Samenvatting Cheat Sheet Les 10: Homeostase | Celfysiologie | KU Leuven | 2026-27

CHEAT SHEET LES 10:
VOLUMEHOMEOSTASE
1. Watertransport over Membranen
Water beweegt spontaan naar de plaats met de laagste vrije energie. Twee
krachten bepalen dit:

Hydrostatische druk
Δ P=Pi−Po

Drukverschil dat water voortduwt.

Osmotische druk
Water beweegt naar de oplossing met de hoogste concentratie opgeloste
deeltjes.


2. Wet van Van't Hoff
De osmotische druk is evenredig met de osmolariteit.
π=RT ⋅ Osm
waar:
 π = osmotische druk
 R = gasconstante
 T = absolute temperatuur
 Osm = osmolariteit


3. Osmolariteit
Definitie
Aantal opgeloste deeltjes per liter oplossing.

Eenheid:
mOsm/ L

Voorbeelden
200 mM glucose
Geen dissociatie:
200 mM=200 mOsm

200 mM NaCl
Dissocieert in:
 Na⁺
 Cl⁻
200+200=400 mOsm

, 200 mM MgCl₂
Dissocieert in:
 Mg²⁺
 2 Cl⁻
200+ 400=600 mOsm

Normale plasma-osmolariteit
≈ 290 mOsm

4. Osmotische Druk
Definitie:
De hydrostatische druk die nodig is om netto waterverplaatsing volledig tegen te
houden.


5. Starling Vergelijking
Beschrijft watertransport doorheen membranen.

Wordt bepaald door:
 hydrostatische druk
 osmotische druk
 membraanpermeabiliteit


6. Osmolariteit versus Toniciteit
Osmolariteit
Alle opgeloste deeltjes tellen mee.

Ook:
 ureum
 ethanol

Toniciteit
Alleen membraan-impermeabele opgeloste stoffen tellen mee.

Toniciteit bepaalt:
 waterverplaatsing
 celvolume


7. Reflectiecoëfficiënt (σ)
Geeft doorlaatbaarheid van opgeloste stof weer.

σ=0
Volledig permeabel.

Voorbeeld:
 ureum
 ethanol

Geen tonisch effect.