Samenvatting Cheat Sheet Les 8: Het autonoom zenuwstelsel | Celfysiologie | KU Leuven | 2026-27

CHEAT SHEET LES 8: AUTONOOM
ZENUWSTELSEL (AZS)
1. Overzicht Autonoom Zenuwstelsel
Functie
Regelt onbewuste lichaamsfuncties:
 bloeddruk
 hartfunctie
 ademhaling
 spijsvertering
 blaasfunctie
 kliersecretie
 lichaamstemperatuur


2. Somatisch versus Autonoom Systeem
Somatisc
Kenmerk Autonoom
h

Gladde spier, hartspier, klieren,
Doelweefsel Skeletspier
vetweefsel

Aantal neuronen 1 neuron 2-neuronketen

Ganglion Nee Ja

Neurotransmitter ACh ACh of NA

Autonoom Efferent Pad
Preganglionair neuron
 cellichaam in CZS
 gemyeliniseerd

Postganglionair neuron
 cellichaam in ganglion
 ongemyeliniseerd


3. Orthosympathicus versus Parasympathicus
Orthosympathicus ("fight or flight")
Oorsprong
Thoracolumbaal
T 1−L3
Preganglionair = kort
Postganglionair = lang

Effecten
 ↑ hartslag

,  ↑ contractiekracht
 ↑ bloeddruk
 ↑ glucosevrijzetting
 ↓ darmactiviteit
 mydriase (pupilverwijding)

Parasympathicus ("rest and digest")
Oorsprong
Craniosacraal
 N. III
 N. VII
 N. IX
 N. X (vagus)
 S2-S4

Preganglionair = lang
Postganglionair = kort

Effecten
 ↓ hartslag
 ↑ vertering
 ↑ secreties
 stimulatie mictie
 miose (pupilvernauwing)


4. Opbouw van de Autonome Synaps
Preganglionaire synaps
Neurotransmitter:
Acetylcholine (ACh)

Receptor:
Nicotinische receptor (Nn)

Bij zowel ortho- als parasympathicus.

Parasympathische Effectorsynaps
Neurotransmitter:
Acetylcholine

Receptor:
Muscarinische receptor (M)




Orthosympathische Effectorsynaps
Neurotransmitter:
Noradrenaline (NA)

Receptoren: