Persoonlijkheidspsychologie
Les 12: persoonlijkheid, gezondheid en
psychische aandoeningen
12.1 Theoretische modellen
Transactionele model
Wederzijdse invloeden tussen omgeving en ph
Effecten van persoonlijkheid:
- Invloed op coping: bv. ph kan ervoor zorgen dat je blijft werken bij een
verkoudheid (waardoor het misschien erger wordt)
- Invloed op interpretatie van gebeurtenis: bv. is deze situatie gevaarlijk?
- Invloed op de gebeurtenis (cfr. interacties tussen ph en omgeving): bv. ph kan
ervoor zorgen dat je in meer discussies terechtkomt (kan voor extra stress
zorgen)
Subjectieve interpretatie bepaald hoe je met een situatie omgaat
Gezondheidsgedragmodel
Ph beïnvloed objectieve gebeurtenissen, interpretatie van gebeurtenissen EN
coping
1
, Persoonlijkheidspsychologie
Ph beïnvloed gezondheidsgedrag = gedragingen die je gezondheid kunnen
bevorderen (bv. sporten) of kunnen ondermijnen (bv. roken)
Bepaalt of je veel ziek wordt of niet
Hoge consciëntieusheid: veel discipline minder ongezond gedrag
Ziektegedragsmodel
Ph beïnvloed ziektegedrag = welk gedrag je stelt als je ziek bent of wanneer je denkt
dat je ziek bent
Vb. rapporteren van symptomen, medicatie nemen, doktersbezoek, …
Hoog neuroticisme: is gevoeliger voor gewaarwordingen en benoemt ze sneller
als ziekte
12.2 Stress
= het subjectieve gevoel overweldigd te worden door gebeurtenissen die je niet
onder controle lijkt te hebben
Stressoren = gebeurtenissen die stress veroorzaken
Zijn extreem
Veroorzaken tegengestelde gedragsneigingen: je wil het zo snel mogelijk
achter de rug hebben, maar je loopt er toch zo lang mogelijk van weg
Zijn oncontroleerbaar: niet in staat om te veranderen
Stressrespons:
- Fight-or-flight respons activatie sympathisch
zenuwstelsel (lichamelijke reactie)
Normale reactie: gaat ook weer weg
- General adaptation syndrome (GAS): drie fasen
Wanneer stress blijft aanhouden: vraagt veel energie
2
Les 12: persoonlijkheid, gezondheid en
psychische aandoeningen
12.1 Theoretische modellen
Transactionele model
Wederzijdse invloeden tussen omgeving en ph
Effecten van persoonlijkheid:
- Invloed op coping: bv. ph kan ervoor zorgen dat je blijft werken bij een
verkoudheid (waardoor het misschien erger wordt)
- Invloed op interpretatie van gebeurtenis: bv. is deze situatie gevaarlijk?
- Invloed op de gebeurtenis (cfr. interacties tussen ph en omgeving): bv. ph kan
ervoor zorgen dat je in meer discussies terechtkomt (kan voor extra stress
zorgen)
Subjectieve interpretatie bepaald hoe je met een situatie omgaat
Gezondheidsgedragmodel
Ph beïnvloed objectieve gebeurtenissen, interpretatie van gebeurtenissen EN
coping
1
, Persoonlijkheidspsychologie
Ph beïnvloed gezondheidsgedrag = gedragingen die je gezondheid kunnen
bevorderen (bv. sporten) of kunnen ondermijnen (bv. roken)
Bepaalt of je veel ziek wordt of niet
Hoge consciëntieusheid: veel discipline minder ongezond gedrag
Ziektegedragsmodel
Ph beïnvloed ziektegedrag = welk gedrag je stelt als je ziek bent of wanneer je denkt
dat je ziek bent
Vb. rapporteren van symptomen, medicatie nemen, doktersbezoek, …
Hoog neuroticisme: is gevoeliger voor gewaarwordingen en benoemt ze sneller
als ziekte
12.2 Stress
= het subjectieve gevoel overweldigd te worden door gebeurtenissen die je niet
onder controle lijkt te hebben
Stressoren = gebeurtenissen die stress veroorzaken
Zijn extreem
Veroorzaken tegengestelde gedragsneigingen: je wil het zo snel mogelijk
achter de rug hebben, maar je loopt er toch zo lang mogelijk van weg
Zijn oncontroleerbaar: niet in staat om te veranderen
Stressrespons:
- Fight-or-flight respons activatie sympathisch
zenuwstelsel (lichamelijke reactie)
Normale reactie: gaat ook weer weg
- General adaptation syndrome (GAS): drie fasen
Wanneer stress blijft aanhouden: vraagt veel energie
2
