ICTS
Hoofdstuk 1: inleiding tot informatiesystemen
1. Gegevens, informatie en kennis
Gegevens: ruw, onverwerkt, je moet er geen moeite voor doeninformatie: verschillende gegevens
zijn verwerkt en hebben een betekenis gekregen kennis ( wijsheid)
De eerste ict-ers: in spijkerschrift oplijsting van medicinale stoffen en hun werking hier ontbreekt
er geautomatiseerde en gesystematiseerde verwerking (op grotere schaal mogelijk)
Hardware en software
- Hardware: CPU, RAM-geheugen, intern opslagsysteem generieke componenten bv. laptop
- Software: hier gebeurt de specificatie firmware, systeemsoftware, applicatie-software
Informatiesysteem: gegevens –invoer (sensors en randaperatuur) opslag (geheugen), verwerking,
verrijking, transformatie, interpretatie (technieken) – uitvoer (dashboards) info, inzicht en kennis
- Geautomatiseerde en gesystematiseerde verwerking
- Digitale gegevensweergave, -opslag, en -verwerking
- Economische of maatschappelijke rol
- Bestaat niet uit 1 machine bv. smartwatch verbonden met gsm, databank, website
- Gegevensuitwisseling en verscheidene collaboratiemodellen, communicatie tss systemen
o Tss verschillende organisaties specialisatie bv. betalen via bepaalde aplicatie
o Gedistribueerd systeem: binnen 1 organisatie
2. Informatie- en communicatietechnologie
Definities en concepten
- Informatietechnologie (IT): bouwstenen en technologieën voor informatiesystemen
- Operationele technologie (OT): ter ondersteuning van industriële bedrijfsprocessen
- Communicatietechnologie (CT): voor informatie-uitwisseling en samenwerking tss systemen
Onderscheid steeds minder relevant: communicatie tss systemen is meer de basisnorm
- Informatica: leer van methoden en technieken voor het ontwikkelen, opzetten en gebruiken
van informatiesystemen
- Beleidsinformatica: informatica inzetten en beheren in bedrijfscontext
o Binnen bedrijven: innovatie, efficiëntiewinst, competitiviteit
o Tss: uitwisselen gegevens, samenwerking bedrijfsprocessen, integratie waardeketens
o Cyberfysieke systemen: zijn sterk ingebed in de fysieke wereld bv. zelfrijdende wagen
o Internet der dingen: slimme, geconnecteerde toestellen – sensoren en actuatoren bv.
slimme verlichting, energie consumptie
Rol van een beleidsinformaticus: CIO, analyst, projectmanager, architect …
Business value van informatiesystemen en ICT: succes van de organisatie door goed business model,
hiervoor wordt ICT gebruikt bv. betere klantopvolging, het ondersteunt een unieke business strategie
en resulteert zo in een strategisch voordeel sneller, optimaliseren, slimmer en beter
(organisational learning)
,Rol van ICT in bedrijfscontext: fundamenteel element van bedrijfsinfrastructuur, strategische
differentiator bv. bedrijfsstrategie, “enabler” van bedrijfsflexibiliteit en adaptiviteit pivoteren naar
nieuwe business modellen
3. De economische en maatschappelijke rol van informatiesystemen
Economisch: tradtionele productiefactoren extra factor, nl. informatie zorgt voor de algemene
verschuiving van arbeid in landbouw via industrie naar diensten, kennis-economie
- Diensten en organisatie: B2C (app economy), B2B (bv. gespecialiseerde dienstverlening)
Product slim product slim geconnecteerd product product-systeem systeem van
systemen
Evoluties in informatiesystemen:
- 1e informatiesystemen: overnemen en automatiseren van bestaande processen
- Nieuwe applicaties en business modellen
- Socio-technische systemen: significante rol die digitale systemen opnemen in de
maatschappij
Problemen met digitalisatie: sociale media gebruikt gebruikers als producten, slimme machines doen
dingen die ze niet moeten doen, basisregels schenden (privacy), er zijn enkele dominante bedrijven,
je kan mss niet meer geconfronteerd worden met tegenstrijdige meningen, grote ecologische kost AI
Maatschappelijke impact: afhankelijkheid, privacy, vertrouwen, misinfo, toenemende macht,
duurzaamheid en ecologische gevolgen
Deel 1: gegevensweergave
Hoofdstuk 2: digitale weergave van gegevens
1. De basis: de binaire representatie
Computersystemen zijn elektronische schakelsystemen
Bit= binary digit: waarde van of 0 of 1 ((geen) stroom/ aan of uit)
- 4 bits: nibble
- 8 bits: byte
- 16 bits: een word
- 32 bits: double word
- 64 bits: quad word
# getallen dat je kan uitdrukken met n bits: 2 n exponentiële curve
2. Bineaire representatie van booleaanse waarden
Booleanse logica (George Boole) basis propositielogica
- Een variabele A is of WAAR of ONWAAR
- Conditionele logica uitdrukken en toe te passen bij het programmeren: if, for, while
- Bewerkingen met booleanse waarden: booleanse operatoren
o Niet: NOT x inversie/ “1-complement”
o En: x AND y
o Of: x OR y
, o Exclusieve of: x XOR y
3. Binaire representatie van getallen
Talstelsel :
- Decimaal
o Basis/ grondtal/ radix b= 10
o De waarde van een cijfer hangt af van haar positie in het getal
o Positiestelsel
- Positionele met basis b
- Binaire talstelsel met basis 2
Veelvouden en hoeveelheden
- SI: veelvouden van 10
- IEC: digitale hardware: veelvouden van 2 (bi in de naam)
- b bit en B byte= 8b
Andere notaties voor binaire getallen
- Hexadecimaal: talstelsel met basis 16
o Omzetting: groepen van 4 bits vervangen door hexadecimale tegenwaarde en omgekeerd
niet voor decimale getallen
- Octaal: talstelsel met basis 8
o Omzetting: groepen van 3 bits vervangen door octale tegenwaarde en omgekeerd
Talsstelselverwarring vermijden
- Notatie: getalbasis
- Bv. 1001bin= 1*2³+1*20= 9dec= 11 oct= 9hex
Omzetting van decimaal naar bineair
- Methode 1: opvullen van tabel van rechts naar links , aftrekken
o Bv. 137 -128= 9, 9-8= 1, 1-1= 0 137 dec= 10001001 bin
- Methode 2: getal blijven delen door 2 en kijken naar de rest (even getallen 0 en oneven 1),
eindresultaat lezen van onder naar boven
Optellen van gehele getallen
- 0+0= 0
- 1+0=0+1=1
- 1+1= 0, met overdracht naar links kan zorgen voor cascade-effect
- Er is een eindig aantal bits per geheugencel woordlengte, indien je op het einde een 1
moet overdragen, kan die niet opgeslagen worden en gaat het verloren
o “teller draait terug naar 0” integer overflow
- In cirkel, niet getallen as
Uitdrukken van negatieve gehele getallen
- Optie 1: “sign magnitude” notatie eerste bit= tekenbit (0=+ en 1=-)
o Probleem: we verliezen 1 bit (2 representaties voor 0, nl. 000 en 100, +001 operatie
wordt -1 operatie (semantiek vd operatie verandert), a+(-a)≠ 0
Hoofdstuk 1: inleiding tot informatiesystemen
1. Gegevens, informatie en kennis
Gegevens: ruw, onverwerkt, je moet er geen moeite voor doeninformatie: verschillende gegevens
zijn verwerkt en hebben een betekenis gekregen kennis ( wijsheid)
De eerste ict-ers: in spijkerschrift oplijsting van medicinale stoffen en hun werking hier ontbreekt
er geautomatiseerde en gesystematiseerde verwerking (op grotere schaal mogelijk)
Hardware en software
- Hardware: CPU, RAM-geheugen, intern opslagsysteem generieke componenten bv. laptop
- Software: hier gebeurt de specificatie firmware, systeemsoftware, applicatie-software
Informatiesysteem: gegevens –invoer (sensors en randaperatuur) opslag (geheugen), verwerking,
verrijking, transformatie, interpretatie (technieken) – uitvoer (dashboards) info, inzicht en kennis
- Geautomatiseerde en gesystematiseerde verwerking
- Digitale gegevensweergave, -opslag, en -verwerking
- Economische of maatschappelijke rol
- Bestaat niet uit 1 machine bv. smartwatch verbonden met gsm, databank, website
- Gegevensuitwisseling en verscheidene collaboratiemodellen, communicatie tss systemen
o Tss verschillende organisaties specialisatie bv. betalen via bepaalde aplicatie
o Gedistribueerd systeem: binnen 1 organisatie
2. Informatie- en communicatietechnologie
Definities en concepten
- Informatietechnologie (IT): bouwstenen en technologieën voor informatiesystemen
- Operationele technologie (OT): ter ondersteuning van industriële bedrijfsprocessen
- Communicatietechnologie (CT): voor informatie-uitwisseling en samenwerking tss systemen
Onderscheid steeds minder relevant: communicatie tss systemen is meer de basisnorm
- Informatica: leer van methoden en technieken voor het ontwikkelen, opzetten en gebruiken
van informatiesystemen
- Beleidsinformatica: informatica inzetten en beheren in bedrijfscontext
o Binnen bedrijven: innovatie, efficiëntiewinst, competitiviteit
o Tss: uitwisselen gegevens, samenwerking bedrijfsprocessen, integratie waardeketens
o Cyberfysieke systemen: zijn sterk ingebed in de fysieke wereld bv. zelfrijdende wagen
o Internet der dingen: slimme, geconnecteerde toestellen – sensoren en actuatoren bv.
slimme verlichting, energie consumptie
Rol van een beleidsinformaticus: CIO, analyst, projectmanager, architect …
Business value van informatiesystemen en ICT: succes van de organisatie door goed business model,
hiervoor wordt ICT gebruikt bv. betere klantopvolging, het ondersteunt een unieke business strategie
en resulteert zo in een strategisch voordeel sneller, optimaliseren, slimmer en beter
(organisational learning)
,Rol van ICT in bedrijfscontext: fundamenteel element van bedrijfsinfrastructuur, strategische
differentiator bv. bedrijfsstrategie, “enabler” van bedrijfsflexibiliteit en adaptiviteit pivoteren naar
nieuwe business modellen
3. De economische en maatschappelijke rol van informatiesystemen
Economisch: tradtionele productiefactoren extra factor, nl. informatie zorgt voor de algemene
verschuiving van arbeid in landbouw via industrie naar diensten, kennis-economie
- Diensten en organisatie: B2C (app economy), B2B (bv. gespecialiseerde dienstverlening)
Product slim product slim geconnecteerd product product-systeem systeem van
systemen
Evoluties in informatiesystemen:
- 1e informatiesystemen: overnemen en automatiseren van bestaande processen
- Nieuwe applicaties en business modellen
- Socio-technische systemen: significante rol die digitale systemen opnemen in de
maatschappij
Problemen met digitalisatie: sociale media gebruikt gebruikers als producten, slimme machines doen
dingen die ze niet moeten doen, basisregels schenden (privacy), er zijn enkele dominante bedrijven,
je kan mss niet meer geconfronteerd worden met tegenstrijdige meningen, grote ecologische kost AI
Maatschappelijke impact: afhankelijkheid, privacy, vertrouwen, misinfo, toenemende macht,
duurzaamheid en ecologische gevolgen
Deel 1: gegevensweergave
Hoofdstuk 2: digitale weergave van gegevens
1. De basis: de binaire representatie
Computersystemen zijn elektronische schakelsystemen
Bit= binary digit: waarde van of 0 of 1 ((geen) stroom/ aan of uit)
- 4 bits: nibble
- 8 bits: byte
- 16 bits: een word
- 32 bits: double word
- 64 bits: quad word
# getallen dat je kan uitdrukken met n bits: 2 n exponentiële curve
2. Bineaire representatie van booleaanse waarden
Booleanse logica (George Boole) basis propositielogica
- Een variabele A is of WAAR of ONWAAR
- Conditionele logica uitdrukken en toe te passen bij het programmeren: if, for, while
- Bewerkingen met booleanse waarden: booleanse operatoren
o Niet: NOT x inversie/ “1-complement”
o En: x AND y
o Of: x OR y
, o Exclusieve of: x XOR y
3. Binaire representatie van getallen
Talstelsel :
- Decimaal
o Basis/ grondtal/ radix b= 10
o De waarde van een cijfer hangt af van haar positie in het getal
o Positiestelsel
- Positionele met basis b
- Binaire talstelsel met basis 2
Veelvouden en hoeveelheden
- SI: veelvouden van 10
- IEC: digitale hardware: veelvouden van 2 (bi in de naam)
- b bit en B byte= 8b
Andere notaties voor binaire getallen
- Hexadecimaal: talstelsel met basis 16
o Omzetting: groepen van 4 bits vervangen door hexadecimale tegenwaarde en omgekeerd
niet voor decimale getallen
- Octaal: talstelsel met basis 8
o Omzetting: groepen van 3 bits vervangen door octale tegenwaarde en omgekeerd
Talsstelselverwarring vermijden
- Notatie: getalbasis
- Bv. 1001bin= 1*2³+1*20= 9dec= 11 oct= 9hex
Omzetting van decimaal naar bineair
- Methode 1: opvullen van tabel van rechts naar links , aftrekken
o Bv. 137 -128= 9, 9-8= 1, 1-1= 0 137 dec= 10001001 bin
- Methode 2: getal blijven delen door 2 en kijken naar de rest (even getallen 0 en oneven 1),
eindresultaat lezen van onder naar boven
Optellen van gehele getallen
- 0+0= 0
- 1+0=0+1=1
- 1+1= 0, met overdracht naar links kan zorgen voor cascade-effect
- Er is een eindig aantal bits per geheugencel woordlengte, indien je op het einde een 1
moet overdragen, kan die niet opgeslagen worden en gaat het verloren
o “teller draait terug naar 0” integer overflow
- In cirkel, niet getallen as
Uitdrukken van negatieve gehele getallen
- Optie 1: “sign magnitude” notatie eerste bit= tekenbit (0=+ en 1=-)
o Probleem: we verliezen 1 bit (2 representaties voor 0, nl. 000 en 100, +001 operatie
wordt -1 operatie (semantiek vd operatie verandert), a+(-a)≠ 0
