Samenvatting Cheat Sheet Les 3: Diversiteit van actiepotentialen | Celfysiologie | KU Leuven | 2026-27

CHEAT SHEET LES 3: DIVERSITEIT
VAN ACTIEPOTENTIALEN
1. De Actiepotentiaal (AP)
Definitie
Een actiepotentiaal is:
een snelle, tijdelijke depolarisatie van de plasmamembraan.

Kenmerken
 Alles-of-niets respons
 Ontstaat pas zodra de drempelpotentiaal bereikt wordt
 Actieve regeneratie door voltage-gated ionkanalen
 Zorgt voor signaalgeleiding over lange afstanden


2. Drempelpotentiaal
Definitie
De membraanpotentiaal waarbij:
I Na > I K
waardoor verdere depolarisatie zichzelf versterkt.

Belangrijk
 Subthreshold prikkel → géén AP
 Suprathreshold prikkel → AP ontstaat


3. Variatie in Drempelpotentiaal
De drempel is niet altijd gelijk.

Factoren:
Verlagen drempel (meer exciteerbaar)
 NaV-kanalen
 CaV-kanalen
 HCN-kanalen

Verhogen drempel (minder exciteerbaar)
 K⁺-kanalen
 KCa-kanalen
 M-stroom (Kv7)
 GIRK-kanalen


4. Neuronale Actiepotentiaal
Fasen
1. Rust
V m ≈−70 mV

, 2. Depolarisatie (upstroke)
Opening van:
 NaV-kanalen

Gevolg:
 massale Na⁺ influx
V m →+30 mV

3. Repolarisatie
 NaV-kanalen inactiveren
 Kv-kanalen openen

Gevolg:
 K⁺ efflux

4. Hyperpolarisatie
Kv-kanalen sluiten traag.
V m <V rust

5. Herstel
Terugkeer naar rustpotentiaal.


5. Geleiding (g) versus Stroom (I)
Niet verwarren:
Conductantie
g Na
= hoeveel Na⁺-kanalen open staan

Stroom
I Na
= werkelijke Na⁺-beweging

Omdat de drijvende kracht verandert tijdens een AP, lopen conductantie en
stroom niet perfect parallel.


6. Beïnvloeden van Actiepotentialen
TTX (Tetrodotoxine)
Blokkeert:
 NaV-kanalen

Effect:
 geen depolarisatie
 geen AP

Lidocaïne
Blokkeert:
 NaV-kanalen