Samenvatting Algemene Chemie (D013793A) | Biomedische wetenschappen | UGent

Module 1:
3 fundamentele chemische wetten
1. Wet van behoud der massa
2. Wet van constante samenstelling (1 verbinding = massa samengestelde elementen)
3. Wet van de veelvuldige verhoudingen (H2O -> 2x massa waterstof)

Massagetal = protonen + neutronen (kern)
Atoomgetal = #protonen = #elektronen

Relatieve atoommassa RAM = absolute massa / 1/12 absolute massa van C 12 isotoop in gram
= 1 unit / 1 Dalton
Kation = positief (vb: natriumion, ijzer(II)-ion, dikwik(I)-ion Hg22+...)
Anion = negatief (vb: chloride-ion, sulfide-ion, hydride-ion, nitride-ion, carbide-ion, ...)
Heterolytische splitsing: AB → A+ + B- (splitsing kation en anion)
Homolytische splitsing: AB → A° + B° (splitsing in radicalen)

Multiplicatieve voorvoegsels:
1 = mono 5 = penta 9 = nona
2 = di 6 = hexa 10 = deca
3 = tri 7 = hepta 11 = undeca
4 = tetra 8 = octa 12 = dodeca
+12 = poly

Ionen kation = uitgang “ion” en anion = uitgang “ide-ion”)
2+
Fe Ijzer(II)ion of ferro-ion (verouderd)
Na+ natriumion
Fe3+ Ijzer(III)ion of ferri-ion (verouderd)
Hg22+ Dikwik(I)-ion
Hg2+ Kwik(II)-ion
K4Fe(CN)6 Kaliumhexacyanoferraat(II)
FeCl3 ijzertrichloride
Cl- Chloride-ion
O2- Oxide-ion
S2- Sulfide-ion
H- Hydride-ion
N3- Nitride-ion
C4- Carbide-ion
Meeratomige anionen (ide-ion)

OH- Hydroxide-ion
CN- Cyanide-ion
C22- acetylide
N-3 Azide-ion
NH2- Imide
NH2- amide

1

, O22- Peroxide-ion
-
O2 Superoxide-ion
-
O3 ozonide
-
HS Waterstofsulfide-ion
I 3- Trijodide-ion
2-
S2 Disulfide-ion
Radicalen (-yl), worden beschouwd als het positieve deel in een verbinding
HO Hydroxyl
CO Carbonyl
NO Nitrosyl
NO2 Nitryl
SO Sulfinyl
SO2 Sulfonyl
PO Fosforyl
IO2 Iodyl
UO2 Uranyl
Kation overeenkomstig van radicaal
+
NO Nitrosylkayion
NO2+ Nitrylkation
+
UO2 Uranyl(V)-kation
2+
UO2 Uranyl(VI)-kation
‘onium’-ionen
+
NH4 Ammonium-ion
NONH3+ Hydroxilammonium-ion
PH4+ Fosfonium-ion
+
H 2F Fluorium-ion
+
H 3O Oxonium-ion / hydron

Verbindingen: a + b (voorvoegsels als er verwarring mogelijk is)
A = meest elektropositief element
B = Latijnse stam eindigend op ‘ide’
Enkele voorbeelden
CS2 koolstofdisulfide
CCl4 koolstoftetrachloride
CHCl3 Trichloormethaan (chloroform)
SCl4 zwaveltetracloride
S2Cl2 dizwaveldichloride
AlH3 Aluminium(tri)hydride
N 2O Distikstof(mon)oxide
NO2 Stikstofdioxide
N2O4 distikstoftetraoxide




2

,ZUREN:
Zuurresten
2-
SO4 Tetraoxosulfaat(VI)-ion
SnO32- Trioxostannaat(IV)-ion
SnO22- Dioxostannaat(II)-ion
HSO4- Waterstofsulfaat-ion
HCO3- Waterstofcarbonaat-ion
HPO42- Monowaterstoffosfaat-ion
H2PO4- Diwaterstoffosfaat-ion

binaire zuren of hydrozuren

HCl Waterstofchloride (zoutzuur)
H 2S Waterstofsulfide
HCN Waterstofcyanide (blauwzuur)
HN3 Waterstofazide

Formule Oxozuren + triviale namen Anion + naam
HCl4 Perchloorzuur (perchloraat) ClO4-, perchloraation
HClO3 Chloorzuur (chloraat) ClO3-, chloraation
HClO2 Chlorigzuur (choriet) ClO2-, chlorietion
HClO Hypochlorigzuur (hypochloriet) ClO-, hypochlorietion
H2SO4 Zwavelzuur SO42-, sulfaation
H2SO3 zwaveligzuur SO32-, sufliet-ion
HNO3 Salpeterzuur NO3-, nitraation
HNO2 Salpeterigzuur NO2-, nitrietion
H3PO4 (ortho)fosforzuur PO43-, (orto)fosfaation
H2PHO3 Fosforigzuur / fosfonzuur PHO32-, fosfietion / fosfanaation
H3AsO4 Arseenzuur AsO43+, arsanaation
H3AsO3 Arsenigzuur AsO33-, arsenietion
HMnO4 Permangaanzuur MnO4-, permanganaation
H2MnO4 Mangaanzuur MnO42-, manganaation
H3BO (ortho)boorzuur BO33-, (ortho)boraation
H2CO3 Waterstofcarbonaat (koolzuur) CO32-, carbonaation
HOCN Cyaanzuur OCN-, cyanaation
H4SiO4 (ortho)kiezelzuur SiO44-, silicaat
H2CrO4 chroomzuur CrO42-, chromaat

Formule Polyzuren + triviale namen Anion + naam
H2SO4 Zwavelzuur SO42-, sulfaation
H2S2O7 Dizwavelzuur S2O72-, disulfaation (2-)
H2SO3 Zwaveligzuur SO32-, sufliet-ion
H2S2O5 dizwaveligzuur S2O52-, disulfietion
H2CrO4 Chroomzuur CrO42-, chromaat
H2Cr2O7 Dichroomzuur Cr2O72-, dichromaat
H3PO4 (ortho)fosforzuur PO43-, (orto)fosfaation
H4P2O7 Difosforzuur (pyrofosforzuur) P2O74-, difosfaation
(HPO3)n metafosforzuur metaboraat
H3BO3 Orthoboorzuur Orthoboraat

3

, (HBO2)n Metaboorzuur Metafosfaat
(H2SiO3)n Metakiezelzuur metasilicaat
Olygomeer = enkele dingen aan elkaar, een beetje, niet te veel

Formule Thiozuren + triviale namen Anion + naam
H2S2O3 Thiozwavelzuur S2O32-, thiosulfaation
HSCN Thiocyaanzuur SCN-, thiocyanaation
H3AsS4 Tetrathioarseenzuur AsS43-, tetrathioarsenaation
H3AsS3 Trithioarsenigzuur AsS33-, trithioarsenietion
3-
H3SbS4 Tertrathioantimoon(V)zuur SbS4 , tetrathioantimonaation(VI)
H3SbS3 Trithioantimoon(III)zuur SbS33-, trithioantimoaation(III)
H2SnS3 trithiotinzuur SnS32-, triothiostannaation(IV)
Thio = zwavel -> O vervangen door S

Peroxozuur = O toevoegen
H2SO5 Peroxomonozwavelzuur
H2S2O8 Peroxodizwavelzuur
H3PO5 Peroxomonofosforzuur
H4P2O8 peroxodifosforzuur

Basen (hydroxiden), (zout)oxiden, zouten
NaOH Natriumhydroxide
Ca(OH)2 Calciumhydroxide
Fe(OH)2 Ijzerdihydroxide, ijzer(II)hydroxide
Al(OH)3 Aluminiumhydroxide
MnO2 Mangaan(IV)oxide, mangaandioxide
Cu2O Koper(I)oxide, dikopermonoxide
CuO Koper(II)oxide
FeO Ijzer(II)oxide
Fe2O3 Ijzer(III)oxide, di-ijzertrioxide
Fe3O4 Ijzer(II)di-ijzer(III)oxide, tri-ijzertetraoxide
CaCO3 Calciumcarbonaat
Na2SO4 natriumsulfaat
Ca(HCO3)2 Calciumwaterstofcarbonaat, calciumbicarbonaat
Ca3(PO4)2 Calciumfosfaat (tertiair zout)
CaHPO4 Calciumwaterstoffosfaat (secundaire zouten)
KHSO4 kaliumwaterstoffosfaat
Ca(H2PO4)2 Calciumdiwaterstoffosfaat (primair zout)
*Hg2Cl2 Dikwik(I)chloride
HgCl2 Kwik(II)chloride
Na2(B4O7) Borax

Vb:
- Primair zouten = NaH2PO4, Ca(H2PO4)2
- Secundaire zouten = Na2HPO4
- Tertiaire zouten = Na3PO4, Ca3(PO4)2

4