Antigeen herkenning, antigeen presentatie en MHC
Bij tweede immuun antwoord ook nog presentatie in secundair ly orgaan
T-cellen kunnen antigeen niet zelf zien,
dus antigeen moet aangeboden worden -
> kan via MHC of via CD1
MHC 1 en MHC 2 -> in die presenterende
moleculen passen alleen peptiden, aan
alfa/bèta receptor alleen
Via CD1 -> lipiden aangeboden, zowel
aan alfa/bèta, als aan gamma/delta TcR
TcR altijd geflankeerd door CD3
Activatie TcR bepaalt de specificiteit van
antwoord (bepalen welke T-cellen
meedoen) waarbij TcR niet alleen peptide
herkent, maar ook hele MHC errond
Doel activatie TcR -> activeren T-cellen ->
Individualiteit -> polygenie en polymorfisme 2 wegen: effector en geheugen
,Polygenie -> MHC steunt op verschillende genen, 6 MHC 1 genen en 6 MHC2 genen (telkens
3 van mama en 3 van papa)
Polymorfisme -> elk individu heeft 12 MHC genen maar nog beperkt dan -> geen 2 mensen
exact dezelfde MHC’s = polymorfisme, want we hebben allelen dus enorm veel genvarianten
Roze = APC
Oranje = CD4+ T-cel
Antigeen wordt gefagocyteerd in de APC, breekt
het af in peptiden, legt peptiden in MHC 2
molecule
TcR op membraan T-cel herkent zowel peptide als
MHC molecule (leren in ontwikkeling
communiceren met MHC)
CD4 speelt niet mee in antigeen herkenning, is
nodig om binding te stabiliseren en tot helper of
regulerende activiteit te komen, maar CD4 bindt
buiten de plaats waar peptide en TcR binden
Alle CD4 op T-cellen zijn gelijk, en in principe ook van alle personen
Hier nu presentatie op MHC-1 niveau
Roze is nu eender welke lichaamscel, behalve
RBC en geslachtscellen
Oranje = CD8+ T-cel
Levercel besmet door virus, dus GEEN
FAGOCYTOSE ACTIVITEIT!!
Hier wordt de cel geïnfecteerd dus, virus vind
truc om binnen te geraken in cel
Virussen zijn obligaat IC, eenmaal binnen ontdoet
virus zich van mantel, stelt genetisch materiaal
ter beschikking en zo maakt cel viraal eiwit
Zo dus viraal eiwit en materiaal aanwezig om
virus partikels te maken en de cel te verlaten en
zo nieuw virus
Deel van die eiwitten herkend door geïnfecteerde cel -> als NK cel of cytotoxische T-cel is op
aan het ruimen, dan signalen naar naburige cellen -> machinerie in cel gaat proberen deel
ervan af te breken en te presenteren via MHC-1 op membraan en een cytotoxische T-cel zal
dit herkennen dus herkent MHC-1 molecule met peptide
CD8 heeft niets te maken met antigeen specificiteit, bindt erbuiten, en alle CD8’s zijn
hetzelfde
Gevolg antigeen presentatie met gevolg apoptose van die cel
, Je hebt een APC die toekomt in sec ly orgaan
en kan op verschillende MHC’s (6 MHC1 en 6
MHC2) verschillende peptiden aanbieden en
zo verschillende T-cellen activeren
DC doet het in sec ly orgaan, op dat moment
ontstaan T-geheugencellen en groot deel
ervan gaan naar periferie, dus bijvoorbeeld
naar lever, in lever zitten er ook APC
voornamelijk macrofagen daar, doen
presentatie via MHC-2 ALLEEN want doen niet
aan kruispresentatie, zo proberen in lever uit
te roeien wat nog niet IC zit
MHC = Majeure Histo-Compabiliteit molecule (wordt soms fout antigeen genoemd ->
omdat dit ons in de weg staat bij transplantaties, samen met bloedgroepen) = HLA
Het zijn membraaneiwitten aanwezig
op alle gekernde cellen behalve RBC en
geslachtscellen
Functies -> opleiding T-cellen &
presentatie doordat ze peptiden in
groef leggen en aanbieden aan T-cellen
Opleiding: in cortex worden dubbel
positieve cellen getest of ze MHC 1 of
MHC2 herkennen = positieve selectie
Die opleiding -> onafhankelijk van vreemd antigeen -> op niveau van de thymus
2e functie -> in sec ly organen -> wel onder invloed van vreemd antigeen, wordt zelfs
aangevoerd hier Hoe ontdekt? => bij mensen die vaak
bloedtransfusie kregen of vrouwen die
multi paar waren (veel kinderen) was er
soms leukocyten die agglutineerden =>
mens is gaan vermoeden er moet iets op
leukocyten zitten dat dit veroorzaakt
Dan MHC 1 en 2 onderscheid
25j na ontdekking -> eerste link tussen
MHC’s en ziekten -> ziekte van
Bechterew = spondylitis (ontsteking van
centraal skelet, wervelzuil en sacro-
ileacala gewricht) ankylosans (hebben
bepaalde HLA namelijk HLA-B27) -> HLA-
B27 is geen diagnostisch criterium, enkel
extra argument
Jaren 80: functie ontdekt van MHC Nu -> bepaalde HLA betrokken bij
bijwerkingen geneesmiddelen -> op
bijsluiter vaak: eerst HLA-bepaling
, MHC 1 -> op alle gekernde cellen
MHC 2 -> APC, vergeet B-cel hier
niet!
MHC 1 is opgebouwd uit: lichtblauwe
structuur = alfa-keten & donker blauwe
vierkant = bèta-2-microglobuline
Alfa-keten is opgebouwd uit 3 domeinen -
> alfa-1, alfa-2 en alfa-3 = domeinen van
immunoglobuline = omdat ze structuur
hebben van immunoglobuline
superfamilie
Alfa 1 en alfa 2 maken groeve -> in die
groeve gaan peptiden passen -> dit is deel
van de molecule die herkent wordt door
de T-cel-receptor DUS ALFA-3 DRAAGT
NIET BIJ TOT SPECIFICITEIT
Gesloten groeve -> lengte peptiden is
eerder beperkt (7-9 AZ)
*= bepaalde AZ anker punten
MHC 2 is opgebouwd uit een alfa en bèta
keten waarbij de groeve bepaalt wordt
door de alfa en bèta keten en daarbij
vooral alfa 1 en bèta 1
Het gaat hier om 2 ketens, dus de groeve
is open, dus AZ die erin passen kunnen
dubbel zo lang zijn, ongeveer 15 AZ
*= ook hier essentiële AZ die bepalend
gaan zijn voor wat er past en wat niet in
die groeve
Polymorfisme hier zit dus in alfa 1 en
Dus polymorfisme MHC 1 wordt bepaald door alfa-keten bèta 1
Polymorfisme van MHC2 wordt bepaald door alfa-keten en de bèta-keten
=>Vooral plaats waar groeve wordt opgebouwd en waar peptide in terecht komt
Bij tweede immuun antwoord ook nog presentatie in secundair ly orgaan
T-cellen kunnen antigeen niet zelf zien,
dus antigeen moet aangeboden worden -
> kan via MHC of via CD1
MHC 1 en MHC 2 -> in die presenterende
moleculen passen alleen peptiden, aan
alfa/bèta receptor alleen
Via CD1 -> lipiden aangeboden, zowel
aan alfa/bèta, als aan gamma/delta TcR
TcR altijd geflankeerd door CD3
Activatie TcR bepaalt de specificiteit van
antwoord (bepalen welke T-cellen
meedoen) waarbij TcR niet alleen peptide
herkent, maar ook hele MHC errond
Doel activatie TcR -> activeren T-cellen ->
Individualiteit -> polygenie en polymorfisme 2 wegen: effector en geheugen
,Polygenie -> MHC steunt op verschillende genen, 6 MHC 1 genen en 6 MHC2 genen (telkens
3 van mama en 3 van papa)
Polymorfisme -> elk individu heeft 12 MHC genen maar nog beperkt dan -> geen 2 mensen
exact dezelfde MHC’s = polymorfisme, want we hebben allelen dus enorm veel genvarianten
Roze = APC
Oranje = CD4+ T-cel
Antigeen wordt gefagocyteerd in de APC, breekt
het af in peptiden, legt peptiden in MHC 2
molecule
TcR op membraan T-cel herkent zowel peptide als
MHC molecule (leren in ontwikkeling
communiceren met MHC)
CD4 speelt niet mee in antigeen herkenning, is
nodig om binding te stabiliseren en tot helper of
regulerende activiteit te komen, maar CD4 bindt
buiten de plaats waar peptide en TcR binden
Alle CD4 op T-cellen zijn gelijk, en in principe ook van alle personen
Hier nu presentatie op MHC-1 niveau
Roze is nu eender welke lichaamscel, behalve
RBC en geslachtscellen
Oranje = CD8+ T-cel
Levercel besmet door virus, dus GEEN
FAGOCYTOSE ACTIVITEIT!!
Hier wordt de cel geïnfecteerd dus, virus vind
truc om binnen te geraken in cel
Virussen zijn obligaat IC, eenmaal binnen ontdoet
virus zich van mantel, stelt genetisch materiaal
ter beschikking en zo maakt cel viraal eiwit
Zo dus viraal eiwit en materiaal aanwezig om
virus partikels te maken en de cel te verlaten en
zo nieuw virus
Deel van die eiwitten herkend door geïnfecteerde cel -> als NK cel of cytotoxische T-cel is op
aan het ruimen, dan signalen naar naburige cellen -> machinerie in cel gaat proberen deel
ervan af te breken en te presenteren via MHC-1 op membraan en een cytotoxische T-cel zal
dit herkennen dus herkent MHC-1 molecule met peptide
CD8 heeft niets te maken met antigeen specificiteit, bindt erbuiten, en alle CD8’s zijn
hetzelfde
Gevolg antigeen presentatie met gevolg apoptose van die cel
, Je hebt een APC die toekomt in sec ly orgaan
en kan op verschillende MHC’s (6 MHC1 en 6
MHC2) verschillende peptiden aanbieden en
zo verschillende T-cellen activeren
DC doet het in sec ly orgaan, op dat moment
ontstaan T-geheugencellen en groot deel
ervan gaan naar periferie, dus bijvoorbeeld
naar lever, in lever zitten er ook APC
voornamelijk macrofagen daar, doen
presentatie via MHC-2 ALLEEN want doen niet
aan kruispresentatie, zo proberen in lever uit
te roeien wat nog niet IC zit
MHC = Majeure Histo-Compabiliteit molecule (wordt soms fout antigeen genoemd ->
omdat dit ons in de weg staat bij transplantaties, samen met bloedgroepen) = HLA
Het zijn membraaneiwitten aanwezig
op alle gekernde cellen behalve RBC en
geslachtscellen
Functies -> opleiding T-cellen &
presentatie doordat ze peptiden in
groef leggen en aanbieden aan T-cellen
Opleiding: in cortex worden dubbel
positieve cellen getest of ze MHC 1 of
MHC2 herkennen = positieve selectie
Die opleiding -> onafhankelijk van vreemd antigeen -> op niveau van de thymus
2e functie -> in sec ly organen -> wel onder invloed van vreemd antigeen, wordt zelfs
aangevoerd hier Hoe ontdekt? => bij mensen die vaak
bloedtransfusie kregen of vrouwen die
multi paar waren (veel kinderen) was er
soms leukocyten die agglutineerden =>
mens is gaan vermoeden er moet iets op
leukocyten zitten dat dit veroorzaakt
Dan MHC 1 en 2 onderscheid
25j na ontdekking -> eerste link tussen
MHC’s en ziekten -> ziekte van
Bechterew = spondylitis (ontsteking van
centraal skelet, wervelzuil en sacro-
ileacala gewricht) ankylosans (hebben
bepaalde HLA namelijk HLA-B27) -> HLA-
B27 is geen diagnostisch criterium, enkel
extra argument
Jaren 80: functie ontdekt van MHC Nu -> bepaalde HLA betrokken bij
bijwerkingen geneesmiddelen -> op
bijsluiter vaak: eerst HLA-bepaling
, MHC 1 -> op alle gekernde cellen
MHC 2 -> APC, vergeet B-cel hier
niet!
MHC 1 is opgebouwd uit: lichtblauwe
structuur = alfa-keten & donker blauwe
vierkant = bèta-2-microglobuline
Alfa-keten is opgebouwd uit 3 domeinen -
> alfa-1, alfa-2 en alfa-3 = domeinen van
immunoglobuline = omdat ze structuur
hebben van immunoglobuline
superfamilie
Alfa 1 en alfa 2 maken groeve -> in die
groeve gaan peptiden passen -> dit is deel
van de molecule die herkent wordt door
de T-cel-receptor DUS ALFA-3 DRAAGT
NIET BIJ TOT SPECIFICITEIT
Gesloten groeve -> lengte peptiden is
eerder beperkt (7-9 AZ)
*= bepaalde AZ anker punten
MHC 2 is opgebouwd uit een alfa en bèta
keten waarbij de groeve bepaalt wordt
door de alfa en bèta keten en daarbij
vooral alfa 1 en bèta 1
Het gaat hier om 2 ketens, dus de groeve
is open, dus AZ die erin passen kunnen
dubbel zo lang zijn, ongeveer 15 AZ
*= ook hier essentiële AZ die bepalend
gaan zijn voor wat er past en wat niet in
die groeve
Polymorfisme hier zit dus in alfa 1 en
Dus polymorfisme MHC 1 wordt bepaald door alfa-keten bèta 1
Polymorfisme van MHC2 wordt bepaald door alfa-keten en de bèta-keten
=>Vooral plaats waar groeve wordt opgebouwd en waar peptide in terecht komt
