Longen 2 | samenvatting (deel B)

​3. ERV en VC maneuver ter bepaling van RV en TLC​
​●​ ​ERV-methode: VC maneuver waarbij eerst diepe uitademing, vervolgens diepe inademing​
​○​ ​RV = FRC - ERV​
​○​ ​TLC = RV + VC​
​●​ ​IC-methode: VC maneuver waarbij eerst diepe inademing, vervolgens diepe uitademing​
​○​ ​TLC = FRC + IC​
​○​ ​RV = TLC - VC​




​Voordelen​
​●​ ​alle longvolumes meten (inclusief afgesloten delen van de long) (cfr. roken, COPD)​
​○​ ​de absolute hoeveelheid gas (volume) dat zich in de longen bevindt wordt gemeten op het​
​moment dat het klepje sluit → gas dat zich in afgesloten longdelen (​​bullea​​, niet functioneel)​
​bevindt wordt dus ook gemeten​
​●​ ​totale meting duurt slechts 30 seconden → minimum 3x herhalen voor betrouwbaar resultaat​
​○​ ​steeds de gemiddelde waardes rapporteren​
​○​ ​↔ He-inwassen: 10 minuten (niet herhalen want eerst 20 minuten uitwassen)​


​Voorbeelden​
​gezonde patiënt​




​166​

,​obstructie​
​●​ ​lussen van R​​aw​​: opengaan bij expiratie door flowlimitatie​
​●​ ​lagere helingshoek​​(= maat voor de luchtwegweerstand)​​→ teken van hoger FRC​




​Diffusiemeting​
​bepaling van…​
​●​ ​diffusiecapaciteit (DLCO)​
​○​ ​geeft aan hoeveel CO er via het alveolo-capillaire​
​membraan per tijdseenheid en partieel drukverschil​
​diffundeert (mmol/min/kPa)​
​●​ ​alveolair volume (VA)​
​○​ ​~ TLC​
​●​ ​Krogh-factor (K​​CO​​) = DLCO / VA​

​methode​​: diffusiecapaciteit van de long meten door​​inademing van een gasmengsel met CO als testgas​
​●​ ​single breath: slecht éénmaal een diepe inspiratie uitvoeren + adem 10 sec. ophouden + vlot​
​uitblazen​

​oorzaken van verstoorde diffusie​
​●​ ​verdikking van alveolair membraan​
​●​ ​vermindering van alveolo-capillair oppervlak​

​gevolg​
​●​ ​verminderde diffusiecapaciteit uit zich vnl in vertraagde O​​2​​-opname, want CO​​2​ ​diffundeert veel​
​sneller door hogere diffusieconstante​
​●​ ​vnl impact op zuurstofopname​


​Diffusie​
​ passief proces dat plaatsvindt door partiële drukverschillen (bv. aan weerszijden van de alveolo-capillaire​
=
​membraan)​




​ iffusie door alveolo-capillaire membraan wordt beschreven door​​wet van Fick​​: snelheid van verplaatsing​
d
​van een gas door een weefsellaag is afhankelijk van…​
​167​

, ​​
● ​ et verschil in partiële druk aan weerszijde ervan​
h
​●​ ​de grootte van het oppervlak​
​●​ ​de diffusieconstante (die afhankelijk is van de molecule-eigenschappen)​
​●​ ​de dikte van de weefsellaag​


​Benodigdheden​
​​ s
● ​ pirometer met kleppensysteem​
​●​ ​gasfles met lage concentratie CO (tracer gas) en inert gas (He of CH4)​
​○​ ​waarom CO: niet aanwezig in lichaam en bindt zich zeer goed met Hb (230x meer dan O​​2​)​ in​
​de RBC​
​○​ ​waarom inert gas: diffundeert niet, nodig om verdunning van CO en VA te bepalen​
​■​ ​want tracer gas zal zich verdunnen met residuaal volume in de long​




​Verloop​
​1.​ n ​ ulpuntsetting van gas analyzers en flow sensor​
​de patiënt mag nog niet aan het mondstuk​
​2.​ ​patiënt begint rustig te ademen door mondstuk tot er een stabiel​
​FRC-niveau bereikt wordt​
​3.​ ​patiënt blaast volledig uit tot RV en toevoerklep testgas wordt​
​opengezet​
​4.​ ​patiënt ademt maximaal diep in (VC ≥ 90% VC​​spiro​​)​
​5.​ ​10 sec apneu (ontspannen, geen Muller- of Valsalvamaneuver)​
​6.​ ​Uitademing met 750 ml Discard Volume (dode ruimte) en 750 ml​
​Sample Volume (staalname uit alveolen)​
​7.​ ​gasanalyse van het uitgeademde staal​
​8.​ ​einde van de test en berekening van de resultaten​


​Interpretatie​
​●​ ​minimaal 2 metingen, met verschil in D​​L, CO​ ​< 0.67​​mmol/min/kPa​
​○​ ​eindresultaat: het gemiddelde van beide meetresultaten​
​●​ ​ingeademd volume V​​I​ ​> 90% van FVC​
​○​ ​stel: niet vergenoeg uitgeademd, wel maximale inademing​
​■​ ​correcte meting: andere verdunning van He (want groter RV), maar wel maximaal​
​diffusieoppervlak​
​○​ ​stel: wel maximale uitademing, geen maximale inademing​
​■​ ​geen correcte meting: geen maximaal diffusieoppervlak, dus vals-lage meting​




​168​

, ​krogh-factor K​​CO​ ​= D​​L, CO​ ​/ V​​A​
​●​ ​D​L​ , CO​​: totale CO-opname door de long (per tijdseenheid)​​per eenheid drijvende druk (ml/min/mmHg)​
​●​ ​V​A​ ​:​ alveolair volume (= TLC - V​​D​ ​= 6 liter - 150 ml)​
​●​ ​doel: corrigeren voor afwijkende longgrootte​
​○​ ​pneumectomie​
​■​ ​D​​L, CO​ ​verlaagd, want minder diffusieoppervlak​
​■​ ​K​​CO​ ​normaal, want zowel teller als noemer zijn verlaagd​
​■​ ​conclusie: ondanks verkleind alveolair volume, is de diffusie wel normaal​

​D​L​ , CO​ ​K​C​ O​ ​(= D​​L,CO​ ​/ V​​A​)​ ​ ​pathologie​

​toegenomen​ ​ ulmonale bloeding, beginnende longstuwing​
p
t​oegenomen​ ​→ verhoogd bloedvolume​
​→ z-score > + 1.64​
​normaal​ ​MUCO (CF)​

​normaal​ ​normale longen, stabiele astma, COPD​
​normaal​
​afgenomen​ ​beginnend emfyseem (COPD)​

​normaal​ ​sarcoïdose, asbestose, pneumectomie/lobectomie​

​ fgenomen​
a ​afgenomen​ i​nterstitieel fibrose, vasculitis (verdikte capillaire wand), embolie​
​→ z-score < -1.64​ ​(verstopping van bloedvat), emfyseem, ernstige longstuwing​

​gradatie in ernst van de diffusiestoornis​​: kijken​​naar %pred van D​​L, CO​
​●​ ​> 60%pred: lichte stoornis​
​●​ ​40-60%pred: matige stoornis​
​●​ ≤ ​40%pred: ernstige stoornis​

​beïnvloedende factoren​
​●​ ​alveolair oppervlak​
​○​ ​bv. pneumectomie: kleiner contactoppervlak → lagere diffusiecapaciteit​
​○​ ​bv. longemfyseem: minder diffusieoppervlak door afbraak alveoli → tragere diffusiesnelheid​
​●​ ​dikte van weefsel​
​○​ ​bv. longfibrose: verdikking van alveolo-capillair membraan → tragere diffusiesnelheden​
​●​ ​longbloed​
​○​ ​erg hoge diffusiecapaciteit !​
​●​ ​houding​
​○​ ​ruglig: hogere waarden, want er zit meer bloedvolume in de thorax​
​●​ ​inspanning​
​○​ ​hogere cardiac output → betere diffusiecapaciteit​
​●​ ​additionele O​​2​
​○​ ​competitie tussen CO en O​​2​​: hogere P​​O2​ ​beïnvloedt​​reactiesnelheid van CO met Hb →​
​vals-lage CO-diffusie​
​●​ ​roken​
​○​ ​lagere diffusiecapaciteit door concurrentie met CO​
​○​ ​idealiter 12 uur niet gerookt (CO backpressure)​
​●​ ​afwijkende waarden van [Hb]​
​○​ ​bij verlaagd [Hb]: verlaagde diffusie (bv. anemie)​
​○​ ​bij verhoogd [Hb]: verhoogde diffusie (bv. polycytemie)​
​○​ ​cfr. hoogtestage: meer Hb aanmaak → betere diffusiecapaciteit​

​Oefeningen​
​→ zie responsiecollege​

​169​