Persoonlijkheidspsychologie
Les 5: Biologische theorieën
5.1 Hans Eysenck
Elke belangrijke persoonlijkheidsdimensie:
- Is in belangrijke mate erfelijk
- Heeft een aantoonbare fysiologische basis
Factoranalyse: drie basistrekken (supertraits):
- Extraversie – Introversie
- Neuroticisme – Emotionele Stabiliteit
- Psychoticisme: vijandig, wreedaardig, anti-sociaal, psychopathisch, … in
combinatie met creativiteit ( veel kritiek en verwarring)
PEN-model
Hiërarchisch model:
persoonlijkheid > supertraits > narrow traits > habitueel gedrag >
specifieke handelingen
1
, Persoonlijkheidspsychologie
Biologische basis van persoonlijkheid
a) Introvert vs. extravert
Twee soorten neurale mechanismen: excitatorische (alert) systeem en inhiberende
(slaperig) systeem
Elk individu zoekt naar een evenwicht tussen beide
Gebeurt in het ARAS (Ascenderend reticulair activatiesysteem)
= ‘Poort’ in de hersenstam waarlangs stimulatie/excitatie de
hersenen binnenkomt
2 circuits:
1) Reticulo-corticaal circuit: corticale arousal (Extraversie of
Intraversie)
Laat prikkels binnen
2) Reticulo-limbisch circuit: emotionele arousal (Neuroticisme
of Emotionele stabiliteit)
Regelt gevoeligheid voor negatieve emoties
Introverten: meer excitatie + minder inhibitie
Hebben van nature hoge arousel = veel prikkels die worden doorgelaten
Gaan minder prikkels opzoeken = stimulusschuuwheid
Extraverten: minder excitatie + meer inhibitie
Hebben van nature lage arousel
Gaan meer prikkels opzoeken = stimulushonger
2
Les 5: Biologische theorieën
5.1 Hans Eysenck
Elke belangrijke persoonlijkheidsdimensie:
- Is in belangrijke mate erfelijk
- Heeft een aantoonbare fysiologische basis
Factoranalyse: drie basistrekken (supertraits):
- Extraversie – Introversie
- Neuroticisme – Emotionele Stabiliteit
- Psychoticisme: vijandig, wreedaardig, anti-sociaal, psychopathisch, … in
combinatie met creativiteit ( veel kritiek en verwarring)
PEN-model
Hiërarchisch model:
persoonlijkheid > supertraits > narrow traits > habitueel gedrag >
specifieke handelingen
1
, Persoonlijkheidspsychologie
Biologische basis van persoonlijkheid
a) Introvert vs. extravert
Twee soorten neurale mechanismen: excitatorische (alert) systeem en inhiberende
(slaperig) systeem
Elk individu zoekt naar een evenwicht tussen beide
Gebeurt in het ARAS (Ascenderend reticulair activatiesysteem)
= ‘Poort’ in de hersenstam waarlangs stimulatie/excitatie de
hersenen binnenkomt
2 circuits:
1) Reticulo-corticaal circuit: corticale arousal (Extraversie of
Intraversie)
Laat prikkels binnen
2) Reticulo-limbisch circuit: emotionele arousal (Neuroticisme
of Emotionele stabiliteit)
Regelt gevoeligheid voor negatieve emoties
Introverten: meer excitatie + minder inhibitie
Hebben van nature hoge arousel = veel prikkels die worden doorgelaten
Gaan minder prikkels opzoeken = stimulusschuuwheid
Extraverten: minder excitatie + meer inhibitie
Hebben van nature lage arousel
Gaan meer prikkels opzoeken = stimulushonger
2
