Samenvatting Algemene Pathologie | Vroedkunde | Arteveldehogeschool | 2026/27

ALGEMENE PATHOLOGIE
30 Mp vragen uit 4 mogelijke opties

INLEIDING

Wat is pathologie?

Pathologie is afgeleid van de Griekse woorden Pathos (ziekte of aandoening) en Logos (leer,
wetenschap).

->De wetenschap naar wat afwijkt van het gezonde, ziekte dus

 Meestal (patho)fysiologische factoren, maar ook psychische en sociale
 We bekijken:
o wat is gezondheid
o wat is ziekte

1.GEZONDHEID

Def. Van WHO =
toestand van volledig fysiek, psychisch en sociaal welbevinden, en niet enkel de afwezigheid van
ziekte

MAAR

- subjectief
- sterke onderlinge invloed

Als gezondheidswerker altijd met deze 3 factoren rekening
houden

2 ZIEKTE

• toestand van lichamelijk, geestelijk of maatschappelijk onwelzijn
• Draaglast > draagkracht Bv: opportunistische infecties, shin splints,…
• In het verloop van elk (somatisch) ziekteproces zijn verschillende factoren van belang:
o de frequentie van de aandoening
o de etiologie (of ziekteoorzaak)
o de pathofysiologie = de studie van het
verloop van ziektes
o de symptomen
o rubor= roodheid
• kleur komt doordat er meer bloed
naar de plek zal kome -> vasodelatatie
o calor= warmte
• doordat er meer bloed naar de plek zal komen, er wordt dus meer warmte
energie naar de plek gebracht
o tumor= zwelling
• komt door uitzetting van weefsel doordat er VD is met als gevolg dat de
endotheelcellen zullen uitelkaar zetten en er cellen vrijkomen en opstapelen
o dolor= pijn
• voelen van de processen die er plaats vinden
o functie verlies

, o emotionele effecten van de ziekte
o de diagnostiek (en differentieel diagnostiek) = handeling die met gaat stellen om de
diagnose te stellen. Diagnose= een term die de lading dekt van een ziekte.
o de behandeling = therapie
o de prognose = voorspelling, wat is de kans dat de P gaat genezen, overlevingskans
o het ziekteverloop
o liniair verloop=
o =COPD,
• heeft opvlakkeringen: exacerbatie
• Wegstrekken : remissie

opportunistische infecties= ziektes die pas tot uitding komen wanneer de
beschermingsmeschanisme van ons lichaam niet in optiemale staat zijn om ons daarvan te
beschermen.
bv: candida albicans: schimmel die sterker gaat groeien wanneer we antibiotica (AB) gaan innemen
met als gevolg dat de bacteriën die ons ook beschermen ook afsterven en de schimmel dus kan
groeien.

Als na een besmetting de MO genoeg kunnne. Vermeenigvuldigen dan spreekt men van een infectie.
Er kan een ontstekingsreactie (=inflamatie) ontstaan , MAAR niet elke ontsteking ontstaat door een
infectie .
ER kan ook een ontstekingsreactie ontstaan door een overbelasting van weefsel in ons lichamaam
bv. :chin splints = scheenbeenvlies ontsteking

Dus: niet elke inflamatie is het gevolg van een infectie. Infecties kunnne leiden tot een inflamatie, maar
de meeste inflamaties zijn het gevolg van een overbelasting van weefsels.


FREQUENTIE !!

Wanneer je naar een epidemie kijkt dan kan je dit in twee dingen schijden

 Incidentie
o N(=aantal) nieuwe gevallen/j
o Acute ziekten (bv. influenza)
 Prevalentie
o n bestaande gevallen op een bepaald moment
o Chronische ziekten (bv. diabetes mellitus type 2)


ETIOLOGIE (ZIEKTEOORZAKEN)
 Somatisch  Somatische pathologie
 Psychisch  Psychopathologie, Psychosomatiek
 Sociaal  Sociale pathologie


PATHOFYSIOLOGIE (PATHOGENESE)

= Beschrijft de manier waarop een bepaalde oorzaak tot symptomen leidt
Bv: DM type 1: auto-immuunafbraak van beta cellen van pancreas -> verminderde insulinesecretie ->
hyperglycemie -> glucosurie - > polyurie ->Polydipsie ->nycturie


SYMPTOMEN

 Subjectief (klachten)
o Pijn
o Jeuk
o Misselijkheid
o …
 Objectief (ziekte-tekens)

, o Zwelling
o Roodheid


DIAGNOSE & DIFFERENTIEELDIAGNOSE

 Anamnese= gesprek tussen P en zorgverlener
o Auto anamnese= met de patiënt zelf
o Hetero anamsese = met bv de partner over de klachten uit
 Klinisch onderzoek= vervolg van de anamnese
 Technische diagnostiek
o Labo onderzoeken
o Medische beeldvorming

Sommige symptomen horen bij verschillende diagnose dus je moet dan de diagnose geven door
dziektes uit te sluiten = differentieeeldiagnose


BEHANDELING

 Causaal vs. Symptomatisch
o Oorzaak wegnemen vs. Syptomen behandelen ( bv pijnbestrijding)
 Curatief vs. Palliatief
o Zorging voor genezen vs comfort zorg in de ziekte (
 Conservatief vs. Operatief
o Niet ingrijpend (mediactie geven) vs ingrijpend




PROGNOSE

Morbiditeit= aantal ziekte gevallen over een bepaalde periode in een bepaalde populatie

Mortaliteit= aantal sterfte gevallen over een bepaalde periode over 100.000 gevallen

5-jaars overleving (oncologie)


ZIEKTEVERLOOP

 Acuut
o Subacuut : Ziekte van Pfeiffer (Epstein Barr virus) komt plots op en duurt lang
o Hyperacuut of fulminant : sepsis (Neisseria Meningitidis) komt snel voor, binnen uren
 Chronisch
o Exacerbatie-remissie : MS, diabetes,…


PREVENTIE

 Primair: voorkomen dat de ziekte optreedt
o Bijzondere vormen
 Vaccinatie= voorkomen dat mensen ziek worden
 Profylaxe = behandeling starten voordat de ziekte bestaat
 Secundair: ziekte zo vroeg mogelijk opsporen
o Screening:
 Systematisch : PAP test, mammografie, …
 Opportunistisch: PSA,
 enkel screenen van mensen die aan bepaalde voorwaarden voldoen
 Tertiair: de gevolgen van de ziekte voorkomen
 Bv: AED op openbare plaatsen

, 2 MEDISCHE DIAGNOSTIEK

DE ANAMNESEN

 Gesprek arts/hulpverlener met patiënt
 (Auto-)anamnese vs. hetero-anamnese
 Zeer belangrijk in diagnostiek
 Belangrijkste onderdelen:
o Speciële anamnese = hoofdklacht
 ICE-principe
 Ideas
 Concerns
 Expectations
 Non-verbale en verbale communicatie
o Algemene of systeemanamnese
o Medische voorgeschiedenis
o Medicatiegebruik
o Familiale anamnese

KLINISCH ONDERZOEK

1. Inspectie = ogen, neus

2. Palpatie = handen

3. Percussie= geluid maken door te drukken en dan luisteren of er afwijkingen zijn

4. Auscultatie =oren


INSPECTIE

 Aspect huid & slijmvliezen
o Bleek = weinig rode bloedcellen = anamie (bloedarmoede)
o Geel = te hoge bilirubine = icterus
o Blauw = zuurstof te kort = cyalose
 Bewustzijnstoestand
 De mate van ziek zijn
 De psychische toestand
 Ademhaling
 De voedingstoestand
 Geur
o Aceton = zure geur , geur uit mond kan zijn door diabetis komen
o Urine
o Alcohol
o Lijf


PALPATIE

 Afwijkingen in vorm, consistentie & oppervlakte
 Drukpijnlijkheid
 Temperatuurverschillen
 Beweeglijkheid (klieren)
 Bijzondere vormen
o PPA (palpatio per anum)
o PPV (palpatio per vaginum)


PERCUSSIE