Samenvatting Geschiedenis | VN (Verenigde Naties) | 3e graad | 2026/27

Samenvatting Geschiedenis: VN
Hoe is de VN ontstaan?

 Voorloper VN was Volkenbond die na WOI werd opgericht om nieuwe oorlogen te
voorkomen  maar gefaald
o Geen effectieve middelen om op te treden tegen landen die regels niet volgden 
geen leger, legden geen sancties op,…
o Te weinig leden  geen VS/USSR  grootmachten
 Vanaf ’30  opkomst imperialisme DE + IT + JAP  geen reactie Volkenbond  bij uitbreken
WOII 1939 valt Volkenbond weg (officieel pas in april 1946)  mislukt in het voorkomen van
oorlog
 Tijdens WOII  Churchill (premier GB) + Roosevelt (president VS) maken plannen voor
wereld na WOII  maakten in 1942 een doc voor wat er moest gebeuren voor een
duurzame vreedzame wereld  Atlantic Charter (Atlantische Handvest)  centraal punt was
dat er een vereniging van naties moest komen  intentie voor oprichting VN
 1945  stichtingsconferentie in SF  50 landen ondertekenden het handvest van VN 
bevat rechten en plichten van lidstaten + organen/instellingen/procedures van VN  in
werking vanaf 24 okt 1945  gevestigd in NYC  sindsdien 193 landen lid

Wat zijn de algemene doelstellingen en principes van de VN?

 Vrede + veiligheid bewaken
 Duurzame ontwikkeling bevorderen
 Mensenrechten beschermen
 Internationale wetgeving verdedigen
 Humanitaire hulp verlenen
 Hoofdoel  oorlog en conflict voorkomen  rechtstreeks (werken aan vreedzame manier
om conflict op te lossen) + onrechtstreeks (solidariteit vergroten + door oorzaken van
spanningen en conflicten weg te werken)
 2000  189 landen ondertekenden millenniumdoelstellingen  doelstellingen over
onderwijs/zorg/armoede/gelijkheid/… moesten in 2015 gehaald worden  deze
doelstellingen in 2015 vervangen door Duurzame ontwikkelingsdoelen
o Millenniumdoelstellingen  hulp van geïndustrialiseerde wereld aan derde wereld
o Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen  verbetering levensstandaard

Wat is de organisatie van de VN?

 Algemene vergadering  belangrijkste overlegorgaan van VN
o Bevoegdheden  focust op mondiale problemen  preventief + actueel  vooral
aanbevelingen
 Initiatieven om internationale samenwerking te verbeteren rond
verschillende thema’s (vrede + politiek + veiligheid + …)
 Voorstellen om rechten van mens + vrijheden voor iedereen te realiseren
 Bespreekt specifieke probleemsituaties + doet aanbevelingen om die aan te
pakken
 Voorbereidend werk om internationaal recht te realiseren
 Goedkeuring begroting VN

,  Verkiest niet-permanente leden van Veiligheidsraad + rechters Internationaal
gerechtshof
 Benoemt secretaris-generaal op aanbeveling Veiligheidsraad
o Werking
 Aanbevelingen  uitgewerkt in resoluties (=wetten)  in 6 commissies
voorbereid  daarna over gestemd tijdens plenaire vergadering (met alle
leden)  jaarlijkse zitting maar extra zittingen kunnen ook  op vraag
Veiligheidsraad + meerderheid lidstaten
 Elk lid (193) heeft 1 stem  bij vrede + veiligheid + toetreding nieuwe leden
+ begroting is tweederdemeerderheid vereist  bij andere kwesties gewone
meerderheid (helft + 1)
 Besluiten + resoluties van AV juridisch gezien niet bindend voor nationale
regeringen  maar wel rekening mee gehouden  geven goed beeld over
mening van internationale gemeenschap  moreel gezag van wereld
 Veiligheidsraad
o Bevoegdheden
 Handhaven internationale vrede + veiligheid
 Plannen opstellen rond ontwapening + wapenbeheersing
 Aanbevelingen over methodes om geschillen vreedzaam op te lossen
 Onderzoeken van geschillen die kunne leiden tot conflicten
 Belangrijk  leden VN verplicht om beslissingen VR te
aanvaarden/uitvoeren + leden vd raad altijd in NYC zodat ze op korte termijn
kunnen samenkomen als nodig
o Werking
 15 leden  5 permanente met vetorecht (FR + CH + Russische federatie + VK
+ VS) + 10 niet-permanente die door AV kiest voor periode 2 jaar (5 afro-
aziatisch (minstens 1 Arabische) + 2 latijns-AM + 1 oost-EU + 2 uit restgroep
(1 uit West-EU + 1 uit Canada/Oceanië))  elk lid 1 stem 
besluiten/resoluties aangenomen bij 9/15 stemmen + geen tegen stem van
leden met vetorecht  permanente leden kunnen ook NIET stemmen
 Besluiten + resoluties zijn bindend voor nationale regeringen  sancties bij
niet naleven
o Stappen bij conflictsituatie
 Diplomatiek  roept partijen op om zonder geweld conflict op te lossen 
soms kan VR feitenonderzoek + bemiddeling doen
 Is conflict geëscaleerd  blauwe helmen gestuurd
 Sancties  diplomatiek faalt  via resoluties sancties geven  mag enkel
verantwoordelijken van conflict treffen
 Militair ingrijpen  diplomatiek + sancties falen  kan tijdelijke
hulporganen oprichten voor hulp  vb
 Internationale straftribunalen om misdaden tegen mensheid te
vervolgen  in Rwanda + Joegoslavië
 Commissie Contraterrorisme na 9/11
 Secretariaat
o Bestaande uit ambtenaren die over hele wereld taken uitvoeren  voor vlotte
werking VN  alle administratieve + organisatorische aspecten
o Aan hoofd  secretaris-generaal  nu POR Antonio Guterres  persoonlijke macht
+ politieke macht + bemiddelaar