Samenvatting Biologie: Enzymen | 3e graad | 2026/2027

Samenvatting Biologie: Enzymen
Wat is het verschil tussen stofwisseling en stofuitwisseling?
 Stofuitwisseling
o Stofuitwisseling is het transport van stoffen door membranen van
het inwendige naar het uitwendige milieu en omgekeerd
 Stofwisseling
o Stofwisseling is het geheel van biochemische processen dat binnen
de cel plaatsvindt waarbij bindingen worden verbroken en nieuwe
worden gemaakt  celmetabolisme
Welke soorten reacties kunnen er plaatsvinden tijdens het celmetabolisme?
 Katabole reacties
o Afbraak grote biomoleculen  tot kleine transporteerbare
moleculen  hydrolyse
o Energie komt vrij  exo-energetisch  dissimilatie
 Anabole reacties
o Opbouw grote biomoleculen  vanuit kleine transporteerbare
moleculen  condensatie
o Energie wordt verbruikt  endo-energetisch  assimilatie
Hoe werkt de samenhang tussen anabole en katabole reacties?
 Katabole reacties  leveren energie voor endo-energetische reacties
o Vrijgekomen energie bij afbraak glucose  gebruikt voor vorming
grote moleculen (bv. Proteïnen, nucleïnezuren,…)
o Kleine storing  grote gevolgen
 Fabry en Zellwegersyndroom  stofwisselingsziektes 
foutgelopen reacties bij lysosomen of peroxisomen
Wat is de rol van enzymen?
 Reactiesnelheid beïnvloeden  enzymen / biokatalysatoren
o Activeringsenergie verlaagt  fysieke structuur, oriëntatie,
ladingsverdeling aanpassen
 meer deeltjes bevatten de nodige energie  meer kans op
effectieve botsingen  sneller

, o Activeringsenergie verhoogt  fysieke structuur, oriëntatie,
ladingsverdeling aanpassen
 minder deeltjes bevatten de nodige energie  minder kans
op effectieve botsingen  trager
 Werken enkel op substraat  molecule die niet deelneemt aan de
reactie zelf  komt er onveranderd terug uit  beschikbaar om reacties
meermaals en snel achter mekaar te laten verlopen
o Substraat + enzym  enzym-substraatcomplex  product +
enzym
Welke invloed heeft het enzym koolzuuranhydrase op de reactie van
koolstofdioxide en water tot koolzuur?
 Rode bloedcellen
o Afwezigheid van koolzuuranhydrase  500 moleculen koolzuur in
1 uur  lage reactiesnelheid  verzuring van het bloed door te
hoge CO2-concentratie
o Aanwezigheid van koolzuuranhydrase  500 000 moleculen
koolzuur in 1 seconde
Wat is een enzym-gekatalyseerde katabole reactie?
 Activatie-energie verlagen  substraat splitst sneller in aparte kleinere
producten + vrijgekomen energie
Wat is een enzym-gekatalyseerde anabole reactie?
 Activatie-energie verlagen  twee substraten binden sneller tot een
grote molecule
Hoe werkt het proces van S naar P?
 In één richting
o Enzym pepsine  proteïne opsplitsen in kleinere polypeptiden 
katabool  S – P
o Polypeptiden opbouwen tot proteïne  anabool  ander enzym
P–S
Wat is de plaats van enzymen?
 Komen voor in cel op de plaats waar ze een reactie zullen katalyseren 
afhankelijk van hun functie