Psychodiagnostiek 1
Les 9: Aanvullend onderzoek
Doel:
Hypothesen uit intake/vooronderzoek die onvoldoende getoetst werden
Nieuwe hypothesen tijdens aanvullend onderzoek
Bevestigen of weerleggen via onderzoekstraject op maat van de cliënt en zijn
(hulp)vragen
9.1 Handelen
2 stappen:
1. Onderzoekstraject voorstellen aan de cliënt aangepast aan cliënt:
Informatiebehoefte
Taalbeheersing
Intellectueel niveau
2. Onderzoeksmiddel(en) gestandaardiseerd afnemen
Verschillende onderzoeksmethoden
Blijven observeren!
Onderzoeksmiddelen
1) Intelligentietests
In alle werkvelden
2) Testen voor vaardigheden:
Neuropsychologische tests: gericht op bepaalde functies van ons brein
bv. aandacht, planningsvaardigheden, inhibitie, …
Tests voor schoolse vaardigheden
bv. leesniveau
Tests voor specifieke werkgerelateerde vaardigheden
…
3) Vragenlijsten:
Klachtenvragenlijsten
Persoonlijkheidsvragenlijsten
Arbeidstevredenheidsvragenlijsten
Vragenlijsten m.b.t. ouderlijke vaardigheden
…
4) Diagnostisch gesprek/interview: meer gestructureerd
1
, Psychodiagnostiek 1
Vooraf bepaalde vragen, structuur, … handleiding
5) Observatie: de cliënt of omgeving van de cliënt
Bv. klasobservatie met focus op aandachtsfacetten
6) Registratie:
G-schema: gebeurtenis, gedachten, gevoelens, gewaarwordingen (en
gevolgen)
ABC-schema: A: wat voorafging, B: gedrag, C: gevolg
Dagboek (slaap, stemming, eten, …)
…
7) Dossierstudie en documentanalyse:
Eerder psychodiagnostisch onderzoek
Schoolrapporten
Eerdere hulpverlening
Juridische documenten
Medische verslagen
…
8) Indirecte methoden: via indirecte manier inzicht krijgen op bepaalde zaken
Rorschach test (inktvlekken)
Thematic Apperception Test (verhaal vertellen bij afbeelding)
Zin Aanvul Test
Draw-a-Person Test
…
Minder gestructureerd = minder betrouwbaar/objectief
Combineren met andere methoden
9) Chronologie bevragen
Bv. tijdslijn opstellen
Goed als chronologie nog niet echt duidelijk
is
10) Experiment
Bestaande uit een kleine interventie
Bv. gedragsexperiment
ABA-methode is belangrijk!
Bv. week gewone schermtijd, week minder schermtijd, week gewone
schermtijd
2
Les 9: Aanvullend onderzoek
Doel:
Hypothesen uit intake/vooronderzoek die onvoldoende getoetst werden
Nieuwe hypothesen tijdens aanvullend onderzoek
Bevestigen of weerleggen via onderzoekstraject op maat van de cliënt en zijn
(hulp)vragen
9.1 Handelen
2 stappen:
1. Onderzoekstraject voorstellen aan de cliënt aangepast aan cliënt:
Informatiebehoefte
Taalbeheersing
Intellectueel niveau
2. Onderzoeksmiddel(en) gestandaardiseerd afnemen
Verschillende onderzoeksmethoden
Blijven observeren!
Onderzoeksmiddelen
1) Intelligentietests
In alle werkvelden
2) Testen voor vaardigheden:
Neuropsychologische tests: gericht op bepaalde functies van ons brein
bv. aandacht, planningsvaardigheden, inhibitie, …
Tests voor schoolse vaardigheden
bv. leesniveau
Tests voor specifieke werkgerelateerde vaardigheden
…
3) Vragenlijsten:
Klachtenvragenlijsten
Persoonlijkheidsvragenlijsten
Arbeidstevredenheidsvragenlijsten
Vragenlijsten m.b.t. ouderlijke vaardigheden
…
4) Diagnostisch gesprek/interview: meer gestructureerd
1
, Psychodiagnostiek 1
Vooraf bepaalde vragen, structuur, … handleiding
5) Observatie: de cliënt of omgeving van de cliënt
Bv. klasobservatie met focus op aandachtsfacetten
6) Registratie:
G-schema: gebeurtenis, gedachten, gevoelens, gewaarwordingen (en
gevolgen)
ABC-schema: A: wat voorafging, B: gedrag, C: gevolg
Dagboek (slaap, stemming, eten, …)
…
7) Dossierstudie en documentanalyse:
Eerder psychodiagnostisch onderzoek
Schoolrapporten
Eerdere hulpverlening
Juridische documenten
Medische verslagen
…
8) Indirecte methoden: via indirecte manier inzicht krijgen op bepaalde zaken
Rorschach test (inktvlekken)
Thematic Apperception Test (verhaal vertellen bij afbeelding)
Zin Aanvul Test
Draw-a-Person Test
…
Minder gestructureerd = minder betrouwbaar/objectief
Combineren met andere methoden
9) Chronologie bevragen
Bv. tijdslijn opstellen
Goed als chronologie nog niet echt duidelijk
is
10) Experiment
Bestaande uit een kleine interventie
Bv. gedragsexperiment
ABA-methode is belangrijk!
Bv. week gewone schermtijd, week minder schermtijd, week gewone
schermtijd
2
