Contextgericht werken
Hoorcollege 1; partnerschap
Orthopedagogische functie: een partnerschap met ouders en het
samenwerken met het informele netwerk – als partner en als
ervaringsdeskundige – staan dan ook voorop.
Goossens (2014) spreekt over oudergerichte professionals waarbij de
relatie met ouders vn cliënten vnuit ethisch/empathisch denken in het licht
vd beperkte duur vn een begeleiding evenwaardig belangrijk is
Samenwerkingsfunctie: Dr de vermaatschappelijking vd zorg, krijgt deze
‘gedeelde verantw.’ een ruimere betekenis en wordt die meer en meer
extern en interdisciplinair, over zorg, dienst- en HVsorganisaties heen,
gesitueerd.
Ook intern, dus in de organisatie zelf, wordt (team)overleg meer en meer
cliëntgericht en interdisciplinair georganiseerd, in functie vh traject vd
cliënt.
Partnerschap met de cliënt en alle betrokkenen als basis is essentieel om
te slagen in begeleidingsdoelstellingen
Partnerschap met het netwerk (formeel-informeel)
Vaardigheid: (bege)leiden vn een netwerkoverleg en interprofessioneel
samenwerken
Verbondenheid = essentieel
Existentiele laag
In het midden; existentieel
Oog vr de existentiële laag in menswaardige zorg
Hoe benaderen we de cliënt?
Biopsychosociaal model (Engel, 1980)
Existentiële kern
,Biopsychosociaal-existentieel model (Dezutter et al, 2016)
Meerlagigheid
Wat betekent dat vr je begeleiding?
Social coherence
- Begrijpbaarheid (comprehency – rationeel, begrijpelijk, consistent,
voorspelbaar)
- Beheersbaarheid (manageability)
- Zingeving (meaningfullness)
Soc verwijst dus nr een duurzame houding vd mens met gevoel vn
samenhang tss zichzelf en het leven/de maatschappij, en meet hoe
mensen nr het leven kijken in stressvolle situaties
Veerkracht
,Systemisch werken
Wat is een gezin?
Circulariteit
Lineair denken
= oorzaak-gevolg denken (black box)
= zwart-wit
= symptoom/gedrag moet weg
Circulair denken
= Complexe beïnvloeding/interacties
= Wisselen vn perspectief
= Ingangen zoeken
= symptoom/gedrag heeft een functie
- Een keten vn met elkaar samenhangende en elkaar beïnvloedende
gedragingen onder begin en onder eind
- Beïnvloeding is circulair (wederzijdsheid)
- Er is geen kip of ei, het is kip én ei
- Er zijn geen eenvoudige verklaringen/oplossingen vr menselijke
systemen owv vele beïnvloedende factoren
Communiceren met meerdere partijen
- Vraagt andere vaardigheden dan tov 1 cliënt: verbindend
- Vraagt meerzijdige partijdigheid
- Vraagt oefening
Vooronderstelde kennis
Fris de systeemtheorie op: opo psychologie – H6
BEGIN H6
Hoofdstuk 6; Systeemtheorie
8 uitgangspunten; Compernolle
1. Een (logische) denkwijze met als inhoud:
, Een systeem of persoon heeft altijd een context (omgeving) en
subsystemen (onderdelen)
De context beïnvloedt het systeem en andersom
De werkelijkheid is in te delen in hiërarchisch geordende niveaus
Hoe hoger het niveau, hoe complexer en omvattender het systeem
2. Toepassingen in meerdere wetenschappen
Flexibele manier vn kijken: meerdere invalshoeken -
Inzoemen/uitzoemen
Relaties tss systeemonderdelen en tss systeem en omgeving
3. Meer interesse in grote gehelen, zd onderdelen te verwaarlozen (bv.
eerder gezin ipv individu, team ipv teamlid)
(!) opletten om niet teveel in/uit te zoemen
4. Object staat in wisselwerking met omgeving
->ieder hiërarchisch niveau = open systeem met dynamische processen
5. Eigenschap vn object is niet los vd omgeving te zien
Bv. persoon is verlegen in bepaalde context
6. Geheel is meer dan de som vd delen: eigenschappen vn een geheel
worden wel beïnvloed, mr niet bepaald dr de kenmerken vd onderdelen
7. Gedrag wordt altijd dr meerdere aspecten beïnvloed
Biologische <-> psychische <-> sociale multicausaliteit
8. Aandacht vr ‘hier en nu’. Later aandacht vr ontw. via ecologische
systeemtheorie vn Bronfenbrenner
Mensbeeld in de systeemtheorie
- Mensbeeld; organistisch; een persoon functioneert in interactie met
zijn omgeving en daarbij is er sprake vn wederzijdse beïnvloeding
Theorieën uit de systeemtheorie
->dé systeemtheorie bestaat niet
1) De strategische stroming uit gezinstherapie
= combinatie systeemdenken en communicatie
= gezin als sociaal systeem
- 5 kenmerken vn een open systeem
- 5 stellingen vd Communicatietheorie
Watzlawick
2) De bio-ecologische systeemtherapie
- Bronfenbrenner
- Bekend vn ontw.psychologie
- 4 niveaus: micro – meso – exo – macro
Hoorcollege 1; partnerschap
Orthopedagogische functie: een partnerschap met ouders en het
samenwerken met het informele netwerk – als partner en als
ervaringsdeskundige – staan dan ook voorop.
Goossens (2014) spreekt over oudergerichte professionals waarbij de
relatie met ouders vn cliënten vnuit ethisch/empathisch denken in het licht
vd beperkte duur vn een begeleiding evenwaardig belangrijk is
Samenwerkingsfunctie: Dr de vermaatschappelijking vd zorg, krijgt deze
‘gedeelde verantw.’ een ruimere betekenis en wordt die meer en meer
extern en interdisciplinair, over zorg, dienst- en HVsorganisaties heen,
gesitueerd.
Ook intern, dus in de organisatie zelf, wordt (team)overleg meer en meer
cliëntgericht en interdisciplinair georganiseerd, in functie vh traject vd
cliënt.
Partnerschap met de cliënt en alle betrokkenen als basis is essentieel om
te slagen in begeleidingsdoelstellingen
Partnerschap met het netwerk (formeel-informeel)
Vaardigheid: (bege)leiden vn een netwerkoverleg en interprofessioneel
samenwerken
Verbondenheid = essentieel
Existentiele laag
In het midden; existentieel
Oog vr de existentiële laag in menswaardige zorg
Hoe benaderen we de cliënt?
Biopsychosociaal model (Engel, 1980)
Existentiële kern
,Biopsychosociaal-existentieel model (Dezutter et al, 2016)
Meerlagigheid
Wat betekent dat vr je begeleiding?
Social coherence
- Begrijpbaarheid (comprehency – rationeel, begrijpelijk, consistent,
voorspelbaar)
- Beheersbaarheid (manageability)
- Zingeving (meaningfullness)
Soc verwijst dus nr een duurzame houding vd mens met gevoel vn
samenhang tss zichzelf en het leven/de maatschappij, en meet hoe
mensen nr het leven kijken in stressvolle situaties
Veerkracht
,Systemisch werken
Wat is een gezin?
Circulariteit
Lineair denken
= oorzaak-gevolg denken (black box)
= zwart-wit
= symptoom/gedrag moet weg
Circulair denken
= Complexe beïnvloeding/interacties
= Wisselen vn perspectief
= Ingangen zoeken
= symptoom/gedrag heeft een functie
- Een keten vn met elkaar samenhangende en elkaar beïnvloedende
gedragingen onder begin en onder eind
- Beïnvloeding is circulair (wederzijdsheid)
- Er is geen kip of ei, het is kip én ei
- Er zijn geen eenvoudige verklaringen/oplossingen vr menselijke
systemen owv vele beïnvloedende factoren
Communiceren met meerdere partijen
- Vraagt andere vaardigheden dan tov 1 cliënt: verbindend
- Vraagt meerzijdige partijdigheid
- Vraagt oefening
Vooronderstelde kennis
Fris de systeemtheorie op: opo psychologie – H6
BEGIN H6
Hoofdstuk 6; Systeemtheorie
8 uitgangspunten; Compernolle
1. Een (logische) denkwijze met als inhoud:
, Een systeem of persoon heeft altijd een context (omgeving) en
subsystemen (onderdelen)
De context beïnvloedt het systeem en andersom
De werkelijkheid is in te delen in hiërarchisch geordende niveaus
Hoe hoger het niveau, hoe complexer en omvattender het systeem
2. Toepassingen in meerdere wetenschappen
Flexibele manier vn kijken: meerdere invalshoeken -
Inzoemen/uitzoemen
Relaties tss systeemonderdelen en tss systeem en omgeving
3. Meer interesse in grote gehelen, zd onderdelen te verwaarlozen (bv.
eerder gezin ipv individu, team ipv teamlid)
(!) opletten om niet teveel in/uit te zoemen
4. Object staat in wisselwerking met omgeving
->ieder hiërarchisch niveau = open systeem met dynamische processen
5. Eigenschap vn object is niet los vd omgeving te zien
Bv. persoon is verlegen in bepaalde context
6. Geheel is meer dan de som vd delen: eigenschappen vn een geheel
worden wel beïnvloed, mr niet bepaald dr de kenmerken vd onderdelen
7. Gedrag wordt altijd dr meerdere aspecten beïnvloed
Biologische <-> psychische <-> sociale multicausaliteit
8. Aandacht vr ‘hier en nu’. Later aandacht vr ontw. via ecologische
systeemtheorie vn Bronfenbrenner
Mensbeeld in de systeemtheorie
- Mensbeeld; organistisch; een persoon functioneert in interactie met
zijn omgeving en daarbij is er sprake vn wederzijdse beïnvloeding
Theorieën uit de systeemtheorie
->dé systeemtheorie bestaat niet
1) De strategische stroming uit gezinstherapie
= combinatie systeemdenken en communicatie
= gezin als sociaal systeem
- 5 kenmerken vn een open systeem
- 5 stellingen vd Communicatietheorie
Watzlawick
2) De bio-ecologische systeemtherapie
- Bronfenbrenner
- Bekend vn ontw.psychologie
- 4 niveaus: micro – meso – exo – macro
