GR: Samenvatting (GESLAAGD!!)

SAMENVATTING GOEDERENRECHT:
DEEL 1 — EERSTE REFLEX BIJ ELKE CASUS
STAP 1 — WELK ZAKELIJK RECHT?
Art. 3.3 BW — numerus clausus
Zakelijke rechten:
​ A. Eigendom

●​ eigendom
●​ mede-eigendom

​ B. Zakelijke gebruiksrechten

●​ erfdienstbaarheid
●​ vruchtgebruik
●​ erfpacht
●​ opstal

​ C. Zakelijke zekerheidsrechten

●​ hypotheek
●​ pand
●​ bijzondere voorrechten
●​ retentierecht

⚠️ Onteigening en opeising zijn géén zakelijke rechten.​
Het zijn overheidsingrepen in het eigendomsrecht.


STAP 2 — VAST EXAMENSTAPPENPLAN
Bij elke oefening over een zakelijk gebruiksrecht:
1. Welk recht?​
↓​
2. Voldoet het aan de definitie/wezenskenmerken?​
↓​
3. Kan dit recht op dit goed rusten?​
↓​
4. Hoe is het verkregen? → art. 3.14 BW​
↓​
5. Was de vestiger beschikkingsbevoegd? → nemo plus​
↓​
6. Is publiciteit nodig? → o.a. art. 3.30 BW​
↓​
7. Welke bevoegdheden heeft de titularis?​
↓​
8. Welke beperkingen gelden?​
↓​
9. Zijn er bouwwerken? → denk accessoir opstalrecht​
↓​
10. Wie draagt onderhoud/herstellingen/kosten?​
↓​
11. Kan het recht tenietgaan? → eerst art. 3.15 + 3.16 BW​

,↓​
12. Welke bijzondere beëindigingsgrond bestaat?​
↓​
13. Welke vordering/remedie?
Dit sluit aan bij de methodiek uit deel 1: eerst kwalificeren en vervolgens steeds het algemene én het
bijzondere regime controleren.


DEEL 2 — ALGEMENE REGELS VOOR ALLE ZAKELIJKE
RECHTEN
1. VERKRIJGING — ART. 3.14 BW
​ A. Afgeleide verkrijging
Je krijgt het recht van iemand anders.
Controle:
​ 1. Titel / causa​
​ ​ → waarom krijg je het recht?
​ 2. Beschikkingsbevoegdheid​
​ ​ → kan de persoon dit recht wel geven?
​ 3. Juridische levering
​ ​ Nemo plus iuris
Je kunt niet méér rechten overdragen dan je zelf hebt.
Voorbeeld:
Vruchtgebruiker heeft nog 12 jaar vruchtgebruik​
→ hij kan geen recht geven dat tegenover de eigenaar 30 jaar blijft bestaan.
​ B. Oorspronkelijke verkrijging
Er ontstaat een nieuw recht.
Belangrijkste voorbeeld:
→ verkrijgende verjaring


2. TENIETGAAN — ALTIJD CONTROLEREN
​ ART. 3.15 BW — alle zakelijke rechten
Zakelijk recht gaat teniet door:
​ 1° recht rechtsvoorganger gaat teniet
​ 2° voorwerp gaat teniet​
​ ​ → tenzij zakelijke subrogatie
​ 3° titel gaat teniet

●​ nietigheid
●​ ontbinding
●​ ontbindende voorwaarde
●​ herroeping
●​ enz.

​ 4° gerechtelijke onteigening
​ 5° afstand van het recht
​ ART. 3.16 BW — EXTRA voor zakelijke gebruiksrechten
Dus voor:

●​ erfdienstbaarheid

, ●​ vruchtgebruik
●​ erfpacht
●​ opstal

Ook einde door:
​ 1° verstrijken duurtijd
​ 2° 30 jaar niet-uitoefening​
​ ​ → bevrijdende verjaring / non-usus
​ 3° vermenging​
​ ​ → gerechtigde en eigenaar worden dezelfde persoon
​ 4° vervallenverklaring​
​ ​ → manifest misbruik van gebruik/genot​
​ ​ bv. ernstige beschadiging of kennelijk waardeverlies door gebrek aan onderhoud.
​
DEEL 3 — ERFDIENSTBAARHEID
1. WELK RECHT?
​ Definitie — art. 3.114 BW
​ Een last op een onroerend goed ten voordele van het gebruik en nut van een ander
onroerend goed.
​ Schema
HEERSEND ERF​
⬇ krijgt voordeel
LIJDEND ERF​
⬆ draagt de last


2. WEZENSKENMERKEN

✅
Controleer:

✅
​ twee onroerende goederen​

✅
​ verschillende zakelijke aanspraken​

✅
​ last op lijdend erf​

✅
​ objectief nut voor heersend erf​

✅
​ geen persoonlijke bevoordeling​
​ in principe negatieve/duldplicht voor lijdend erf
​ Zeer belangrijk
Erfdienstbaarheid is: puntueel + objectief + versterkt accessoir

❌
Dus:

❌
niet afzonderlijk verkopen​
niet afzonderlijk hypothekeren
Ze volgt het heersend erf.


3. ZICHTBAAR OF ONZICHTBAAR?
​ Art. 3.115 BW
​ Zichtbaar
Er zijn uiterlijke tekenen.
Bv.:

●​ pad
●​ poort
●​ bandensporen