Thema 3: Visie als orthopedagogisch begeleider op de client
Individu wordt belangrijker
Hoe de maatschappij verandert is van – naar, Maatschappij is beginnen nadenken hoe het beter kan.
Iemand hee een beperking -> nu wordt uitgegaan van hun kracht
Vroeger werd de client niet meegenomen in het proces. Client staat nu centraal. Zelfregie.
Als de client het zelf niet kan, dan wordt naar het netwerk gekeken, waar liggen zijn krachten.
1
, 3.1 ZELFREGIE
Krachtgericht werken, hij wil het zelf, hij bepaalt wat hij gaat doen. En zo zijn kwaliteit van leven verhogen. Wij
bepalen niet wat zijn kwaliteit van leven is, dat bepaalt hij zelf.
Al ob met een open blik in meegaan!
Thuis instelling
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Iemand die thuis woont kan zelf kijken voor het financiele, maar de omgeving kan er invloed op hebben.
Iemand met zware beperking hee en droomt van een eigen gezin, is een ander verhaal.
Zelf bepalen is niet hetzelfde als zelf doen. Client is een “CEO” van zijn eigen leven. Hij bepaalt wat hij wil doen, en hij
schakelt mensen in die in zijn omgeving zi en.
2
,Cliënten, organisa es en beleidsmedewerkers geraken steeds meer overtuigd van ‘zorg op maat’. Ondersteuning die
wordt afgestemd op de situa e en wensen van de unieke persoon in zijn persoonlijke context.
Cliënten die verschillende problemen ervaren worden geconfronteerd met onzekerheid bv wat er direct moet
gebeuren of hoe de toekomst er verder zal uitzien. Vaak gaat het ook samen met verdriet omwille van de
beperkingen waar er moet mee worden omgegaan. Cliënten dienen beslissingen te nemen en nieuwe vaardigheden
aangeleerd worden. Het proces van verandering, het zoeken naar een nieuwe/ andere werkelijkheid zouden we
kunnen zien als een (lange) reis.
Met deze beeldspraak van ‘een reis’ willen we aantonen dat het een proces is dat SAMEN gebeurt met invloed -van hun
omgeving en de nodige hulpverleners. Zij bepalen mee waar ze naartoe gaan, welke ondersteuning noodzakelijk is en
wie hen daarbij kan helpen.
Cliënten hebben soms echter het gevoel dat de regie over hun leven verloren is of dat ze gehinderd worden in de
regievoering. Maar als we hier spreken over regie, regievoering en zelfregie wat wordt hiermee bedoeld?
3.1.1 ZELFREGIE EN ZELFREDZAAMHEID
Zelf rich ng aan geven: vb niet redzaam genoeg, kijken hoe wij de persoon kunnen ondersteunen vb koken, zodat hij
elke dag een warme maal jd kan eten
Zelfredzaamheid: kan de persoon het zelf
Mensen die kwetsbaarder zijn zien hun eigen krachten niet.
Vb iemand in een rouwproces
Netwerk zoveel mogelijk instellen om hulp aan te bieden, vb zoon boodschappen, buurvrouw kan mee naar
wekelijkse afspraak bij kapper…
De Van Dale beschrij regie als: de leiding hebben. Zelfregie houdt dan in dat iemand zelf de leiding hee . Wij kiezen
voor volgende beschrijving.
Zelfregie
= “Gaat over het rich ng geven aan je leven, ook als je een beroep op anderen moet doen voor steun bij je
zelfredzaamheid of par cipa e. Het gaat dus om zelf bepalen, niet om zelf doen. Dat betekent dat mensen binnen de
grenzen van wat er mogelijk is, eigenaarschap houden. Anderen om hen heen, ook de mensen die hen ondersteunen,
sluiten zoveel mogelijk aan bij wat belangrijk is voor degene die ze ondersteunen. Alleen zo kunnen ze hun eigen leven
blijven leiden.” (Poll, A, 2012)
In bovenstaande definiëring wordt ook het begrip zelfredzaamheid genoemd. Zelfregie en zelfredzaamheid zijn
verbonden aan elkaar maar betekenen iets anders.
3
, Zelfredzaamheid
= “Iemands vermogen om zelfstandig te func oneren met zo min mogelijk professionele ondersteuning en zorg”
(Nedap, 2021). Het gaat om de mogelijkheden die een persoon hee om zelfstandig zaken op te nemen, op de
verschillende levensdomeinen.
De zelfredzaamheid van iemand is geen vaste toestand waarin iemand iets wel of niet zelfstandig kan, maar eerder
een aangrijpingspunt dat we als orthopedagogisch begeleider gebruiken om mensen te ondersteunen in het leven
dat zij wensen te leven. De orthopedagogisch begeleider s muleert de cliënt in het versterken van de
zelfredzaamheid.
Het gaat dus over de individuele cliënt en diens vragen, problemen, en de mogelijke oplossingen die hij zelf kan
inze en. Pas wanneer mensen weer het gevoel hebben zelf de regie over hun eigen leven te hebben, kunnen zij,
binnen hun eigen vermogen, op maal func oneren en dus weer (meer) zelfredzaam zijn.
• Als je hard gecontroleerd wordt, lijkt het een zelfregie-light. Vb in een GES groep, moeten ze weten dat ze
gecontroleerd worden zodat ze zichzelf in de hand kunnen houden
• Is niet hetzelfde als ‘toon eens een beetje zelfredzaamheid’. Iemand aan het stuur moet je ook loslaten. Iemand
die in een elektr rolstoel zit, wil alleen nr de bakker wil gaan kan het spannend zijn voor de begeleider, maar loop
er niet direct achter en vertrouw erop dat het goed komt.
4
Individu wordt belangrijker
Hoe de maatschappij verandert is van – naar, Maatschappij is beginnen nadenken hoe het beter kan.
Iemand hee een beperking -> nu wordt uitgegaan van hun kracht
Vroeger werd de client niet meegenomen in het proces. Client staat nu centraal. Zelfregie.
Als de client het zelf niet kan, dan wordt naar het netwerk gekeken, waar liggen zijn krachten.
1
, 3.1 ZELFREGIE
Krachtgericht werken, hij wil het zelf, hij bepaalt wat hij gaat doen. En zo zijn kwaliteit van leven verhogen. Wij
bepalen niet wat zijn kwaliteit van leven is, dat bepaalt hij zelf.
Al ob met een open blik in meegaan!
Thuis instelling
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Iemand die thuis woont kan zelf kijken voor het financiele, maar de omgeving kan er invloed op hebben.
Iemand met zware beperking hee en droomt van een eigen gezin, is een ander verhaal.
Zelf bepalen is niet hetzelfde als zelf doen. Client is een “CEO” van zijn eigen leven. Hij bepaalt wat hij wil doen, en hij
schakelt mensen in die in zijn omgeving zi en.
2
,Cliënten, organisa es en beleidsmedewerkers geraken steeds meer overtuigd van ‘zorg op maat’. Ondersteuning die
wordt afgestemd op de situa e en wensen van de unieke persoon in zijn persoonlijke context.
Cliënten die verschillende problemen ervaren worden geconfronteerd met onzekerheid bv wat er direct moet
gebeuren of hoe de toekomst er verder zal uitzien. Vaak gaat het ook samen met verdriet omwille van de
beperkingen waar er moet mee worden omgegaan. Cliënten dienen beslissingen te nemen en nieuwe vaardigheden
aangeleerd worden. Het proces van verandering, het zoeken naar een nieuwe/ andere werkelijkheid zouden we
kunnen zien als een (lange) reis.
Met deze beeldspraak van ‘een reis’ willen we aantonen dat het een proces is dat SAMEN gebeurt met invloed -van hun
omgeving en de nodige hulpverleners. Zij bepalen mee waar ze naartoe gaan, welke ondersteuning noodzakelijk is en
wie hen daarbij kan helpen.
Cliënten hebben soms echter het gevoel dat de regie over hun leven verloren is of dat ze gehinderd worden in de
regievoering. Maar als we hier spreken over regie, regievoering en zelfregie wat wordt hiermee bedoeld?
3.1.1 ZELFREGIE EN ZELFREDZAAMHEID
Zelf rich ng aan geven: vb niet redzaam genoeg, kijken hoe wij de persoon kunnen ondersteunen vb koken, zodat hij
elke dag een warme maal jd kan eten
Zelfredzaamheid: kan de persoon het zelf
Mensen die kwetsbaarder zijn zien hun eigen krachten niet.
Vb iemand in een rouwproces
Netwerk zoveel mogelijk instellen om hulp aan te bieden, vb zoon boodschappen, buurvrouw kan mee naar
wekelijkse afspraak bij kapper…
De Van Dale beschrij regie als: de leiding hebben. Zelfregie houdt dan in dat iemand zelf de leiding hee . Wij kiezen
voor volgende beschrijving.
Zelfregie
= “Gaat over het rich ng geven aan je leven, ook als je een beroep op anderen moet doen voor steun bij je
zelfredzaamheid of par cipa e. Het gaat dus om zelf bepalen, niet om zelf doen. Dat betekent dat mensen binnen de
grenzen van wat er mogelijk is, eigenaarschap houden. Anderen om hen heen, ook de mensen die hen ondersteunen,
sluiten zoveel mogelijk aan bij wat belangrijk is voor degene die ze ondersteunen. Alleen zo kunnen ze hun eigen leven
blijven leiden.” (Poll, A, 2012)
In bovenstaande definiëring wordt ook het begrip zelfredzaamheid genoemd. Zelfregie en zelfredzaamheid zijn
verbonden aan elkaar maar betekenen iets anders.
3
, Zelfredzaamheid
= “Iemands vermogen om zelfstandig te func oneren met zo min mogelijk professionele ondersteuning en zorg”
(Nedap, 2021). Het gaat om de mogelijkheden die een persoon hee om zelfstandig zaken op te nemen, op de
verschillende levensdomeinen.
De zelfredzaamheid van iemand is geen vaste toestand waarin iemand iets wel of niet zelfstandig kan, maar eerder
een aangrijpingspunt dat we als orthopedagogisch begeleider gebruiken om mensen te ondersteunen in het leven
dat zij wensen te leven. De orthopedagogisch begeleider s muleert de cliënt in het versterken van de
zelfredzaamheid.
Het gaat dus over de individuele cliënt en diens vragen, problemen, en de mogelijke oplossingen die hij zelf kan
inze en. Pas wanneer mensen weer het gevoel hebben zelf de regie over hun eigen leven te hebben, kunnen zij,
binnen hun eigen vermogen, op maal func oneren en dus weer (meer) zelfredzaam zijn.
• Als je hard gecontroleerd wordt, lijkt het een zelfregie-light. Vb in een GES groep, moeten ze weten dat ze
gecontroleerd worden zodat ze zichzelf in de hand kunnen houden
• Is niet hetzelfde als ‘toon eens een beetje zelfredzaamheid’. Iemand aan het stuur moet je ook loslaten. Iemand
die in een elektr rolstoel zit, wil alleen nr de bakker wil gaan kan het spannend zijn voor de begeleider, maar loop
er niet direct achter en vertrouw erop dat het goed komt.
4
