ACCOUNTANCY SEMESTER 2
HOOFDSTUK 7: Immateriële vaste activa
1) Inhoud van de rubriek
IVA = niet-tastbare investeringen die een onderneming langdurig gebruikt en die
toekomstige waarde opleveren
4 soorten:
A) geactiveerde kosten van ontwikkeling (2100/9)
- Kosten van onderzoek niet langer activeerbaar – omwille van risico op
overwaardering
- Ontwikkeling is de fase die volgt op onderzoek (= het omzetten van
onderzoeksresultaten in nieuwe productiemethodes, producten, …)
- Ontwikkelingskosten kunnen geactiveerd worden onder bepaalde
voorwaarden:
Technisch haalbaar: relatief zeker zijn dat er iets zinvol uitkomt
Intentie om af te werken
Resulteren in toekomstig economisch voordeel
Voldoende middelen om af te werken
Kosten kunnen nauwkeuring en betrouwbaar bepaald worden
B) allerhande rechten zoals concessies, octrooien, licenties, knowhow en merken
(2110/9)
- Concessies – vergunning van de overheid tot exploitatie van een onroerend
goed; aankoop- en verkoopconcessies
- Octrooi (patent, brevet) – recht tot het exploiteren van een uitvinding op het
gebied van de nijverheid
- Licentie – vergunning van de houder van een specifiek eigendomsrecht om dat
recht te ‘gebruiken’
Voorbeeld: licentie om een geoctrooieerde uitvinding te produceren of te exploiteren
- Merkrecht – recht verbonden aan een gedeponeerd en wettelijk beschermd
merk
- Knowhow – specialistische kennis van productieprocedés (geen beschermd
intellectueel recht)
C) goodwill betaald n.a.v. overname andere onderneming (2120/9)
- Prijs die betaald wordt voor de verwerving van een onderneming of
bedrijfsafdeling voor zover die hoger is dan het verschil tussen de activa en het
vreemd vermogen (verschil noemen we het netto-actief) (verschil tussen het
eigen vermogen en de overnameprijs)
- Vertegenwoordigt vergoeding voor zaken die niet op de balans terug te vinden
zijn, zoals distributienetwerk, klantenbestand, commerciële waarde van de
firmanaam
,D) vooruitbetalingen(2130/9)
- Vooruitbetalingen op immateriële vaste activa (in afwachting van oplevering)
- Worden afgeboekt bij oplevering
2) Registratie bij verwerving
Indirecte activering & directe activering (bij ontwikkelingskosten)
Direct = direct op de balans (weet dat ze aan de voorwaarden voldoen)
Indirect = eerst kosten, later pas actief (weet later pas of ze aan de voorwaarden
voldoen)
Gaan kosten elimineren met een opbrengst (2x btw boeken) via 72-rekening
3) Registratie gedurende de levensduur
A) Afschrijvingen en waardeverminderingen
Recurrente afschrijvingen
- Beperkte gebruiksduur afschrijven over een periode die de gebruiksduur niet
overtreft
Fiscale minimumtermijn = 5 jaar (3 jaar voor kosten van ontwikkeling)
Fiscaal moeten afschrijvingen op IVA lineair gebeuren
- Goodwill en Kosten van ontwikkeling over een periode van maximaal 10 jaar
indien gebruiksduur niet met zekerheid kan worden bepaald
- De periode waarover Goodwill wordt afgeschreven wordt verantwoord in de
toelichting
6301 Afschrijvingen op immateriële vaste activa
Boekwaarde IVA > gebruikswaarde
- Niet-recurrente afschrijvingen voor IVA met beperkte gebruiksduur
- Waardevermindering voor IVA met onbeperkte gebruiksduur
6308 Waardeverminderingen op IVA
6601 Niet-recurrente afschrijvingen en waardeverminderingen op IVA (deze
vermijden)
!! Eerst recurrente afschrijving boeken en dan niet-recurrente
Bv. 31/03 -> recurrente afschrijving voor die drie maanden en vervolgens de rest
B) Terugnemingen van afschrijvingen en waardevermindering
Herwaarderingen zijn hier onmogelijk!!
Recurrente afschrijvingen: mogen teruggenomen worden
Niet-recurrente afschrijvingen en waardeverminderingen: moeten teruggenomen
worden
2 opties voor terugneming waardeverminderingen:
- 120 Herwaarderingsmeerwaarden op IVA
- 7600 Terugneming van afschrijvingen en waardeverminderingen op IVA
,4) Registratie bij realisatie
Zie hoofdstuk 8
Bij verkoop eerst afschrijving boeken en dan verkoopjournaal
5) Immateriële vaste activa en winstuitkeringen
De keuze voor activering van kosten voor ontwikkeling heeft een resultaat verhogend
effect
- Wetgever eist neutraliteit mbt uitkering winst aan de aandeelhouders
- Hoger resultaat ten gevolge van activering mag niet uitgekeerd worden
, HOOFDSTUK 6: Oprichtingskosten
1) Inhoud van de rubriek
Waarderverminderingen en herwaarderingen onmogelijk aangezien oprichtingskosten
geen economische waarde hebben en geen opbrengst genereren
A) Kosten van oprichting, kapitaalverhoging of verhoging van de inbreng (2000/9)
- Opstellen financieel plan en statuten (accountant, advocaat)
- Authentieke akte (notaris) en publicatie in bijlagen Belgisch Staatsblad
- Inbreng in natura – verslag mbt waardering (bedrijfsrevisor)
- Kosten openbare uitgifte aandelen
- Heel wat van die honoraria (= vergoeding van professionals) en kosten zijn ook
verschuldigd bij een kapitaalverhoging
B) Kosten bij de uitgifte van leningen (2010/9)
- Kosten openbare uitgifte lening
- Eventueel disagio (= verschil tussen de uitgifteprijs en de nominale
waarde van een lening wanneer die onder pari wordt uitgegeven)
- Kosten gerelateerd aan hypotheek (hypotheekrechten, honorarium notaris)
C) Overige oprichtingskosten (2020/9)
Marktstudie, publiciteitskosten, etc. bij bijvoorbeeld opening van een nieuwe vestiging
D) Herstructureringskosten (2040/9)
- Kosten gerelateerd aan ingrijpende wijziging in de organisatie of structuur van
de onderneming
• Grondige studie of externe audit door consultant
• Niet-recurrente afschrijvingen op activa die niet langer gebruikt zullen
worden, opzegvergoedingen, herscholing personeel, kosten verhuis, enz.
2) Registratie bij verwerving
Keuzemogelijkheid
- Ofwel rechtstreeks ten laste nemen gedurende het boekjaar
(resultatenrekening)
- Ofwel activering (balans) mits het boeken van jaarlijkse afschrijvingen van
tenminste 20%
Strengere voorwaarden voor herstructureringskosten
HOOFDSTUK 7: Immateriële vaste activa
1) Inhoud van de rubriek
IVA = niet-tastbare investeringen die een onderneming langdurig gebruikt en die
toekomstige waarde opleveren
4 soorten:
A) geactiveerde kosten van ontwikkeling (2100/9)
- Kosten van onderzoek niet langer activeerbaar – omwille van risico op
overwaardering
- Ontwikkeling is de fase die volgt op onderzoek (= het omzetten van
onderzoeksresultaten in nieuwe productiemethodes, producten, …)
- Ontwikkelingskosten kunnen geactiveerd worden onder bepaalde
voorwaarden:
Technisch haalbaar: relatief zeker zijn dat er iets zinvol uitkomt
Intentie om af te werken
Resulteren in toekomstig economisch voordeel
Voldoende middelen om af te werken
Kosten kunnen nauwkeuring en betrouwbaar bepaald worden
B) allerhande rechten zoals concessies, octrooien, licenties, knowhow en merken
(2110/9)
- Concessies – vergunning van de overheid tot exploitatie van een onroerend
goed; aankoop- en verkoopconcessies
- Octrooi (patent, brevet) – recht tot het exploiteren van een uitvinding op het
gebied van de nijverheid
- Licentie – vergunning van de houder van een specifiek eigendomsrecht om dat
recht te ‘gebruiken’
Voorbeeld: licentie om een geoctrooieerde uitvinding te produceren of te exploiteren
- Merkrecht – recht verbonden aan een gedeponeerd en wettelijk beschermd
merk
- Knowhow – specialistische kennis van productieprocedés (geen beschermd
intellectueel recht)
C) goodwill betaald n.a.v. overname andere onderneming (2120/9)
- Prijs die betaald wordt voor de verwerving van een onderneming of
bedrijfsafdeling voor zover die hoger is dan het verschil tussen de activa en het
vreemd vermogen (verschil noemen we het netto-actief) (verschil tussen het
eigen vermogen en de overnameprijs)
- Vertegenwoordigt vergoeding voor zaken die niet op de balans terug te vinden
zijn, zoals distributienetwerk, klantenbestand, commerciële waarde van de
firmanaam
,D) vooruitbetalingen(2130/9)
- Vooruitbetalingen op immateriële vaste activa (in afwachting van oplevering)
- Worden afgeboekt bij oplevering
2) Registratie bij verwerving
Indirecte activering & directe activering (bij ontwikkelingskosten)
Direct = direct op de balans (weet dat ze aan de voorwaarden voldoen)
Indirect = eerst kosten, later pas actief (weet later pas of ze aan de voorwaarden
voldoen)
Gaan kosten elimineren met een opbrengst (2x btw boeken) via 72-rekening
3) Registratie gedurende de levensduur
A) Afschrijvingen en waardeverminderingen
Recurrente afschrijvingen
- Beperkte gebruiksduur afschrijven over een periode die de gebruiksduur niet
overtreft
Fiscale minimumtermijn = 5 jaar (3 jaar voor kosten van ontwikkeling)
Fiscaal moeten afschrijvingen op IVA lineair gebeuren
- Goodwill en Kosten van ontwikkeling over een periode van maximaal 10 jaar
indien gebruiksduur niet met zekerheid kan worden bepaald
- De periode waarover Goodwill wordt afgeschreven wordt verantwoord in de
toelichting
6301 Afschrijvingen op immateriële vaste activa
Boekwaarde IVA > gebruikswaarde
- Niet-recurrente afschrijvingen voor IVA met beperkte gebruiksduur
- Waardevermindering voor IVA met onbeperkte gebruiksduur
6308 Waardeverminderingen op IVA
6601 Niet-recurrente afschrijvingen en waardeverminderingen op IVA (deze
vermijden)
!! Eerst recurrente afschrijving boeken en dan niet-recurrente
Bv. 31/03 -> recurrente afschrijving voor die drie maanden en vervolgens de rest
B) Terugnemingen van afschrijvingen en waardevermindering
Herwaarderingen zijn hier onmogelijk!!
Recurrente afschrijvingen: mogen teruggenomen worden
Niet-recurrente afschrijvingen en waardeverminderingen: moeten teruggenomen
worden
2 opties voor terugneming waardeverminderingen:
- 120 Herwaarderingsmeerwaarden op IVA
- 7600 Terugneming van afschrijvingen en waardeverminderingen op IVA
,4) Registratie bij realisatie
Zie hoofdstuk 8
Bij verkoop eerst afschrijving boeken en dan verkoopjournaal
5) Immateriële vaste activa en winstuitkeringen
De keuze voor activering van kosten voor ontwikkeling heeft een resultaat verhogend
effect
- Wetgever eist neutraliteit mbt uitkering winst aan de aandeelhouders
- Hoger resultaat ten gevolge van activering mag niet uitgekeerd worden
, HOOFDSTUK 6: Oprichtingskosten
1) Inhoud van de rubriek
Waarderverminderingen en herwaarderingen onmogelijk aangezien oprichtingskosten
geen economische waarde hebben en geen opbrengst genereren
A) Kosten van oprichting, kapitaalverhoging of verhoging van de inbreng (2000/9)
- Opstellen financieel plan en statuten (accountant, advocaat)
- Authentieke akte (notaris) en publicatie in bijlagen Belgisch Staatsblad
- Inbreng in natura – verslag mbt waardering (bedrijfsrevisor)
- Kosten openbare uitgifte aandelen
- Heel wat van die honoraria (= vergoeding van professionals) en kosten zijn ook
verschuldigd bij een kapitaalverhoging
B) Kosten bij de uitgifte van leningen (2010/9)
- Kosten openbare uitgifte lening
- Eventueel disagio (= verschil tussen de uitgifteprijs en de nominale
waarde van een lening wanneer die onder pari wordt uitgegeven)
- Kosten gerelateerd aan hypotheek (hypotheekrechten, honorarium notaris)
C) Overige oprichtingskosten (2020/9)
Marktstudie, publiciteitskosten, etc. bij bijvoorbeeld opening van een nieuwe vestiging
D) Herstructureringskosten (2040/9)
- Kosten gerelateerd aan ingrijpende wijziging in de organisatie of structuur van
de onderneming
• Grondige studie of externe audit door consultant
• Niet-recurrente afschrijvingen op activa die niet langer gebruikt zullen
worden, opzegvergoedingen, herscholing personeel, kosten verhuis, enz.
2) Registratie bij verwerving
Keuzemogelijkheid
- Ofwel rechtstreeks ten laste nemen gedurende het boekjaar
(resultatenrekening)
- Ofwel activering (balans) mits het boeken van jaarlijkse afschrijvingen van
tenminste 20%
Strengere voorwaarden voor herstructureringskosten
