Farmacokinetiek
Inleiding
Farmacokinetiek = Alles wat het organisme met het geneesmiddel doet als
het in het lichaam komt ADME (Absorptie, Distributie, Metabolisme,
Excretie)
Er zijn 3 stappen:
1. Farmacie
Farmaceutische vormgeving van een geneesmiddel
Het maken van de medicatie
2. Farmacokinetiek
Alles wat het organisme met het geneesmiddel doet
De verwerking van het geneesmiddel door het lichaam
3. Farmacodynamiek
Alles wat het geneesmiddel met het organisme doet
Inname Bèta-blokker verlaagt hartslag en bloeddruk
waarom? antagonisten van de bèta-receptoren
In dit voorbeeld wordt het
geneesmiddel oraal toegediend. In
dunne darm wordt geneesmiddel
opgenomen gelijktijdig krijgen we een
stijging van het geneesmiddel in het
lichaam.
Voorstelling van PK1 parameters
y-as is concentratie geneesmiddel
in plasma
In dit voorbeeld is het plasma,
kan ook serum zijn
x-as is de tijd in uren
1
PK = pharmacokinetics
P = plasma Avg = average = gemiddelde, SS = steady state gemiddelde steady-
state plasmaconcentratie
F = biologische beschikbaarheid
= doseringsintervallen
BCFI (site voor de bijsluiters)
Fractie gemetaboliseerd
Fractie geabsorbeerd in de darmwand
Fractie die niet gemetaboliseerd is door de darmwand
, Kan ook in minuten hangt af van
gevraagde
Typisch profiel van oraal toegediende geneesmiddelen een steile
stijging tot een piek en dan een geleidelijke daling tgv verdeling,
metabolisme en excretie
Op T max heb je een C max dit is de plek dat absorptie volledig is, maar de
metabolisatie nog niet goed in gang is
De halfwaardetijd tijd die nodig is om de concentratie in het lichaam
te halveren belangrijke parameter om te weten hoe lang
geneesmiddel in lichaam blijft
AUC area under the curve geeft de beschikbaarheid van een
geneesmiddel weer hoeveel er van de toegediende dosis ook
effectief in het lichaam komt
Toxisch effect een te hoge
concentratie waardoor het
geneesmiddel toxisch wordt voor
onze cellen
Therapeutisch effect waar het
geneesmiddel een effect heeft op
het lichaam dat niet toxisch is
Effectieve bestrijding tegen
pijn, ziekte, etc.
De horizontale lengte van de
curve in het therapeutische
venster (duration effect) is de duur van het geneesmiddel zijn effect
De grootte van dit venster is variabel
Aanpasbare PK parameters om in het venster te blijven
o Toedingingswijze
Intraveneus
Curve ziet er anders uit geen stijging aan het
begin C max ligt bij t = 0 = T max omdat het direct in
bloed direct komt concentratie makkelijk
regelbaar
Oraal
o Dosis
Grote of kleine dosis
o Dosisinterval
Hoe vaak geneesmiddel wordt toegediend
o Combinaties
, Andere geneesmiddelen
Voeding
Sub-therapeutisch effect een te lage concentratie waarbij het
geneesmiddel geen effect heeft op het lichaam
Geen effectieve bestrijding tegen pijn, ziekte, etc.
AB in sub-therapeutische dosissen kan zorgen voor resistentie AB
heeft na een tijd geen effect meer ook niet in therapeutisch venster
Farmacokinetische profielen verschillen van
persoon tot persoon, maar ook van dag tot
dag. Dit is aangetoond met een studie (zie
grafiek). Dit zijn PK profielen van verschillende
individuen met dezelfde toegediende dosis
Voorbeeld: Alcohol en gastric bypass2
Studie waarbij dezelfde hoeveelheid alcohol
toegediend werd aan mensen met EN zonder
gastric bypass
PK profielen zijn heel anders 1 alcohol dosis
telt als 2 alcohol dosissen bij mensen met
gastric bypass
Deze mensen zitten snel boven de legale limiet en zullen dus sneller
meer alcohol in hun bloed krijgen
Conclusie inleiding
PK is alles wat het organisme met de toegediende geneesmiddelen gaat doen.
PK profielen verschillen per persoon, maar ook per dag. Want ze zijn gevoelig
aan veel parameters. Deze parameters zijn variabel. Je hebt een
therapeutisch venster waarin het medicijn werkt zoals het hoort te werken
alles erboven is toxisch voor het organisme en alles eronder is sub-
therapeutisch. Het therapeutisch venster verschilt afh. van het toegediende
geneesmiddel, de individu, de levensstijl van de individu etc. In een PK profiel
kan je op T max en C max zijn. Dit is de piek.
2
Bij een maagverkleining wordt de dunne darm omgeleid
, Deel 1: Fysicochemische eigenschappen en permeabiliteit
1.1: Dissolutie
= Oplosbaarheid
Bij inname tablet tablet in maag zal desintegreren3 stukjes zullen
oplossen in maaginhoud maaglediging naar dunne darm opname
geneesmiddel
Alleen opgeloste stoffen zullen opgenomen worden in de bloedstroom via de
dunne darm.
Dunne darm is gespecialiseerd in opname omw van de villi die in de maag
grotendeels afwezig zijn. Ook de pH van de maag speelt een rol. Deze is veel
lager dan in de darm.
Optimaal desintegreren van het geneesmiddel beïnvloedbaar
Galenische vorm toedieningsvorm
Tablet
Capsule
Gecontroleerde vrijgave, oplossing, crème
Hulpstoffen
Toevoegen van hulpstoffen in tablet/capsule
Fysische eigenschappen
Vorm geneesmiddel
3
In stukjes afbreken nodig voor oplossing
Inleiding
Farmacokinetiek = Alles wat het organisme met het geneesmiddel doet als
het in het lichaam komt ADME (Absorptie, Distributie, Metabolisme,
Excretie)
Er zijn 3 stappen:
1. Farmacie
Farmaceutische vormgeving van een geneesmiddel
Het maken van de medicatie
2. Farmacokinetiek
Alles wat het organisme met het geneesmiddel doet
De verwerking van het geneesmiddel door het lichaam
3. Farmacodynamiek
Alles wat het geneesmiddel met het organisme doet
Inname Bèta-blokker verlaagt hartslag en bloeddruk
waarom? antagonisten van de bèta-receptoren
In dit voorbeeld wordt het
geneesmiddel oraal toegediend. In
dunne darm wordt geneesmiddel
opgenomen gelijktijdig krijgen we een
stijging van het geneesmiddel in het
lichaam.
Voorstelling van PK1 parameters
y-as is concentratie geneesmiddel
in plasma
In dit voorbeeld is het plasma,
kan ook serum zijn
x-as is de tijd in uren
1
PK = pharmacokinetics
P = plasma Avg = average = gemiddelde, SS = steady state gemiddelde steady-
state plasmaconcentratie
F = biologische beschikbaarheid
= doseringsintervallen
BCFI (site voor de bijsluiters)
Fractie gemetaboliseerd
Fractie geabsorbeerd in de darmwand
Fractie die niet gemetaboliseerd is door de darmwand
, Kan ook in minuten hangt af van
gevraagde
Typisch profiel van oraal toegediende geneesmiddelen een steile
stijging tot een piek en dan een geleidelijke daling tgv verdeling,
metabolisme en excretie
Op T max heb je een C max dit is de plek dat absorptie volledig is, maar de
metabolisatie nog niet goed in gang is
De halfwaardetijd tijd die nodig is om de concentratie in het lichaam
te halveren belangrijke parameter om te weten hoe lang
geneesmiddel in lichaam blijft
AUC area under the curve geeft de beschikbaarheid van een
geneesmiddel weer hoeveel er van de toegediende dosis ook
effectief in het lichaam komt
Toxisch effect een te hoge
concentratie waardoor het
geneesmiddel toxisch wordt voor
onze cellen
Therapeutisch effect waar het
geneesmiddel een effect heeft op
het lichaam dat niet toxisch is
Effectieve bestrijding tegen
pijn, ziekte, etc.
De horizontale lengte van de
curve in het therapeutische
venster (duration effect) is de duur van het geneesmiddel zijn effect
De grootte van dit venster is variabel
Aanpasbare PK parameters om in het venster te blijven
o Toedingingswijze
Intraveneus
Curve ziet er anders uit geen stijging aan het
begin C max ligt bij t = 0 = T max omdat het direct in
bloed direct komt concentratie makkelijk
regelbaar
Oraal
o Dosis
Grote of kleine dosis
o Dosisinterval
Hoe vaak geneesmiddel wordt toegediend
o Combinaties
, Andere geneesmiddelen
Voeding
Sub-therapeutisch effect een te lage concentratie waarbij het
geneesmiddel geen effect heeft op het lichaam
Geen effectieve bestrijding tegen pijn, ziekte, etc.
AB in sub-therapeutische dosissen kan zorgen voor resistentie AB
heeft na een tijd geen effect meer ook niet in therapeutisch venster
Farmacokinetische profielen verschillen van
persoon tot persoon, maar ook van dag tot
dag. Dit is aangetoond met een studie (zie
grafiek). Dit zijn PK profielen van verschillende
individuen met dezelfde toegediende dosis
Voorbeeld: Alcohol en gastric bypass2
Studie waarbij dezelfde hoeveelheid alcohol
toegediend werd aan mensen met EN zonder
gastric bypass
PK profielen zijn heel anders 1 alcohol dosis
telt als 2 alcohol dosissen bij mensen met
gastric bypass
Deze mensen zitten snel boven de legale limiet en zullen dus sneller
meer alcohol in hun bloed krijgen
Conclusie inleiding
PK is alles wat het organisme met de toegediende geneesmiddelen gaat doen.
PK profielen verschillen per persoon, maar ook per dag. Want ze zijn gevoelig
aan veel parameters. Deze parameters zijn variabel. Je hebt een
therapeutisch venster waarin het medicijn werkt zoals het hoort te werken
alles erboven is toxisch voor het organisme en alles eronder is sub-
therapeutisch. Het therapeutisch venster verschilt afh. van het toegediende
geneesmiddel, de individu, de levensstijl van de individu etc. In een PK profiel
kan je op T max en C max zijn. Dit is de piek.
2
Bij een maagverkleining wordt de dunne darm omgeleid
, Deel 1: Fysicochemische eigenschappen en permeabiliteit
1.1: Dissolutie
= Oplosbaarheid
Bij inname tablet tablet in maag zal desintegreren3 stukjes zullen
oplossen in maaginhoud maaglediging naar dunne darm opname
geneesmiddel
Alleen opgeloste stoffen zullen opgenomen worden in de bloedstroom via de
dunne darm.
Dunne darm is gespecialiseerd in opname omw van de villi die in de maag
grotendeels afwezig zijn. Ook de pH van de maag speelt een rol. Deze is veel
lager dan in de darm.
Optimaal desintegreren van het geneesmiddel beïnvloedbaar
Galenische vorm toedieningsvorm
Tablet
Capsule
Gecontroleerde vrijgave, oplossing, crème
Hulpstoffen
Toevoegen van hulpstoffen in tablet/capsule
Fysische eigenschappen
Vorm geneesmiddel
3
In stukjes afbreken nodig voor oplossing
