Neurowetenschappen
Pathologische handelen
A. Devesse
Odisee hogeschool
Bachelor ergotherapie
Fase 2
Hebe De Berlangeer
2024 - 2025
,Inhoudstafel
Herhaling normale handelen
Zenuwstelsel........................................................................................................................................... 2
PZS.......................................................................................................................................................... 2
CZS.......................................................................................................................................................... 4
Archi - Paleo - Neo.................................................................................................................................. 5
Het verloop van een zenuwprikkel..........................................................................................................6
Hersenstam - banen en kernen...............................................................................................................7
Redeneerstappen pathologisch handelen
Verstoring van de basiselementen van het handelen
Alertheid en bewustzijn - coma............................................................................................................ 10
Tonus.....................................................................................................................................................14
Oprichtreacties..................................................................................................................................... 18
Evenwichtsreacties................................................................................................................................19
Coördinatie........................................................................................................................................... 21
Sensomotoriek...................................................................................................................................... 23
Perifere zenuwstelsel
Centrale zenuwstelsel
Ruggenmerg..........................................................................................................................................29
Hersenstam en craniale zenuwen......................................................................................................... 34
Cerebrum.............................................................................................................................................. 37
Basale ganglia....................................................................................................................................... 44
Cerebellum............................................................................................................................................49
Plasticiteit - Open boek examen
Examenvragen en puntenverdeling...................................................................................................... 51
Cognitieve bewegingsstrategieën......................................................................................................... 52
Suscitatie en facilitatietechnieken........................................................................................................ 53
1
,Herhaling normale handelen
Zenuwstelsel
Somatische zintuig Receptor Visceraal zintuig
Afferent PZS (sensibel neuron)
CZS (Schakel neuron)
Somatisch ZS Efferent PZS (motorisch neuron) Autonoom ZS
Parasympathisch ZS Sympathisch ZS
Skeletspier Effector Gladde spier
Hartspier
Klieren
Vetweefsel
Feedback
PZS
Radix Ruggenmergzenuw Plexus Perifere zenuw
Radix ventralis → Efferent, motorisch → Efferent, motorisch → Efferent, motorisch
→ Efferent, motorisch EN Afferent sensibel EN Afferent sensibel EN / OF Afferent
→ Geordend volgens sensibel
myotomen → Geordend volgens → Myotomen en → Somatisch en
(kenspieren) myotomen en dermatomen zijn visceraal
dermatomen moeilijk → Verbinding tussen
Radix dorsalis receptor - PZS -
→ Afferent, sensibel effector
→ Geordend volgens
dermatomen = Eindtakbezenuwing
2
, Animaal / Willekeurig Vegetatief / Onwillekeurig
Afferent ZS Somatisch ZS Visceraal Z
Sensibele Sensorische prikkels van omgeving opnemen (receptor) Interne prikkels van organen opnemen (receptor)
banen → Homeostase handhaven
Externe receptoren
- Huid (druk, tast, externe temperatuur) Interne receptoren
- Zicht - Chemische en pH-waarde veranderingen (chemoreceptoren)
- Gehoor - Bloeddruk (baroreceptoren)
- Reuk - Schade (pijn)
- Evenwicht - Diepe druk
Proprioceptoren - Interne temperatuur
- Spierspoel Spijsvertering, ademhaling, bloedvaten, uitscheiding en voortplanting
- Pees en gewrichtsreceptoren
Efferent ZS Somatisch ZS Autonoom ZS
Motorische Motorische eindplaat op skeletspier (effector) Glad spierweefsel, hartspierweefsel, kliersecretie en vetweefsel (effector)
banen Glad spierweefsel: bloedvaten, ogen, luchtwegen, blaas, darmwand
Sympathisch ZS Parasympatisch ZS
Activiteit (fight-or-flight) Rust (herstel)
- Openen pupil altijd, - Sluiten pupil
onafhankelijk van licht
- Hartslag sneller - Hartslag trager
- Bloedvaten vernauwen - Bloedvaten verbreden
- Zweetproductie - Legen van blaas (plassen)
- Afbraak van glycogeen om - Normale afbraak van glucose
sneller energie te hebben
→ Beer komt op u af → Liggen in de zetel
3
Pathologische handelen
A. Devesse
Odisee hogeschool
Bachelor ergotherapie
Fase 2
Hebe De Berlangeer
2024 - 2025
,Inhoudstafel
Herhaling normale handelen
Zenuwstelsel........................................................................................................................................... 2
PZS.......................................................................................................................................................... 2
CZS.......................................................................................................................................................... 4
Archi - Paleo - Neo.................................................................................................................................. 5
Het verloop van een zenuwprikkel..........................................................................................................6
Hersenstam - banen en kernen...............................................................................................................7
Redeneerstappen pathologisch handelen
Verstoring van de basiselementen van het handelen
Alertheid en bewustzijn - coma............................................................................................................ 10
Tonus.....................................................................................................................................................14
Oprichtreacties..................................................................................................................................... 18
Evenwichtsreacties................................................................................................................................19
Coördinatie........................................................................................................................................... 21
Sensomotoriek...................................................................................................................................... 23
Perifere zenuwstelsel
Centrale zenuwstelsel
Ruggenmerg..........................................................................................................................................29
Hersenstam en craniale zenuwen......................................................................................................... 34
Cerebrum.............................................................................................................................................. 37
Basale ganglia....................................................................................................................................... 44
Cerebellum............................................................................................................................................49
Plasticiteit - Open boek examen
Examenvragen en puntenverdeling...................................................................................................... 51
Cognitieve bewegingsstrategieën......................................................................................................... 52
Suscitatie en facilitatietechnieken........................................................................................................ 53
1
,Herhaling normale handelen
Zenuwstelsel
Somatische zintuig Receptor Visceraal zintuig
Afferent PZS (sensibel neuron)
CZS (Schakel neuron)
Somatisch ZS Efferent PZS (motorisch neuron) Autonoom ZS
Parasympathisch ZS Sympathisch ZS
Skeletspier Effector Gladde spier
Hartspier
Klieren
Vetweefsel
Feedback
PZS
Radix Ruggenmergzenuw Plexus Perifere zenuw
Radix ventralis → Efferent, motorisch → Efferent, motorisch → Efferent, motorisch
→ Efferent, motorisch EN Afferent sensibel EN Afferent sensibel EN / OF Afferent
→ Geordend volgens sensibel
myotomen → Geordend volgens → Myotomen en → Somatisch en
(kenspieren) myotomen en dermatomen zijn visceraal
dermatomen moeilijk → Verbinding tussen
Radix dorsalis receptor - PZS -
→ Afferent, sensibel effector
→ Geordend volgens
dermatomen = Eindtakbezenuwing
2
, Animaal / Willekeurig Vegetatief / Onwillekeurig
Afferent ZS Somatisch ZS Visceraal Z
Sensibele Sensorische prikkels van omgeving opnemen (receptor) Interne prikkels van organen opnemen (receptor)
banen → Homeostase handhaven
Externe receptoren
- Huid (druk, tast, externe temperatuur) Interne receptoren
- Zicht - Chemische en pH-waarde veranderingen (chemoreceptoren)
- Gehoor - Bloeddruk (baroreceptoren)
- Reuk - Schade (pijn)
- Evenwicht - Diepe druk
Proprioceptoren - Interne temperatuur
- Spierspoel Spijsvertering, ademhaling, bloedvaten, uitscheiding en voortplanting
- Pees en gewrichtsreceptoren
Efferent ZS Somatisch ZS Autonoom ZS
Motorische Motorische eindplaat op skeletspier (effector) Glad spierweefsel, hartspierweefsel, kliersecretie en vetweefsel (effector)
banen Glad spierweefsel: bloedvaten, ogen, luchtwegen, blaas, darmwand
Sympathisch ZS Parasympatisch ZS
Activiteit (fight-or-flight) Rust (herstel)
- Openen pupil altijd, - Sluiten pupil
onafhankelijk van licht
- Hartslag sneller - Hartslag trager
- Bloedvaten vernauwen - Bloedvaten verbreden
- Zweetproductie - Legen van blaas (plassen)
- Afbraak van glycogeen om - Normale afbraak van glucose
sneller energie te hebben
→ Beer komt op u af → Liggen in de zetel
3