GOTIEK IN ENGELAND
12e eeuw: start vroeggotiek
Engeland heel anders dan vandaag
→ het Kanaal = geen grens maar verbindende waterzone
→ beide oevers vormen één culturele/politieke wereld
Europa: 2 grote rivaliserende staten (Engeland en Frankrijk): Intense interactie tussen
Engeland en Frankrijk + territoriale conflicten doordat Eng bezit delen van Fr en omgekeerd
11e eeuw: heersende klasse in Engeland = van Franse afkomst -> Frans = taal van elite
gevolg: sterke invloed van Frans op Engels (taal)
Door voortdurende interactie:
- Uitwisseling van ideeën
- Sterke Europese (vooral Franse) invloed op Engelse architectuur
Gotische architectuur in Eng ontstaat binnen deze dynamische Frans-Engelse context
DURHAM CATHTEDRAL, 1100
Overgang: romaanse (structuur, massa) → gotische architectuur (techniek, ritme, decorati)
ROMAANS (traditioneel) GOTIEK (vernieuwend)
Extreme massiviteit Ribgewelven
Dikke muren, zware pijlers Meer nadruk op structuur en ritme
Monumentaal en gesloten karakter Begin verticaliteit
Engelse romaanse architectuur = Angelo-Normandisch
mix van Normandische (Franse) invloeden + lokale Engelse tradities
massief + decoratief (geometrische patronen -> typisch Engelse gotiek =>
idee van Decorum = bewust aandacht voor esthetiek en versiering) tegelijk
KATHEDRAAL VAN CANTERBURY (12 E EEUW)
= Start van gotiek in Engelang
-> sterk gebaseerd op Franse voorbeelden (bv: Saint-
Denis, Notre-Dame,..)
➔ Engelse gotiek start dus met import van Franse
Prototypes
1
, DRIE FASEN VAN GOTIEK IN ENGELAND
EARLY ENGLISH GOTHIC (12 E EEUW)
• Direct beïnvloed door Franse vroeggotiek
• Kenmerken: spitsbogen, ribgewelven, sobere, strakke vormen
• Architectuur blijft vrij strikt volgens Franse modellen
Bv: Canterbury Catherdral
DECORATED (CURVILINEAR) STYLE (13 DE – BEGIN 14 E EEUW)
• Hoogtepunt van creatieve vrijheid
• Kenmerken: vloeiende, gebogen lijnen (curvilinear), zeer rijke
decoratie, complexe gewelven en ruimtelijke experimenten
• Breuk met Franse regels
Architectuur wordt: dynamisch, speels, bijna “organisch”
Bv: Wells Cathedral Chapter House
PERPENDICULAR STYLE (16 E EEUW)
• Abrupte breuk met Decorated Style
• Kenmerken: sterke nadruk op verticale lijnen,
orthogonale (recht, rasterachtig) structuren,
strakke geometrie
• Vrijheid wordt “bevroren” in discipline en orde
Bv: Gloucester Cathedral
VERSCHILLEN ENGELSE EN FRANSE GOTIEK
FRANKRIJK ENGELAND
- Één samenhangend - Groeiend organisme
geheel - Toevoegingen in
Grondplan - Strikte geometrie verschillende richtingen
- Monumentale eenheid - Soms niet parallel of
- Orde loodrecht (onderdelen
sluiten niet perfect aan)
- Direct leesbaar - Sequentieel en
Ruimtelijke - Axiaal en logisch fragmentarisch
opbouw - Sterke as: alles zichtbaar - Ruimte ontdek je stap voor
in één blik stap
2
12e eeuw: start vroeggotiek
Engeland heel anders dan vandaag
→ het Kanaal = geen grens maar verbindende waterzone
→ beide oevers vormen één culturele/politieke wereld
Europa: 2 grote rivaliserende staten (Engeland en Frankrijk): Intense interactie tussen
Engeland en Frankrijk + territoriale conflicten doordat Eng bezit delen van Fr en omgekeerd
11e eeuw: heersende klasse in Engeland = van Franse afkomst -> Frans = taal van elite
gevolg: sterke invloed van Frans op Engels (taal)
Door voortdurende interactie:
- Uitwisseling van ideeën
- Sterke Europese (vooral Franse) invloed op Engelse architectuur
Gotische architectuur in Eng ontstaat binnen deze dynamische Frans-Engelse context
DURHAM CATHTEDRAL, 1100
Overgang: romaanse (structuur, massa) → gotische architectuur (techniek, ritme, decorati)
ROMAANS (traditioneel) GOTIEK (vernieuwend)
Extreme massiviteit Ribgewelven
Dikke muren, zware pijlers Meer nadruk op structuur en ritme
Monumentaal en gesloten karakter Begin verticaliteit
Engelse romaanse architectuur = Angelo-Normandisch
mix van Normandische (Franse) invloeden + lokale Engelse tradities
massief + decoratief (geometrische patronen -> typisch Engelse gotiek =>
idee van Decorum = bewust aandacht voor esthetiek en versiering) tegelijk
KATHEDRAAL VAN CANTERBURY (12 E EEUW)
= Start van gotiek in Engelang
-> sterk gebaseerd op Franse voorbeelden (bv: Saint-
Denis, Notre-Dame,..)
➔ Engelse gotiek start dus met import van Franse
Prototypes
1
, DRIE FASEN VAN GOTIEK IN ENGELAND
EARLY ENGLISH GOTHIC (12 E EEUW)
• Direct beïnvloed door Franse vroeggotiek
• Kenmerken: spitsbogen, ribgewelven, sobere, strakke vormen
• Architectuur blijft vrij strikt volgens Franse modellen
Bv: Canterbury Catherdral
DECORATED (CURVILINEAR) STYLE (13 DE – BEGIN 14 E EEUW)
• Hoogtepunt van creatieve vrijheid
• Kenmerken: vloeiende, gebogen lijnen (curvilinear), zeer rijke
decoratie, complexe gewelven en ruimtelijke experimenten
• Breuk met Franse regels
Architectuur wordt: dynamisch, speels, bijna “organisch”
Bv: Wells Cathedral Chapter House
PERPENDICULAR STYLE (16 E EEUW)
• Abrupte breuk met Decorated Style
• Kenmerken: sterke nadruk op verticale lijnen,
orthogonale (recht, rasterachtig) structuren,
strakke geometrie
• Vrijheid wordt “bevroren” in discipline en orde
Bv: Gloucester Cathedral
VERSCHILLEN ENGELSE EN FRANSE GOTIEK
FRANKRIJK ENGELAND
- Één samenhangend - Groeiend organisme
geheel - Toevoegingen in
Grondplan - Strikte geometrie verschillende richtingen
- Monumentale eenheid - Soms niet parallel of
- Orde loodrecht (onderdelen
sluiten niet perfect aan)
- Direct leesbaar - Sequentieel en
Ruimtelijke - Axiaal en logisch fragmentarisch
opbouw - Sterke as: alles zichtbaar - Ruimte ontdek je stap voor
in één blik stap
2
