Methode van wetenschappelijk onderzoek (deel 1): schakeljaar psychologie – 25’-26’
onderzoeksstrategieën
Beschrijvende correlationele experimentele Quasi-experimentele Non-experimentele
doel Beschrijft individuele Beschrijft de relatie/verband Verklaart de relatie/verband tissen Verklaart de relatie/verband tissen Beschrijft de relatie/verband
variabele/fenomeen beschrijven tussen twee of meer variabelen twee of meer variabelen, Causale twee of meer variabelen, Causale tussen twee of meer variabelen
uitspraken doen uitspraken doen
meting 1 variabele Minstens 2 variabele (minstens Vergelijkt de afhankelijke variabele Vergelijkt de Afhankelijke variabele Vergelijkt de Afhankelijke variabele
interval) voor elke persoon van de condities (obv grouping van de condities (obv grouping van de condities (obv grouping
variables) variables) variables)
vergelijking nee nee ja ja ja
Manipulatie nee nee ja nee nee
controle nee nee ja Poging nee
Voordelen - Hoge externe validiteit - Verbanden blootleggen - Causale uitspraken - Bijna een experiment - verband blootleggen
- Meerdere variabele - Toepasbaar als variabele niet - Hoge interne validiteit - Doet poging tot verkleinen - hoge externe validiteit
beschrijven (maar 1-per-1) gemanipuleerd kunnen - Derde variabele probleem bedreigingen interne
- Fenomeen verklaren worden oplossen validiteit (= Gemiddelde)
- Hoge externe validiteit - Directionaliteitsprobleem - Gemiddelde externe
- flexibel oplossen validiteit
Nadelen - Geen causale uitspraken of - Geen causale uitspraken - Lage externe validiteit - Nooit niet-ambigue causale - Nooit niet-ambigue causale
verband blootleggen - Lage interne validiteit - Artificiële omgeving uitspraken uitspraken
- Lage interne validiteit • Derde variabele - Altijd minstens 1 storende - Geen poging tot verkleinen
probleem variabelen bedreiging interne validiteit
• Probleem van - Geen manipulatie, condities - Geen manipulatie, condities
directionaliteit obv participant kenmerken obv participant kenmerken
of tijd = quasi-onafhankelijke of tijd = quasi-onafhankelijke
variabelen variabelen
- Niet-equivalente groepen - Altijd minstens 1 storende
variabelen
- Niet-equivalente groepen
designs Observationeel / Tussen-subject design Niet-equivalente groep design Niet-equivalente groep design
(Tussen-subject design) (Tussen-subject design)
Survey Binnen subject design - pretest-posttest niet- - Differentiële
equivalente controlegroep onderzoeksdesign
Case design design - posttest-only niet-
equivalente controlegroep
pre-post design (binnen-subject design
design)
- time-series design pre-post design (binnen-subject
design)
- pretest-posttest design
Factorieel design mogelijk Factorieel design mogelijk Factorieel design mogelijk
Methode van wetenschappelijk onderzoek (deel1): schema’s 1
, Experimentele onderzoeksstrategieën
Tussen-subject design Binnen-subject design Matched-subject design
uitleg Elke groep scores wordt verkregen van een verschillende De verschillende groepen van scores worden verkregen van Verschillende groepen participanten, maar elke participant
groep participanten dezelfde participanten (sequentieel of parallel) in conditie 1 is 1-op-1 gematcht met een participant uit
~ independant measures design ~ repeated measures design conditie 2 obv relevante variabelen
Voordelen - onafhankelijke scores - kleine steekproef - nadelen van tussen-subject en binnen-subject
- geen bedreiging van tijdsgerelateerde variabelen - elimineert bedreigingen van participantkenmerken vermijden
- gebruikt worden voor veel soorten onderzoeksvragen (individuele verschillen) - equivalente participanten in elke conditie
- elke participant in elke conditie, treden op als eigen
controle, meer power
Nadelen - grote steekproef - bedreiging van tijdsgerelateerde variabelen - geen volledig binnen-subject design
- bedreiging van participant variabelen (individuele (sequentieel) - geen identieke condities
verschillen) • history - bedreiging van omgevingsvariabelen
- bedreiging van omgevingsvariabelen • maturatie - nog bedreigingen aanwezig
- differential attrition • instrumentatie
- diffusion • statistische regressie
- compensatory equalization • orde-effecten (progressive error of carry-over
- compensatory rivalry effecten)
- resentful demoralization - bedreiging van omgevingsvariabelen
- drop-out (participant attrition)
- vrijwilligersbias
Quasi-Experimentele onderzoeksstrategieën
Niet-equivalente groep design (tussen-subject design) Pre-post design (binnen-subject design)
Pretest-posttest niet-equivalente controlegroep design Time-series design
uitleg Condities obv bestaande groepen, waarbij elke conditie vooraf en achteraf worden Elke participant binnen de groep wordt meerdere keren voor en meerdere keren na de
gemeten en enkel de experimentele groep een behandeling ontvangt behandeling gemeten. (Interrupted time-series design = behandeling is geen manipulatie)
O X O Exp O O O X O O O Exp
O O cont ~ single-case design
Voordelen - sterker design - geen bedreiging van individuele verschillen
- effecten van individuele verschillen nagaan of reduceren - dezelfde groep participanten meerdere keren gemeten
- onafhankelijke scores - reduceert bedreigingen van interen validiteit en legt trends bloot
Nadelen - geen random toewijzing - bedreiging van omgevingsvariabelen
- geen garantie dat de groepen equivalent zijn - bedreiging van tijdsgerelateerde variabelen (history, maturatie, instrumentatie,
- altijd een bedreiging van interne validiteit statistische regressie, orde-effecten)
- bedreiging van participantvariabele (individuele verschillen) - History effecten die samenvallen met behandeling
- bedreiging van omgevingsvariabelen - geen contrabalancering mogelijk
- bedreiging van tijdsgerelateerde variabelen - geen niet-ambigue oorzaak-gevolg uitspraken
- geen niet-ambigue oorzaak-gevolg uitspraken
Methode van wetenschappelijk onderzoek (deel1): schema’s 2
onderzoeksstrategieën
Beschrijvende correlationele experimentele Quasi-experimentele Non-experimentele
doel Beschrijft individuele Beschrijft de relatie/verband Verklaart de relatie/verband tissen Verklaart de relatie/verband tissen Beschrijft de relatie/verband
variabele/fenomeen beschrijven tussen twee of meer variabelen twee of meer variabelen, Causale twee of meer variabelen, Causale tussen twee of meer variabelen
uitspraken doen uitspraken doen
meting 1 variabele Minstens 2 variabele (minstens Vergelijkt de afhankelijke variabele Vergelijkt de Afhankelijke variabele Vergelijkt de Afhankelijke variabele
interval) voor elke persoon van de condities (obv grouping van de condities (obv grouping van de condities (obv grouping
variables) variables) variables)
vergelijking nee nee ja ja ja
Manipulatie nee nee ja nee nee
controle nee nee ja Poging nee
Voordelen - Hoge externe validiteit - Verbanden blootleggen - Causale uitspraken - Bijna een experiment - verband blootleggen
- Meerdere variabele - Toepasbaar als variabele niet - Hoge interne validiteit - Doet poging tot verkleinen - hoge externe validiteit
beschrijven (maar 1-per-1) gemanipuleerd kunnen - Derde variabele probleem bedreigingen interne
- Fenomeen verklaren worden oplossen validiteit (= Gemiddelde)
- Hoge externe validiteit - Directionaliteitsprobleem - Gemiddelde externe
- flexibel oplossen validiteit
Nadelen - Geen causale uitspraken of - Geen causale uitspraken - Lage externe validiteit - Nooit niet-ambigue causale - Nooit niet-ambigue causale
verband blootleggen - Lage interne validiteit - Artificiële omgeving uitspraken uitspraken
- Lage interne validiteit • Derde variabele - Altijd minstens 1 storende - Geen poging tot verkleinen
probleem variabelen bedreiging interne validiteit
• Probleem van - Geen manipulatie, condities - Geen manipulatie, condities
directionaliteit obv participant kenmerken obv participant kenmerken
of tijd = quasi-onafhankelijke of tijd = quasi-onafhankelijke
variabelen variabelen
- Niet-equivalente groepen - Altijd minstens 1 storende
variabelen
- Niet-equivalente groepen
designs Observationeel / Tussen-subject design Niet-equivalente groep design Niet-equivalente groep design
(Tussen-subject design) (Tussen-subject design)
Survey Binnen subject design - pretest-posttest niet- - Differentiële
equivalente controlegroep onderzoeksdesign
Case design design - posttest-only niet-
equivalente controlegroep
pre-post design (binnen-subject design
design)
- time-series design pre-post design (binnen-subject
design)
- pretest-posttest design
Factorieel design mogelijk Factorieel design mogelijk Factorieel design mogelijk
Methode van wetenschappelijk onderzoek (deel1): schema’s 1
, Experimentele onderzoeksstrategieën
Tussen-subject design Binnen-subject design Matched-subject design
uitleg Elke groep scores wordt verkregen van een verschillende De verschillende groepen van scores worden verkregen van Verschillende groepen participanten, maar elke participant
groep participanten dezelfde participanten (sequentieel of parallel) in conditie 1 is 1-op-1 gematcht met een participant uit
~ independant measures design ~ repeated measures design conditie 2 obv relevante variabelen
Voordelen - onafhankelijke scores - kleine steekproef - nadelen van tussen-subject en binnen-subject
- geen bedreiging van tijdsgerelateerde variabelen - elimineert bedreigingen van participantkenmerken vermijden
- gebruikt worden voor veel soorten onderzoeksvragen (individuele verschillen) - equivalente participanten in elke conditie
- elke participant in elke conditie, treden op als eigen
controle, meer power
Nadelen - grote steekproef - bedreiging van tijdsgerelateerde variabelen - geen volledig binnen-subject design
- bedreiging van participant variabelen (individuele (sequentieel) - geen identieke condities
verschillen) • history - bedreiging van omgevingsvariabelen
- bedreiging van omgevingsvariabelen • maturatie - nog bedreigingen aanwezig
- differential attrition • instrumentatie
- diffusion • statistische regressie
- compensatory equalization • orde-effecten (progressive error of carry-over
- compensatory rivalry effecten)
- resentful demoralization - bedreiging van omgevingsvariabelen
- drop-out (participant attrition)
- vrijwilligersbias
Quasi-Experimentele onderzoeksstrategieën
Niet-equivalente groep design (tussen-subject design) Pre-post design (binnen-subject design)
Pretest-posttest niet-equivalente controlegroep design Time-series design
uitleg Condities obv bestaande groepen, waarbij elke conditie vooraf en achteraf worden Elke participant binnen de groep wordt meerdere keren voor en meerdere keren na de
gemeten en enkel de experimentele groep een behandeling ontvangt behandeling gemeten. (Interrupted time-series design = behandeling is geen manipulatie)
O X O Exp O O O X O O O Exp
O O cont ~ single-case design
Voordelen - sterker design - geen bedreiging van individuele verschillen
- effecten van individuele verschillen nagaan of reduceren - dezelfde groep participanten meerdere keren gemeten
- onafhankelijke scores - reduceert bedreigingen van interen validiteit en legt trends bloot
Nadelen - geen random toewijzing - bedreiging van omgevingsvariabelen
- geen garantie dat de groepen equivalent zijn - bedreiging van tijdsgerelateerde variabelen (history, maturatie, instrumentatie,
- altijd een bedreiging van interne validiteit statistische regressie, orde-effecten)
- bedreiging van participantvariabele (individuele verschillen) - History effecten die samenvallen met behandeling
- bedreiging van omgevingsvariabelen - geen contrabalancering mogelijk
- bedreiging van tijdsgerelateerde variabelen - geen niet-ambigue oorzaak-gevolg uitspraken
- geen niet-ambigue oorzaak-gevolg uitspraken
Methode van wetenschappelijk onderzoek (deel1): schema’s 2
