RECHT OP LEVEN - Art. 2 EVRM
Bescherming tegen OH Bescherming tegen derden
Vo . Fr (Volksgezondheid) Makaratzis (Politie optreden) Da Silva v. Uk (Politie optreden) Osman v. UK Öneryildiz v. Turkije
• = bescherming ongeboren leven • SO overleeft • Man vermoord in metro want • Leraar vermoordt leerling. Ouders: politie • = Gevaarlijke activiteiten
(Foetus) o Politie vuurt kogels op auto vermoeden terrorist (onschuldig) had waarschuwingen genegeerd. o Methaangas-explosie vuilnisbelt, doden
Stap 1
tijdens achtervolging, man in sloppenwijk. Overheid kende risico’s +
Applicablity
• Onzeker, Hof ontwijkt (neemt geen leeft maar had kunnen • Kern: Art. 2 vtp • Kern: Art. 2 vtp (+, staat moet leven nalatigheid
standpunt over foetus = “ieder” in art. sterven beschermen tegen derden)
2) • Kern: Art. 2 vtp (mensen gestorven)
• Kern: Art. 2 vtp (geweld
potentieel dodelijk)
• Ruime MoA want geen EU-consensus • Legal framework • Legal framework • Legal framework (Osman-test - 3 criteria): • Legal framework
o Foetus geen automatisch o Materieel: wetgeving over o Procedureel: Er was effectief o Autoriteiten wisten of moesten weten o Materieel:
bescherming door art. 2 vuurwapens was te vaag onderzoek van reëel en onmiddellijk gevaar § Staat wist (of moesten weten) van
§ Indien wel, dan niet absoluut o Procedureel: onderzoek na o Materieel: Hof beperkte zich o Voor een geïdentificeerd persoon risico’s +
(rechten moeder primeren) incident was ontoereikend tot procedurele toets, keek o Staat heeft geen redelijke maatregelen § Geen preventieve maatregelen
niet diep naar feitelijke genomen genomen (publiek informeren over
Stap 2 • Legal framework proportionaliteit situatie + gevaren)
Soort verplichting o Materieel: Voldoende wettelijke • Conclusie: Schending van art. 2 • Conclusie: Geen schending, want geen o Procedureel:
kader (via Burgerlijk recht). (materieel + procedureel) • Conclusie: Geen schending (maar reëel en onmiddellijk gevaar gekend § Administratieve sanctie zeer laag
Strafrechtelijke vervolging = geen dissenters vonden van wel) § Geen doeltreffend
vereiste onderzoek/bestraffing
o Procedureel: effectief beroep + § Geen voldoende
schadevergoeding beschikbaar verantwoordelijkheid (zeggen enkel
iets over nalatigheid niet over recht
• Conclusie: Geen schending, omdat op leven)
voldoende bescherming via civiel
recht. • Conclusie: Schending (materieel +
procedureel verplichtingen)
Bescherming tegen jezelf
Lambert v. Frankrijk Pretty v. UK Keenan v. UK
• = Therapeutische onthouding • =Hulp bij zelfdoding • = zelfmoord in gevangenis
o Man in vegetatieve toestand → vraag of kunstmatige voeding mocht worden o Vrouw met spierziekte wou dat partner haar hielp o Gedetineerde pleegt zelfmoord. Ouders: staat had meer moeten
stopgezet bij euthanasie zonder vervolging doen
Stap 1
Applicablity • Kern: Schending art. 2? (positieve verplichting om leven te blijven beschermen) • Kern: Is er een “recht om te sterven” onder art. 2? • Art. 2 = Positieve plicht om gedetineerden tegen zichzelf te
o Neen. Art. 2 beschermt leven, geen recht om te beschermen
o Afweging tussen art. 2 en 8 (autonomie) sterven (dus bij deze stap stoppen) o Maar geen absolute garantie → enkel redelijke maatregelen
• Geen negatief recht om jezelf te doden, maar art. 8
Positieve EVRM (autonomie) kan wel relevant zijn
verplichting • Legal framework • Legal framework
o Materieel: Frankrijk had duidelijke wetgeving rond levenseinde o Materieel: Staat moet algemene maatregelen nemen om risico op
o Procedureel: beslissingsproces hield rekening met wensen van patiënt zelfmoord te beperken
/
(wilsverklaring) + rechterlijke toetsing beschikbaar § Osman test, niet geschonden (risico niet bekend)
Stap 2
Soort verplichting
• Conclusie: Geen schending • Conclusie: Geen schending → staat had redelijke
o Hof benadrukt Ruime MoA (bij ethische kwesties voorzorgsmaatregelen genomen en konden zelfmoord niet voorzien
o Onderscheid: “opzettelijk doden” (negatief) en “behandeling stopzetten”
(positief)
, Soering Ocalan
= Uitlevering land met doodstraf = Doodstraf zonder fair trial
• VS vraagt uitlevering aan VK van 18 jarige die moord heeft gepleegd
Stap 1
• Art. 2 vtp (doodstraf nog toegestaan) • Art. 2 en 3 (doodstraf uitgesproken na een oneerlijk proces)
Applicablity
o Maar koppeling met art. 3 EVRM
• Negatieve verplichting: geen uitlevering als er reëel risico is op art. 3-schending • Negatieve verplichting: staat mag geen onrechtmatige levensberoving uitvoeren.
• Legal framework • Legal framework
o Geen algemeen verbod doodstraf → toegestaan mits wettig vonnis (art. 2) o Art. 2: doodstraf mag enkel na eerlijk proces.
o Art. 3, niet bedoeld om doodstraf te verbieden o Art. 3: opleggen van doodstraf + detentie op death row na oneerlijk proces =
§ Maar uitlevering verboden indien doodstraf + reëel risico op onmenselijke/vernederende behandeling § Onmenselijke/vernederende behandeling
Negatieve
verplichting o Toets: Bijzondere omstandigheden (duur detentie, dodencelcondities, leeftijd/mentale toestand, alternatieve o Hof erkent trend naar afschaffing (bijna consensus), maar nog geen formeel verbod in
uitlevering mogelijk) EVRM zelf
Soort verplichting
• Conclusie • Conclusie
• Uitlevering naar VS zou reëel risico opleveren → schending art. 3 o Schending art. 2: uitvoeren doodstraf na oneerlijk proces = onrechtmatige levensberoving
• Dus: geen uitlevering toegestaan. o Schending art. 3: zelfs opleggen van doodstraf na oneerlijk proces = onmenselijke
behandeling (psychologische angst en vernederende behandeling)
Bescherming tegen OH Bescherming tegen derden
Vo . Fr (Volksgezondheid) Makaratzis (Politie optreden) Da Silva v. Uk (Politie optreden) Osman v. UK Öneryildiz v. Turkije
• = bescherming ongeboren leven • SO overleeft • Man vermoord in metro want • Leraar vermoordt leerling. Ouders: politie • = Gevaarlijke activiteiten
(Foetus) o Politie vuurt kogels op auto vermoeden terrorist (onschuldig) had waarschuwingen genegeerd. o Methaangas-explosie vuilnisbelt, doden
Stap 1
tijdens achtervolging, man in sloppenwijk. Overheid kende risico’s +
Applicablity
• Onzeker, Hof ontwijkt (neemt geen leeft maar had kunnen • Kern: Art. 2 vtp • Kern: Art. 2 vtp (+, staat moet leven nalatigheid
standpunt over foetus = “ieder” in art. sterven beschermen tegen derden)
2) • Kern: Art. 2 vtp (mensen gestorven)
• Kern: Art. 2 vtp (geweld
potentieel dodelijk)
• Ruime MoA want geen EU-consensus • Legal framework • Legal framework • Legal framework (Osman-test - 3 criteria): • Legal framework
o Foetus geen automatisch o Materieel: wetgeving over o Procedureel: Er was effectief o Autoriteiten wisten of moesten weten o Materieel:
bescherming door art. 2 vuurwapens was te vaag onderzoek van reëel en onmiddellijk gevaar § Staat wist (of moesten weten) van
§ Indien wel, dan niet absoluut o Procedureel: onderzoek na o Materieel: Hof beperkte zich o Voor een geïdentificeerd persoon risico’s +
(rechten moeder primeren) incident was ontoereikend tot procedurele toets, keek o Staat heeft geen redelijke maatregelen § Geen preventieve maatregelen
niet diep naar feitelijke genomen genomen (publiek informeren over
Stap 2 • Legal framework proportionaliteit situatie + gevaren)
Soort verplichting o Materieel: Voldoende wettelijke • Conclusie: Schending van art. 2 • Conclusie: Geen schending, want geen o Procedureel:
kader (via Burgerlijk recht). (materieel + procedureel) • Conclusie: Geen schending (maar reëel en onmiddellijk gevaar gekend § Administratieve sanctie zeer laag
Strafrechtelijke vervolging = geen dissenters vonden van wel) § Geen doeltreffend
vereiste onderzoek/bestraffing
o Procedureel: effectief beroep + § Geen voldoende
schadevergoeding beschikbaar verantwoordelijkheid (zeggen enkel
iets over nalatigheid niet over recht
• Conclusie: Geen schending, omdat op leven)
voldoende bescherming via civiel
recht. • Conclusie: Schending (materieel +
procedureel verplichtingen)
Bescherming tegen jezelf
Lambert v. Frankrijk Pretty v. UK Keenan v. UK
• = Therapeutische onthouding • =Hulp bij zelfdoding • = zelfmoord in gevangenis
o Man in vegetatieve toestand → vraag of kunstmatige voeding mocht worden o Vrouw met spierziekte wou dat partner haar hielp o Gedetineerde pleegt zelfmoord. Ouders: staat had meer moeten
stopgezet bij euthanasie zonder vervolging doen
Stap 1
Applicablity • Kern: Schending art. 2? (positieve verplichting om leven te blijven beschermen) • Kern: Is er een “recht om te sterven” onder art. 2? • Art. 2 = Positieve plicht om gedetineerden tegen zichzelf te
o Neen. Art. 2 beschermt leven, geen recht om te beschermen
o Afweging tussen art. 2 en 8 (autonomie) sterven (dus bij deze stap stoppen) o Maar geen absolute garantie → enkel redelijke maatregelen
• Geen negatief recht om jezelf te doden, maar art. 8
Positieve EVRM (autonomie) kan wel relevant zijn
verplichting • Legal framework • Legal framework
o Materieel: Frankrijk had duidelijke wetgeving rond levenseinde o Materieel: Staat moet algemene maatregelen nemen om risico op
o Procedureel: beslissingsproces hield rekening met wensen van patiënt zelfmoord te beperken
/
(wilsverklaring) + rechterlijke toetsing beschikbaar § Osman test, niet geschonden (risico niet bekend)
Stap 2
Soort verplichting
• Conclusie: Geen schending • Conclusie: Geen schending → staat had redelijke
o Hof benadrukt Ruime MoA (bij ethische kwesties voorzorgsmaatregelen genomen en konden zelfmoord niet voorzien
o Onderscheid: “opzettelijk doden” (negatief) en “behandeling stopzetten”
(positief)
, Soering Ocalan
= Uitlevering land met doodstraf = Doodstraf zonder fair trial
• VS vraagt uitlevering aan VK van 18 jarige die moord heeft gepleegd
Stap 1
• Art. 2 vtp (doodstraf nog toegestaan) • Art. 2 en 3 (doodstraf uitgesproken na een oneerlijk proces)
Applicablity
o Maar koppeling met art. 3 EVRM
• Negatieve verplichting: geen uitlevering als er reëel risico is op art. 3-schending • Negatieve verplichting: staat mag geen onrechtmatige levensberoving uitvoeren.
• Legal framework • Legal framework
o Geen algemeen verbod doodstraf → toegestaan mits wettig vonnis (art. 2) o Art. 2: doodstraf mag enkel na eerlijk proces.
o Art. 3, niet bedoeld om doodstraf te verbieden o Art. 3: opleggen van doodstraf + detentie op death row na oneerlijk proces =
§ Maar uitlevering verboden indien doodstraf + reëel risico op onmenselijke/vernederende behandeling § Onmenselijke/vernederende behandeling
Negatieve
verplichting o Toets: Bijzondere omstandigheden (duur detentie, dodencelcondities, leeftijd/mentale toestand, alternatieve o Hof erkent trend naar afschaffing (bijna consensus), maar nog geen formeel verbod in
uitlevering mogelijk) EVRM zelf
Soort verplichting
• Conclusie • Conclusie
• Uitlevering naar VS zou reëel risico opleveren → schending art. 3 o Schending art. 2: uitvoeren doodstraf na oneerlijk proces = onrechtmatige levensberoving
• Dus: geen uitlevering toegestaan. o Schending art. 3: zelfs opleggen van doodstraf na oneerlijk proces = onmenselijke
behandeling (psychologische angst en vernederende behandeling)
