Samenvatting Cheat Sheet Les 4-5: Celfysiologie van de synaps | Celfysiologie | KU Leuven | 2026-27

CHEAT SHEET LES 4-5: DE SYNAPS
1. Algemene Opbouw van een Synaps
Definitie
Functioneel contact tussen:
 neuron ↔ neuron
 neuron ↔ spier
 neuron ↔ kliercel

Bestaat uit:
1. Presynaptisch domein
2. Synaptische spleet
3. Postsynaptisch domein


2. Twee Types Synapsen
Elektrische synaps
 directe cytoplasmatische verbinding via gap junctions
 zeer snel
 bidirectioneel mogelijk

Chemische synaps
 neurotransmitter nodig
 tragere transmissie
 unidirectioneel
 meest voorkomend in CNS


3. Belangrijke Synapsbegrippen
Ionotroop
Receptor = ionkanaal

Eigenschappen
 snel
 milliseconden

Voorbeelden:
 nAChR
 AMPA-receptor
 GABA-A receptor




Metabotroop
GPCR

Eigenschappen

,  trager
 seconden tot minuten
 werkt via G-eiwitten

Voorbeelden:
 muscarinereceptoren
 GABA-B
 meeste serotoninereceptoren


4. Excitatie versus Inhibitie
Exciterende synaps
Depolarisatie
↓
EPSP
↓
meer kans op AP

Inhiberende synaps
Hyperpolarisatie of shunting
↓
IPSP
↓
minder kans op AP


5. Neuromusculaire Junctie (NMJ)
Neurotransmitter
Acetylcholine (ACh)

Postsynaptische receptor
Nicotinische acetylcholinereceptor (N1)

Resultaat
ACh
↓
EPP (End Plate Potential)
↓
Actiepotentiaal
↓
Contractie


6. Transmissie aan de NMJ
Presynaptisch
1. Synthese ACh via ChAT
2. Opslag in vesikels via VAChT
3. AP arriveert
4. Ca²⁺ influx via N-type CaV
5. Exocytose