Samenvatting Cheat Sheet Endocrien Systeem | Vergelijkende Biologie | KU Leuven | 2026/27

CHEAT SHEET BIOLOGIE –
ENDOCRIEN SYSTEEM
1. Soorten Celcommunicatie
Type Mechanisme Afstand Voorbeeld

Direct contact Gap junctions Zeer kort Ionen tussen cellen

Neuraal Neurotransmitters via synaps Kort Acetylcholine

Endocrien Hormonen via bloed Lang Insuline

Paracrien Diffusie naar naburige cellen Kort Cytokines, NO

Autocrien Werkt op dezelfde cel Zeer kort Sommige groeifactoren

Neuro-endocrien Neurohormoon via bloed Lang ADH, oxytocine

Feromonen Tussen individuen Extern Sociale communicatie


2. Chemische Klassen van Hormonen
Peptide- en Proteïnehormonen
 ADH
 Insuline
 GH
 ACTH
 Prolactine
 Glycoproteïnen:
o TSH
o FSH
o LH

Eigenschappen
 Hydrofiel
 Opgelost in plasma
 Receptor op celmembraan
 Snelle, kortdurende werking

Aminehormonen
Tyrosinederivaten
 Adrenaline
 Noradrenaline
 T3
 T4

Tryptofaanderivaat
 Melatonine

, Steroïdhormonen
Afgeleid van cholesterol:
 Cortisol
 Aldosteron
 Testosteron
 Oestrogeen
 Progesteron

Eigenschappen
 Lipofiel
 Gebonden aan transporteiwitten
 Intracellulaire receptor
 Langdurige werking


3. Lipofiel versus Hydrofiel
Eigenschap Hydrofiel Lipofiel

Oplosbaarheid Water Vet

Transport Vrij in plasma Via carrier

Receptor Membraan Cytoplasma/kern

Werking Signaaltransductie Genexpressie

Snelheid Snel Traag

Duur Kort Lang

Hydrofiele hormonen
 GPCR
 cAMP
 IP3
 DAG
 Tyrosinekinases

Lipofiele hormonen
Hormoon → receptor → DNA → genexpressie → eiwitsynthese


4. Hypothalamus - Hypofyse As
Neurohypofyse
Hormonen worden geproduceerd in de hypothalamus en opgeslagen in de
neurohypofyse.
ADH
Functie:
 Waterreabsorptie ↑
 Urinevolume ↓
 Bloeddruk ↑

Stimulus:
 Dehydratatie