Samenvatting Geschiedenis | Fascisme | 3e graad | 2026/2027

Samenvatting Geschiedenis:
Fascisme
Wat is het fascisme?
 Oorspronkelijke naam antidemocratische politieke beweging olv Benito
Mussolini  1920-1925 de macht verkregen in Italië
 Sindsdien  woord gebruikt als verzamelbegrip antidemocratische
bewegingen + stromingen die op essentiële punten overeenkomen met
Italiaanse beweging  in DE het nazisme / nationaalsocialisme
Wat zijn de algemene kenmerken van het fascisme?





Hoe is het Fascisme aan de macht gekomen in Italië?
ITALIË VOOR WOI  ONSTABILITEIT EN VERDEELDHEID
 POLITIEK
o Italië  erg jong koninkrijk  pas verenigd ca. 1870  veel
regio’s streefden naar zelfbestuur (= terug oude situatie)
o Gebrek centraal gezag / politieke leider  zoals Bismarck in DE

, o Problemen met kerk  pauselijke staat moest gebieden afstaan
om Italiaanse eenmaking te finaliseren  Paus verbood
katholieken om Italiaanse staat te steunen
 ECONOMISCH
o Grote kloof noord en zuid  N = vrij welvarend door industrie, Z =
verouderde landbouw, grootgrondbezit,…
o Veel emigratie  naar USA / binnen Europa
ITALIË NA WOI
 POLITIEK  na WOI  IT behoorde tot winnaars  regering rekende op
beloning (gebiedsuitbreiding)  bij Verdrag Versailles eist IT gebieden
aan Balkan  Fiume (belangrijke haven) + Dalmatië  Wilson (VS-
persident) verzet zich omwille van zelfbeschikkingsrecht  Slavische
volkeren onder IT gezag  spanningen ontstaan  krijgen enkel Trieste
+ Zuid-Tirol  teleurstelling nationalisten  kleine beloning tov hun
inzet bij WOI  geen IT vrede
 ECONOMIE
o ECO crisis na WOI
 Povlakte  industriële hart IT  10% actieve bevolking
werkloos
 Inflatie  kosten oorlog  waardevermindering IT munt 
koopkracht bevolking aangetast
 Pensioenen familieleden van gesneuvelden niet meer
uitbetaald + oorlogsinvaliden kregen geen uitkering
 Groeiende kloof  arm en rijk
o Algemene ontevredenheid  veel stakingen  boeren bezetten
het land (Zuiden)  sociaal klimaat onrustig  arbeiders + boeren
vormden raden om bedrijven te beheren + groot aantal fabrieken
bezet door arbeiders en vakbonden  mislukking  productie
werd niet draaiende gehouden + geen technische leiding + geen
kredieten banken  verzet wordt niet omgezet in politieke macht
o Polarisatie links en rechts  L + R politici probeerden onrust te
gebruiken om radicale maatregelen door te voeren
 L  communisten  tegen kapitalisme  onrust uitbuiten
om arbeiders aan macht te krijgen
 R  ultra-nationalisten  tegen democratische
besluitvorming (macht van meerderheid)  bang groeiende