Rédigé par des étudiants ayant réussi Disponible immédiatement après paiement Lire en ligne ou en PDF Mauvais document ? Échangez-le gratuitement 4,6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Aperçu 5 sur 178 pages
Resume

Samenvatting - Internationaal privaatrecht

Document preview thumbnail
Aperçu 5 sur 178 pages

Samenvatting gebaseerd op powerpoint en lesnotities, arresten worden zeer uitgebreid uitgewerkt (belangrijk voor op het examen).

Aperçu du contenu

2025-2026 Sharmeen Van Noten


INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT

PRAKTISCHE RICHTLIJNEN

Instructies
o Hoorcolleges:
o Werkcolleges (niet verplicht, wel handig voor het examen):
o Zelfstudie
o Bronnenbundel: niet-geannoteerd, wel kruisverwijzingen
- Statustabel geeft aan welke landen bij welke rechtsbron partij zijn
- Je mag op je tabje een titel schrijven
- Opgelet: bevoegdheidsladder subtiel via kruisverwijzingen proberen aanduiden
is niet toegelaten

Examen
o Schriftelijk, kennis bronnen en begrippen, inzicht in toepassing ervan door middel van
casusposities, d.m.v. meerkeuze- en open vragen, met gebruik van de bronnen
o Meerkeuze: 12 punten
o Open vragen: 8 punten → werkcolleges!

LES 1: INLEIDING, BRONNEN EN ENKELE BEGRIPPEN
1. Inleiding
1.1 IPR: internationaal recht

IPR nodig bij de regeling van internationale rechtsverhoudingen
o Grensoverschrijdend (internationaal) element nodig om IPR te activeren: woonplaats,
nationaliteit, plaats handeling, ligging goederen,..

HvJ 8 februari 2024, C-566/22, Inkreal
o Twee Slovaakse ondernemingen beslissen samen dat de Tsjechische rechter bevoegd
zal zijn als er een geschil rijst = bevoegdheidsclausule
o De kredietgever draagt zijn rechten in die overeenkomst over, de overdrager stelt vast
dat de kredietnemer de overeenkomst niet naleeft en het krediet dus niet meer wordt
terugbetaald
o Dat komt terecht bij die Tsjechische rechter, wat is dan de toepasselijke bron?
- Brussel Ibis Verordening (bevoegdheid rechter)?
» Grensoverschrijdend aspect vereist, maar is dat hier wel het geval?
- Tsjechisch recht gebruiken om te bepalen of deze overeenkomst wel kon
beslissen dat ze naar ons moesten komen bij een geschil
o Vraag aan HvJ: is het een nationaal of internationaal geval?
- Dergelijke situatie activeert het IPR niet: partijen kunnen het niet internationaal
maken door dergelijke overeenkomst te sluiten
- De keuze voor de Tsjechische rechter biedt het vereiste grensoverschrijdende
element → dus: Brussel Ibis Verordening is van toepassing




1

,2025-2026 Sharmeen Van Noten


IPR handelt over private rechtsverhoudingen = privaatrechtelijke rechtsverhouding met een
grensoverschrijdend element
o De basis is steeds privaatrechtelijk, maar uiteindelijk raakt het ook aan het publiekrecht

1.2 IPR: nationaal recht

IPR regelt internationale rechtsverhoudingen, maar is nationaal recht (vb. zie WIPR)
o Tenzij eenvormige benadering (met ≠ gradaties)

1.3 De grote drie/vier

Examen: goed van elkaar kunnen onderscheiden!

De grote 4

1. Internationale bevoegdheid

2. Toepasselijk recht = conflictenrecht (conflict of law rules)
o Rechtsverhouding van privaatrechtelijke aard met grensoverschrijdend element
→ hoe bepalen welk recht van toepassing is?

3. Erkenning en uitvoerbaarheid van buitenlandse rechterlijke beslissingen en
authentieke akten
o Vb. Hoe moet een BE ambtenaar omgaan met een huwelijksakte als men is
getrouwd in het buitenland? Moet hij deze gewoon accepteren of mag hij
bepaalde controles uitvoeren?

4. Administratieve en gerechtelijke samenwerking
o Deze vierde is recent → reden: steeds meer internationale samenwerking
o Vb. interlandelijke adoptie, bewijsverkrijging

1.4 Werk- en denkmethode

Eerst: bepalen of het gaat om…
o Internationale bevoegdheid
o Toepasselijk recht
o Erkenning en uitvoerbaarheid
o Administratieve en gerechtelijke samenwerking

Dan: opletten voor rechtsbronnen op verschillende niveaus
o Internationale verdragen
o Europese regels
o Nationale wetgeving




2

,2025-2026 Sharmeen Van Noten


1.5 Primiteert verdrag of EU-wetgeving?

→ Geen eenduidig antwoord

Telkens nagaan in Europese verordeningen
o Vaak voorrang in de verhoudingen tussen LS
Vb. Brussel Ibis-Verordening primeert op een aantal verdragen (art. 69)
o Soms complementair
Vb. Brussel IIter-Verordening verwijst naar Haags Kinderontvoeringsverdrag (1980) en
vult dit verdrag aan (art. 22)

2. Bronnen
2.1 Europese bronnen

Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU)
o EU-bevoegdheid inzake IPR (art. 81 VWEU)
o Gewone wetgevingsprocedure
- Ook voor IPR-aangelegenheden
- Niet: familierecht → eenparigheid in de Raad (art. 81.3 VWEU), maar dit sluit
geen nauwere samenwerking uit (art. 326 e.v.)
o Uitleggingsbevoegdheid HvJ op verzoek alle gerechten LS (prejudiciële procedure)
o Handvest van de grondrechten = juridisch bindend

Overw. 30 Rome III: “Deze verordening eerbiedigt de grondrechten en de beginselen die zijn
erkend bij het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name bij artikel
21 daarvan, dat elke discriminatie met name op grond van geslacht, ras, kleur, etnische of
sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst of overtuiging, politieke of andere
denkbeelden, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, een handicap,
leeftijd of seksuele gerichtheid verbiedt. Deze verordening moet door de rechterlijke instanties
van de deelnemende lidstaten worden toegepast met eerbiediging van deze rechten en
beginselen.”

a) Artikel 81 VWEU

1. De Unie ontwikkelt een justitiële samenwerking in burgerlijke zaken met
grensoverschrijdende gevolgen, die berust op het beginsel van wederzijdse erkenning van
rechterlijke beslissingen en van beslissingen in buitengerechtelijke zaken. Deze
samenwerking kan maatregelen ter aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen van de lidstaten omvatten.
2. Voor de toepassing van lid 1 stellen het Europees Parlement en de Raad volgens de gewone
wetgevingsprocedure, met name wanneer dat nodig is voor de goede werking van de interne
markt, maatregelen vast die het volgende beogen:
a) de wederzijdse erkenning tussen de lidstaten van rechterlijke beslissingen en van
beslissingen in buitengerechtelijke zaken en de tenuitvoerlegging daarvan;
b) de grensoverschrijdende betekening en kennisgeving van gerechtelijke en
buitengerechtelijke stukken;
c) de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende regels voor collisie en
jurisdictiegeschillen;


3

,2025-2026 Sharmeen Van Noten


d) samenwerking bij het vergaren van bewijsmiddelen;
e) daadwerkelijke toegang tot de rechter;
f) het wegnemen van de hindernissen voor de goede werking van burgerrechtelijke
procedures, zo nodig door bevordering van de verenigbaarheid van de in de lidstaten
geldende bepalingen inzake burgerlijke rechtsvordering;
g) de ontwikkeling van alternatieve methoden voor geschillenbeslechting;
h) de ondersteuning van de opleiding van magistraten en justitieel personeel.
3. In afwijking van lid 2, worden maatregelen betreffende het familierecht met
grensoverschrijdende gevolgen vastgesteld door de Raad, die volgens een bijzondere
wetgevingsprocedure besluit. De Raad besluit met eenparigheid van stemmen, na raadpleging
van het Europees Parlement.
De Raad kan op voorstel van de Commissie bij besluit vaststellen ten aanzien van welke
aspecten van het familierecht met grensoverschrijdende gevolgen handelingen volgens de
gewone wetgevingsprocedure kunnen worden vastgesteld. De Raad besluit met eenparigheid
van stemmen, na raadpleging van het Europees Parlement.
Het in de tweede alinea bedoelde voorstel wordt aan de nationale parlementen toegezonden.
Indien binnen een termijn van zes maanden na die toezending door een nationaal parlement
bezwaar wordt aangetekend, is het besluit niet vastgesteld. Indien geen bezwaar wordt
aangetekend, kan de Raad het besluit vaststellen.

Familierecht: LS beslissen hier redelijk soeverein over → pariteit vereist
o Niet: voor ‘versterkte samenwerking’
o Vb. Verordening inzake huwelijksvermogensrecht is tot stand gekomen omdat hier
geen consensus over kon worden bereikt tussen LS

b) Europeanisering van het IPR

Europeanisering
o Meer en meer EU-wetgeving in het IPR
o Beginselen van het EU-recht
o Rechtspraak van het Europees Hof van Justitie

Meer en meer EU-wetgeving in het IPR

Van verdragen naar verordeningen (zie art. 81 VWEU)
o Vb. EEX werd Brussel I-Verordening → nu: Brussel Ibis Verordening
o Vb. EVO werd Rome I-Verordening

Wat?
o Zowel regels over internationale bevoegdheid en erkenning en tenuitvoerlegging
(Brussel Ibis, IIter) als regels over toepasselijk recht (Rome I, II, III)

Opgelet
o bijzondere positie van Ierland, VK en Denemarken
- Ierland en Denemarken hebben een ‘opt- out’: dan doen zij er niet aan mee!
- Het VK is doorstreept: dat is geen LS meer v.d. EU, à is een ‘derde land’
geworden sinds 1/1/2021
o (Protocol nr. 21 en Protocol nr. 22 bij VWEU)


4

, 2025-2026 Sharmeen Van Noten


Beginselen van het EU-recht

Beginsel van loyale samenwerking tussen EU en LS (art. 4, lid 3 VWEU) en wederzijds
vertrouwen tussen LS
o HvJ 27 april 2004, C-159/02, Turner: anti-suit injunction
- VK was toen nog lid van de EU
- Turner: Britse WN die werkte voor internationaal bedrijf, eerst in Londen, maar
nadien bij de zetel in Madrid
- Hij dient zijn ontslag in, maar maakt de zaak aanhangig bij de rechter omdat hij
door zijn WG werd betrokken bij illegale activiteiten: hij zei dat hij op die manier
werd gedwongen om ontslag te nemen en dat dit onrechtmatig was
- WG maakt de zaak aanhangig bij de Spaanse rechter in Madrid en vordert een
schadevergoeding van de WN
- Turner vordert bij de Engelse rechter een anti-suit-injunction = aan de rechter
een bevel vragen om de andere persoon een ‘procedeer verbod’ op te leggen
→ in casu: verbod opleggen aan de WG dus procedure in SPA wordt beëindigd
- Zaak komt bij HvJ: in de EU is er geen plaats voor anti-suit-injuction
o Ebury Partners Belgium SA/NV v Technical Touch BV, Jan Berthels [2022] EWHC
2927 (Comm)
- Torpedo: soms heeft een partij er belang bij om de zaak aanhangig te maken
bij een ander rechtscollege
Vb. in Italië omdat je weet dat daar alles zo traag loopt
- De Brusselse onderneming maakt de zaak aanhankelijk bij de Brusselse
rechtbank van onderneming
- De tegenpartij is Engels en vraagt een anti-suit-injunction: dit is na de Brexit,
dus de Engelse rechter kan het in dit geval wél opleggen

Subsidiariteitsbeginsel en evenredigheidsbeginsel
o In de preambule van verordeningen: “Aangezien de doelstelling van deze verordening
niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en beter door de Unie kan
worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag
betreffende de Europese Unie (VEU) neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen
nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel
gaat deze verordening niet verder dan nodig is om de doelstelling ervan te
verwezenlijken.”

Gelijkheids- of non-discriminatiebeginsel
o Vb. verbod van discriminatie o.g.v. nationaliteit (art. 18 VWEU)
o HvJ 2 oktober 2003, C-148/02, Garcia Avello [Garcia Weber]
- Garcio is een Spaanse man getrouwd met Weber, een BE vrouw → zij hebben
2 kinderen met de dubbele nationaliteit
- In SPA: dubbele achternaam
- In BE: enkele achternaam van de vader
- Ze gaan naar de BE administratie en willen dat de kinderen ook in BE een
dubbele achternaam krijgen, maar dit wordt niet toegestaan
- Wordt aangevochten bij de RvS want het betreft een administratieve handeling,
de RvS maakt dit aanhankelijk bij het HvJ


5

Infos sur le Document

Cours
Publié le
14 septembre 2026
Nombre de pages
178
Écrit en
2025/2026
Type
Resume
€18,99

Mauvais document ? Échangez-le gratuitement Dans les 14 jours suivant votre achat et avant le téléchargement, vous pouvez choisir un autre document. Vous pouvez simplement dépenser le montant à nouveau.
Rédigé par des étudiants ayant réussi
Disponible immédiatement après paiement
Lire en ligne ou en PDF

Vendu
4
Abonnés
0
Éléments
8
Dernière vente
3 mois de cela



Pourquoi les étudiants choisissent Stuvia

Créé par d'autres étudiants, vérifié par les avis

Une qualité sur laquelle compter : rédigé par des étudiants qui ont réussi et évalué par d'autres qui ont utilisé ce document.

Le document ne convient pas ? Choisis un autre document

Aucun souci ! Tu peux sélectionner directement un autre document qui correspond mieux à ce que tu cherches.

Paye comme tu veux, apprends aussitôt

Aucun abonnement, aucun engagement. Paye selon tes habitudes par carte de crédit et télécharge ton document PDF instantanément.

Student with book image

“Acheté, téléchargé et réussi. C'est aussi simple que ça.”

Alisha Student

Foire aux questions