Independent States
(CIS) (les 13)
o Vaak kritiek op deze verstandshouding: bv bij
bezoekjes Charles
Internationale organsatie: bestaat uit soevereine staten
• Vragen over Britse imperiale verleden
Erkenning van verleden, vooral behandeling ‘inheemse
volkeren’, dus vraag naar excuses en compensatie
• Vragen over toekomst van Britse imperiale verleden
Referenda over republiek als staatsvorm in de Realms (ipv
monarchie)) + Commonwealth als organisatie als ‘pet project’
van Koningin Elizabeth
2
, lOMoARcPSD|34187523
Basisconcept 2: intergouvernementele organisatie (IGO)
- Regeringen tss staten staten verdwijnen niet!!! , maar belangrijkste actoren
Behouden soevereiniteit
- Definitie HB (3 criteria):
o “organizations that include at least three states as members (1), that have
activities in several states (2), and that are created through a formal
intergovernmental agreement (3) such as a treaty, charter or statute.”
o Geen soevereiniteitsoverdracht!
o Gericht op meerdere staten
o Oprichtingsverdrag nodig
Kan ook andere varianten hebben
wel meer dan 260 IGO’s die hieraan voldoen: meeste klein, jong en Europees
ook veel niet actief
In dit vak: universele organisaties & regionale organisaties
- Verwachtingsmanagement: kritische blik met oprichtingsverdrag (mandaat) =
toetssteen vr evaluatie IGO’s
o Wat wordt er eig verwacht (welk doel, mogelijkheden)
vaak te grote verwachtingen dr bv kunst
o Kritische houding w zeker aangemoedigd, maar wel met volgende twee vragen als
vertrekpunt:
“Welke deel vd VN” (lappendeken van organen met eigen taken en
instrumenten)
”Hoe hebben we die VN vorm gegeven” : wat hebben we afgesproken
(delegatie; cf. VN als wereld van staten)
Anders gezegd: belang van nuance/ differentiatie (de ene dit, de andere dat)
- Toch algemene inzichten pluspunten en pijnpunten:
Pluspunten komen bijna nooit ih nieuws, pijnpunten wel
o voorbeeld pijnpunt: “The rise of ISIS well illustrates the problem: a group funded by
illegal seizures of oil wells and bank assets and occupying large swaths of terrority
and major cities; a crippled Iraqi government and military struggling to respond
effectively because of sectarian conflicts; a Syrian government, viewed by many as a
terrorist regime in itself, caught in a long civil war and fighting for its survival; the
3