Sociologie & rechtssociologie
Inhoud 1. Op ontdekkingstocht door een bekend gebied?
Inleiding
‘Sociologie en Rechtssociologie’: sociologie is een hulpdiscipline
Minder aandacht
• Voor ‘skills’ (onderzoeksvaardigheden).
• Voor minder belangrijke auteurs en theorieën etc.
Wel aandacht
• Basiskennis in de sociologie
• Aandacht voor de onderliggende filosofie van de sociologische
discipline
• Centrale auteurs, theorieën en concepten
Socio-logie?
Hybride combinatie Latijn en Grieks
Socius (metgezel); societas (samenleving); logos (kennis, leer,
kunde)
Samenlevingskunde.
Studie van sl
Wanneer is dit begrip ter sprake gekomen?
= voor het eerst in werk van E.J.S
1. E.J. Sieyès (rond 1780-1785) (= op dat moment had je 3 standen: adel,
clerus en derde stand, volk)
Qu’est-ce que le tiers état? = Wat is de derde stand?, kloeg
onderdrukking gewone volk aan & Derde Stand op geen enkele wijze
vertegenwoordigd in staatsinrichting van Frans koninkrijk
(uiteindelijk hebben revolutionairen statengeneraal omgevormd)
Doel: inrichting van nieuwe samenleving ten tijde van Franse
Revolutie.
Normatieve wetenschap: hoe kan de samenleving het beste
worden ingericht? Hoe ziet ‘het goede leven’ eruit in zo’n nieuwe
samenleving?
Sociologie in betekenis van hoe zou sl moeten zijn, maar nog niet grondlegger
van sl want nu wetenschap niet bedoeling met hoe iets zou moeten zijn, gaat
over hoe het is en niet hoe het zou moeten zijn, objectief
,Soc is meest complexe wet want die gaat de wetten van het samenleven
samenhalen, dus hij is grondlegger, want soc in wetenschappelijke betekenis voor
het eerst aanbod gekomen
2. Auguste Comte (1830) = soc als beschrijvende wet voor het eerst
bij hem opgekomen
Cours de philosophie positive: sociologie als hoogste en meest
complexe wetenschap
Definieert sociologie als empirische wetenschap
In navolging van natuurwetenschappen: beschrijvend, objectief en
empirisch.
Op zoek naar wetmatigheden in de samenleving aan de hand van
empirisch onderzoek.
1.1 Een beeld van een titel
- Speelveld, spelregels, spelers => het samenlevingsspel
Wie neemt deel en wie niet? (sommigen staan erbuiten zoals gevangenen)
Welke regels gelden er? (méér dan recht!) Er gelden spelregels: de regels
van het recht, maar ook sociale regels, samenlevingsregels, (alle mogelijke
sociale regels)
Waar gelden die regels? (verschillende zones binnen het speelveld) je hebt
publieke zones maar ook private zones, thuis kan je naakt rondlopen,
terwijl je op straat kleren moet aandoen
We hebben aanvallers, verdedigers, keepers, verschillende posities, ook in sl het
evolueert ook want je blijft niet voor altijd student bv
Sociale positie horen bepaalde sociale rollen (verwachtingen) en bepaalde status
(waardering) bij
- Welke verwachtingen (= rollen) gaan samen met deze posities?
- Welke waardering (= status) gaat samen met deze posities? (advocaat
hogere status dan poetshulp)
- Welke (in)formele hiërarchie bestaat er tussen deze posities?
Bv met politieke partijen, partijvoorzitter, maar evengoed achter de schermen
mensen die veel invloed hebben en leidingen hebben zonder partijvoorzitter
te zijn
Hoe communiceren/interageren de spelers met elkaar? Wij communiceren
ook met elkaar
Wat is doel van het spel: winnen, in sl proberen we iets bij te dragen aan sl,
we vinden arbeid heel belang
Wie bevindt zich in de ruimte rond het speelveld, in de tribune
Wie zit errond en te kijken? De trainer die instructies geeft, ondernemers,
toeschouwers die zelf niet deelnemen, de socioloog zit ook in de tribune, omdat
,hij wordt geacht een neutrale waarnemer te zijn, hij ziet het allemaal bezig, hij
gaat proberen in kaart brengen wat hij daar ziet
= clue van het verhaal zijn de rollen, status en de hiërarchie
= wetenschapper moet zich bewust zijn van zijn eigen positionaliteit, omdat dit
een mogelijke impact heeft op de
neutraliteit van zijn onderzoek.
Centraal staat de vraag: wie ben jij
als onderzoeker?
Hangt samen met sociale
positie, en die hangt samen met
een bepaalde identiteit en dat bepaalt hoe je in de samenleving staat
Zie dia 10
Socioloog is ook iemand met kenmerken, eigenschappen, achtergrond
We moeten zeggen dat wetenschappers ook een bepaalde sociale positie
innemen, ze moeten zich bewust zijn van hun positionaliteit: dat je identiteit en je
sociale posities opgebouwd is uit aantal elementen en als wet moet je ervan
bewust zijn dat de aspecten waaruit ID is opgebouwd dat dat een rol gaat spelen
als je onderzoek doet, naar de realiteit kijkt
Bv: etniciteit, gender, nationaliteit, religieuze overtuiging (aspecten van id)
bepalen hoe je de wereld waarneemt en hoe de wereld jou zien
Zouden positionalteitsverklaring moeten afleggen: bv ik ben mij bewust dat ik
blank ben uit de middenklasse en cisgender en ik ga onderzoek doen naar
mensen met een migratieachtergrond bv, ben ervan bewust dat ik anders kijk
naar groep met mijn achtergrond dan als ik erbij zou horen
Voorbeeld 1: als mensen onderzoek doen naar racisme, als mensen tot de
doelgroep behoren dan gaan zij miss meer herkenbare verhalen oppikken bij
interviews, maar ook gevaar want je gaat miss andere resultaten zien
‘A positionality statement makes clear how the identities of the authors
relate to the research topic and to the identities of the participants, and
how these identities are represented.
Voorbeeld 2 : Vrouwelijk onderzoekster en benieuwd naar
grensoverschrijdendgedrag bij vrouwen, het feit dat jezelf vrouw bent zorgt er
miss voor dat je er meer interesse in hebt bepaalt miss ook je vragen (ID bepaalt
hoe je onderzoek doet, niet erg, maar je moet er bewust van zijn)
Super belang dat wetenschappers er zich ervan bewust zijn
, Stanford experiment: burgers die rol kregen en gingen zien of ze overgaan tot
mishandeling bv, hoe gaan ze ermee om als je macht geeft aan hen, als je de
mensen laat doen dan is mens slecht maar bleek achteraf dat onderzoeker dat
exp had opgezet had mensen instructies opgegeven, je moet opgaan in je rol,
dan krijg je indd dat effect
Is dat niet goed vb van intersec? Het heeft er indd enorm veel van weg, door
tussenkomst van wetenschappers is het resultaat beïnvloed maar het verschil is
dat er geen link is met identiteitskenmerken van wetenschapper, heeft dat gwn
beïnvloed omdat hij een goed resultaat wilde, maar niet perse omdat hij een man
was of bepaalde ideeën had
Positionaliteit is verwant, maar niet gelijk aan intersectionaliteit (hangt samen,
niet hetzelfde)
= individuen worden niet alleen beïnvloed door één enkele identiteitscategorie,
maar door een complexe combinatie van verschillende identiteiten en sociale
factoren dus gelijktijdig en in samenhang een invloed hebben. Deze interacties
kunnen unieke vormen van discriminatie en ongelijkheid in het veroorzaken.
Sociale positie bestaat uit verschillende elementen, maar het kan zijn dat die
verschillende elementen van identiteit elkaar gaan beïnvloeden en versterken en
specifiek op vlak van discriminatie en ongelijkheid
Bv: in Amerika rechtszaak, wie vooral ontslagen vrouwen met donkere huidskleur,
wie niet? Mannen met donkere huidskleur en blanke vrouwen, vrouwen hebben
aangevochten, rechtbank kon alleen maar rekening houden met de wetgeving die
erop dat moment was, maar wetgeving was er maar voor 1 aspect, op grond van
ras op grond van gender, maar wet was niet voorzien op een combinatie van die
twee factoren, daardoor kon rechter zeggen puur juridisch gezien geen
discriminatie
Die gelijktijdige samenhang zorgt er dus voor dat je wordt onderdrukt.
1.2het dagelijkse leven door de sociologische lens
Wat is sociologische lens?
In de tribune zit socioloog, die zich bewust moet zijn van zijn positie, hij kijkt door
sociologische lens naar de sl, we zien wat er gebeurt in sl, maar het is de
bedoeling dat we er met een lens kijken naar gebeurtenissen, een
Inhoud 1. Op ontdekkingstocht door een bekend gebied?
Inleiding
‘Sociologie en Rechtssociologie’: sociologie is een hulpdiscipline
Minder aandacht
• Voor ‘skills’ (onderzoeksvaardigheden).
• Voor minder belangrijke auteurs en theorieën etc.
Wel aandacht
• Basiskennis in de sociologie
• Aandacht voor de onderliggende filosofie van de sociologische
discipline
• Centrale auteurs, theorieën en concepten
Socio-logie?
Hybride combinatie Latijn en Grieks
Socius (metgezel); societas (samenleving); logos (kennis, leer,
kunde)
Samenlevingskunde.
Studie van sl
Wanneer is dit begrip ter sprake gekomen?
= voor het eerst in werk van E.J.S
1. E.J. Sieyès (rond 1780-1785) (= op dat moment had je 3 standen: adel,
clerus en derde stand, volk)
Qu’est-ce que le tiers état? = Wat is de derde stand?, kloeg
onderdrukking gewone volk aan & Derde Stand op geen enkele wijze
vertegenwoordigd in staatsinrichting van Frans koninkrijk
(uiteindelijk hebben revolutionairen statengeneraal omgevormd)
Doel: inrichting van nieuwe samenleving ten tijde van Franse
Revolutie.
Normatieve wetenschap: hoe kan de samenleving het beste
worden ingericht? Hoe ziet ‘het goede leven’ eruit in zo’n nieuwe
samenleving?
Sociologie in betekenis van hoe zou sl moeten zijn, maar nog niet grondlegger
van sl want nu wetenschap niet bedoeling met hoe iets zou moeten zijn, gaat
over hoe het is en niet hoe het zou moeten zijn, objectief
,Soc is meest complexe wet want die gaat de wetten van het samenleven
samenhalen, dus hij is grondlegger, want soc in wetenschappelijke betekenis voor
het eerst aanbod gekomen
2. Auguste Comte (1830) = soc als beschrijvende wet voor het eerst
bij hem opgekomen
Cours de philosophie positive: sociologie als hoogste en meest
complexe wetenschap
Definieert sociologie als empirische wetenschap
In navolging van natuurwetenschappen: beschrijvend, objectief en
empirisch.
Op zoek naar wetmatigheden in de samenleving aan de hand van
empirisch onderzoek.
1.1 Een beeld van een titel
- Speelveld, spelregels, spelers => het samenlevingsspel
Wie neemt deel en wie niet? (sommigen staan erbuiten zoals gevangenen)
Welke regels gelden er? (méér dan recht!) Er gelden spelregels: de regels
van het recht, maar ook sociale regels, samenlevingsregels, (alle mogelijke
sociale regels)
Waar gelden die regels? (verschillende zones binnen het speelveld) je hebt
publieke zones maar ook private zones, thuis kan je naakt rondlopen,
terwijl je op straat kleren moet aandoen
We hebben aanvallers, verdedigers, keepers, verschillende posities, ook in sl het
evolueert ook want je blijft niet voor altijd student bv
Sociale positie horen bepaalde sociale rollen (verwachtingen) en bepaalde status
(waardering) bij
- Welke verwachtingen (= rollen) gaan samen met deze posities?
- Welke waardering (= status) gaat samen met deze posities? (advocaat
hogere status dan poetshulp)
- Welke (in)formele hiërarchie bestaat er tussen deze posities?
Bv met politieke partijen, partijvoorzitter, maar evengoed achter de schermen
mensen die veel invloed hebben en leidingen hebben zonder partijvoorzitter
te zijn
Hoe communiceren/interageren de spelers met elkaar? Wij communiceren
ook met elkaar
Wat is doel van het spel: winnen, in sl proberen we iets bij te dragen aan sl,
we vinden arbeid heel belang
Wie bevindt zich in de ruimte rond het speelveld, in de tribune
Wie zit errond en te kijken? De trainer die instructies geeft, ondernemers,
toeschouwers die zelf niet deelnemen, de socioloog zit ook in de tribune, omdat
,hij wordt geacht een neutrale waarnemer te zijn, hij ziet het allemaal bezig, hij
gaat proberen in kaart brengen wat hij daar ziet
= clue van het verhaal zijn de rollen, status en de hiërarchie
= wetenschapper moet zich bewust zijn van zijn eigen positionaliteit, omdat dit
een mogelijke impact heeft op de
neutraliteit van zijn onderzoek.
Centraal staat de vraag: wie ben jij
als onderzoeker?
Hangt samen met sociale
positie, en die hangt samen met
een bepaalde identiteit en dat bepaalt hoe je in de samenleving staat
Zie dia 10
Socioloog is ook iemand met kenmerken, eigenschappen, achtergrond
We moeten zeggen dat wetenschappers ook een bepaalde sociale positie
innemen, ze moeten zich bewust zijn van hun positionaliteit: dat je identiteit en je
sociale posities opgebouwd is uit aantal elementen en als wet moet je ervan
bewust zijn dat de aspecten waaruit ID is opgebouwd dat dat een rol gaat spelen
als je onderzoek doet, naar de realiteit kijkt
Bv: etniciteit, gender, nationaliteit, religieuze overtuiging (aspecten van id)
bepalen hoe je de wereld waarneemt en hoe de wereld jou zien
Zouden positionalteitsverklaring moeten afleggen: bv ik ben mij bewust dat ik
blank ben uit de middenklasse en cisgender en ik ga onderzoek doen naar
mensen met een migratieachtergrond bv, ben ervan bewust dat ik anders kijk
naar groep met mijn achtergrond dan als ik erbij zou horen
Voorbeeld 1: als mensen onderzoek doen naar racisme, als mensen tot de
doelgroep behoren dan gaan zij miss meer herkenbare verhalen oppikken bij
interviews, maar ook gevaar want je gaat miss andere resultaten zien
‘A positionality statement makes clear how the identities of the authors
relate to the research topic and to the identities of the participants, and
how these identities are represented.
Voorbeeld 2 : Vrouwelijk onderzoekster en benieuwd naar
grensoverschrijdendgedrag bij vrouwen, het feit dat jezelf vrouw bent zorgt er
miss voor dat je er meer interesse in hebt bepaalt miss ook je vragen (ID bepaalt
hoe je onderzoek doet, niet erg, maar je moet er bewust van zijn)
Super belang dat wetenschappers er zich ervan bewust zijn
, Stanford experiment: burgers die rol kregen en gingen zien of ze overgaan tot
mishandeling bv, hoe gaan ze ermee om als je macht geeft aan hen, als je de
mensen laat doen dan is mens slecht maar bleek achteraf dat onderzoeker dat
exp had opgezet had mensen instructies opgegeven, je moet opgaan in je rol,
dan krijg je indd dat effect
Is dat niet goed vb van intersec? Het heeft er indd enorm veel van weg, door
tussenkomst van wetenschappers is het resultaat beïnvloed maar het verschil is
dat er geen link is met identiteitskenmerken van wetenschapper, heeft dat gwn
beïnvloed omdat hij een goed resultaat wilde, maar niet perse omdat hij een man
was of bepaalde ideeën had
Positionaliteit is verwant, maar niet gelijk aan intersectionaliteit (hangt samen,
niet hetzelfde)
= individuen worden niet alleen beïnvloed door één enkele identiteitscategorie,
maar door een complexe combinatie van verschillende identiteiten en sociale
factoren dus gelijktijdig en in samenhang een invloed hebben. Deze interacties
kunnen unieke vormen van discriminatie en ongelijkheid in het veroorzaken.
Sociale positie bestaat uit verschillende elementen, maar het kan zijn dat die
verschillende elementen van identiteit elkaar gaan beïnvloeden en versterken en
specifiek op vlak van discriminatie en ongelijkheid
Bv: in Amerika rechtszaak, wie vooral ontslagen vrouwen met donkere huidskleur,
wie niet? Mannen met donkere huidskleur en blanke vrouwen, vrouwen hebben
aangevochten, rechtbank kon alleen maar rekening houden met de wetgeving die
erop dat moment was, maar wetgeving was er maar voor 1 aspect, op grond van
ras op grond van gender, maar wet was niet voorzien op een combinatie van die
twee factoren, daardoor kon rechter zeggen puur juridisch gezien geen
discriminatie
Die gelijktijdige samenhang zorgt er dus voor dat je wordt onderdrukt.
1.2het dagelijkse leven door de sociologische lens
Wat is sociologische lens?
In de tribune zit socioloog, die zich bewust moet zijn van zijn positie, hij kijkt door
sociologische lens naar de sl, we zien wat er gebeurt in sl, maar het is de
bedoeling dat we er met een lens kijken naar gebeurtenissen, een
