ALLE Agogiek: de WTS m.b.t. het begeleiden of ondersteunen van mensen
ORTHOPEDAGOGISCH
HANDELEN IS Koffeman, agogiek: verzamelnaam voor de leer van het leiden, begeleiden van mensen, ongeacht hun leeftijd op een
HANDELEN beroepsmatige manier
Agogie/agogisch handelen: de intentionele, niet wederkerige beïnvloeding door 1 of meerdere personen gericht op een
wenselijk geacht wijziging, door de client ervaren als welzijnsbevordering
Verschil tussen agogiek en agogie
• Agogiek = de WTS van het veranderen, die ondersteunt de praktijk
• Agogie = veranderen van het handelen
2 soorten veranderen:
1. Theory of change: veranderingen ten gevolge van spontane veranderingsprocessen
2. Theory of changing: veranderingen die bewust en doelgericht worden opgezet
De 3 sleutelbegrippen van agogische handelen:
1. Veranderen of beïnvloeden
Doel van agogie = het handelen van mensen veranderen – theory of changing
Permanente educatie want ‘totale vorming’ bestaat niet
2. Handelen
Je bent je bewust van met wat je bezig bent
OPGELET! Niet hetzelfde als G, want dat is onbewust
3. Emancipatie of empowerment als doel
Empowerment: gebruik maken van krachten die al aanwezig zijn in mensen om zich te veranderen
Veranderen in de richting dat de persoon zelf wil, zodat hij/zij in staat is de uitdaging zelf aan te gaan.
Emancipatie: proces waarbij mensen gelijke rechten, vrijheid en zelfstandigheid krijgen in de MTS
7 richtinggevende kenmerken van agogisch handelen
Psychosociale verandering doelgericht Niet even wederzijds (wel gelijkwaardig)
Systematisch en bewust gewenst door de betrokkenen
Beroepsmatig waarde gebonden
,Agogiek is een prescriptieve WTS: schrijft iets voor
Descriptieve WTS: het beschrijven van iets
2 MTS verandering in beweging door industrialisering:
1. Ontwikkeling van WTS en techniek
VOOR industrialisering = leven duidelijk uitgestippeld
Niemand keek om naar mensen met een beperking
NA industrialisering = eenvoudig leven valt weg, mensen met beperkingen vallen er tussenuit
2. Stijgende individualisering
VOOR industrialisering = gemeenschappen vertelden wat je moest doen
Niet gedacht over opvoeden, weg was uitgestippeld
NA industrialisering = zelf beslissen wat je wilt doen (vrijwilligers beoefenen welzijnswerk, geven hulp en
begeleiding)
meer beroepen – professionalisering van agogisch handelen (welzijnswerk krijgt eigen
functie)
bijkomende doelgroepen (mensen met leerstoornissen, kansarmen, …)
Evolutie agogie
Vrijwilligerswerk > eigen functie in SL > ervaring en kennis uitwisselen > specialisatie > agogisch werkveld (vorming en
welzijn) > orthopedagogisch werkveld
VALKUIL! Aangeleerde hulpeloosheid: je neemt te veel over/zelfstandigheid afnemen en de client weet niet meer wat ze
moeten doen
3 vormen van agogiek:
1. Exagogiek: problematische situaties aanpakken – curatief agogisch werk hulpverlening
2. Anagogiek: een normale situatie verbeteren – positief agogisch werk vorming
3. Katagogiek: de situatie is oké en je wilt die behouden – preventief agogisch werk preventie
Niveaus van veranderingsprocessen: Microniveau – het individu begeleiden
Mesoniveau – groep/organisatie beïnvloeden
Macroniveau – de SL beïnvloeden
, WAT IS ORTHO – Orthopedagogiek: de leer van het methodisch handelen in situaties waar het gewone opvoeden tekortschiet, met de
PEDAGOGIE(K) bedoeling om de problematische situatie te verbeteren.
Kok, een grondlegger van de moderne orthopedagogie
Orthopedagogie gaat over 3 dingen: 1. Relatie – welke relatie heb je met je opvoedeling
2. klimaat – sfeer of vibe waarin je situaties hanteert
3. leefsituatie – hoe je omgaat met de opvoedingssituatie
VOS => kink in de kabel tussen de pedagogische vraag van het kind en het pedagogische antwoord van de ouders
• Orthopedagogie = het handelen, het praktijkgerichte
• Orthopedagogiek = de theorie of de WTS benadering
Bleidick, ontstaan van orthopedagogiek vanuit 2 belangrijke wortels:
1. De zorg voor ‘gehandicapte kinderen’
Aparte scholen voor achterlijke kinderen => idiotenscholen
Ontstaan van heilpedagogiek: legt de fout bij de kinderen maar kunnen ‘genezen’ worden
De heilpedagogiek bestaat uit 2 beroepen:
De artsen De filosofen
Helen (als in genezen) helen -> heil
Lichamelijke betekenis morele betekenis
2. De zorg voor kinderen ‘die niet deugen’
Kinderfehler: mislukt kind
Heilpedagogiek krijgt een humanistische en religieuze betekenis.
Herstellen van gebrek aan waarden, ‘stoute’ kinderen iets afleren om te voorkomen dat ze uitgroeien tot criminelen
Verandering in definities. Heilpedagogiek legt fout bij het kind, orthopedagogiek legt fout bij interactie tussen K&O (Ter Horst)
2 belangrijke verschuivingen;
1. Afwijkende kind => verontrustende (leef)situatie
Opvoedingsnood: een situatie waarin het gezamenlijk ondernemen van ouders en kind niet meer bestaat
Wim Ter Horst – POS (i.p.v. Kinderfehler)
Problematische opvoedingssituatie: een door de betrokkene als nagenoeg perspectiefloos ervaringen
opvoedingssituatie, waarin men er zonder deskundige hulp van buitenaf niet slaagt het geheel zodanig te veranderen
dat het weer perspectief bieden wordt.
KORTER = een opvoedingssituatie waarin men zonder professionele hulp geen verbetering meer ziet of kan bereiken
ORTHOPEDAGOGISCH
HANDELEN IS Koffeman, agogiek: verzamelnaam voor de leer van het leiden, begeleiden van mensen, ongeacht hun leeftijd op een
HANDELEN beroepsmatige manier
Agogie/agogisch handelen: de intentionele, niet wederkerige beïnvloeding door 1 of meerdere personen gericht op een
wenselijk geacht wijziging, door de client ervaren als welzijnsbevordering
Verschil tussen agogiek en agogie
• Agogiek = de WTS van het veranderen, die ondersteunt de praktijk
• Agogie = veranderen van het handelen
2 soorten veranderen:
1. Theory of change: veranderingen ten gevolge van spontane veranderingsprocessen
2. Theory of changing: veranderingen die bewust en doelgericht worden opgezet
De 3 sleutelbegrippen van agogische handelen:
1. Veranderen of beïnvloeden
Doel van agogie = het handelen van mensen veranderen – theory of changing
Permanente educatie want ‘totale vorming’ bestaat niet
2. Handelen
Je bent je bewust van met wat je bezig bent
OPGELET! Niet hetzelfde als G, want dat is onbewust
3. Emancipatie of empowerment als doel
Empowerment: gebruik maken van krachten die al aanwezig zijn in mensen om zich te veranderen
Veranderen in de richting dat de persoon zelf wil, zodat hij/zij in staat is de uitdaging zelf aan te gaan.
Emancipatie: proces waarbij mensen gelijke rechten, vrijheid en zelfstandigheid krijgen in de MTS
7 richtinggevende kenmerken van agogisch handelen
Psychosociale verandering doelgericht Niet even wederzijds (wel gelijkwaardig)
Systematisch en bewust gewenst door de betrokkenen
Beroepsmatig waarde gebonden
,Agogiek is een prescriptieve WTS: schrijft iets voor
Descriptieve WTS: het beschrijven van iets
2 MTS verandering in beweging door industrialisering:
1. Ontwikkeling van WTS en techniek
VOOR industrialisering = leven duidelijk uitgestippeld
Niemand keek om naar mensen met een beperking
NA industrialisering = eenvoudig leven valt weg, mensen met beperkingen vallen er tussenuit
2. Stijgende individualisering
VOOR industrialisering = gemeenschappen vertelden wat je moest doen
Niet gedacht over opvoeden, weg was uitgestippeld
NA industrialisering = zelf beslissen wat je wilt doen (vrijwilligers beoefenen welzijnswerk, geven hulp en
begeleiding)
meer beroepen – professionalisering van agogisch handelen (welzijnswerk krijgt eigen
functie)
bijkomende doelgroepen (mensen met leerstoornissen, kansarmen, …)
Evolutie agogie
Vrijwilligerswerk > eigen functie in SL > ervaring en kennis uitwisselen > specialisatie > agogisch werkveld (vorming en
welzijn) > orthopedagogisch werkveld
VALKUIL! Aangeleerde hulpeloosheid: je neemt te veel over/zelfstandigheid afnemen en de client weet niet meer wat ze
moeten doen
3 vormen van agogiek:
1. Exagogiek: problematische situaties aanpakken – curatief agogisch werk hulpverlening
2. Anagogiek: een normale situatie verbeteren – positief agogisch werk vorming
3. Katagogiek: de situatie is oké en je wilt die behouden – preventief agogisch werk preventie
Niveaus van veranderingsprocessen: Microniveau – het individu begeleiden
Mesoniveau – groep/organisatie beïnvloeden
Macroniveau – de SL beïnvloeden
, WAT IS ORTHO – Orthopedagogiek: de leer van het methodisch handelen in situaties waar het gewone opvoeden tekortschiet, met de
PEDAGOGIE(K) bedoeling om de problematische situatie te verbeteren.
Kok, een grondlegger van de moderne orthopedagogie
Orthopedagogie gaat over 3 dingen: 1. Relatie – welke relatie heb je met je opvoedeling
2. klimaat – sfeer of vibe waarin je situaties hanteert
3. leefsituatie – hoe je omgaat met de opvoedingssituatie
VOS => kink in de kabel tussen de pedagogische vraag van het kind en het pedagogische antwoord van de ouders
• Orthopedagogie = het handelen, het praktijkgerichte
• Orthopedagogiek = de theorie of de WTS benadering
Bleidick, ontstaan van orthopedagogiek vanuit 2 belangrijke wortels:
1. De zorg voor ‘gehandicapte kinderen’
Aparte scholen voor achterlijke kinderen => idiotenscholen
Ontstaan van heilpedagogiek: legt de fout bij de kinderen maar kunnen ‘genezen’ worden
De heilpedagogiek bestaat uit 2 beroepen:
De artsen De filosofen
Helen (als in genezen) helen -> heil
Lichamelijke betekenis morele betekenis
2. De zorg voor kinderen ‘die niet deugen’
Kinderfehler: mislukt kind
Heilpedagogiek krijgt een humanistische en religieuze betekenis.
Herstellen van gebrek aan waarden, ‘stoute’ kinderen iets afleren om te voorkomen dat ze uitgroeien tot criminelen
Verandering in definities. Heilpedagogiek legt fout bij het kind, orthopedagogiek legt fout bij interactie tussen K&O (Ter Horst)
2 belangrijke verschuivingen;
1. Afwijkende kind => verontrustende (leef)situatie
Opvoedingsnood: een situatie waarin het gezamenlijk ondernemen van ouders en kind niet meer bestaat
Wim Ter Horst – POS (i.p.v. Kinderfehler)
Problematische opvoedingssituatie: een door de betrokkene als nagenoeg perspectiefloos ervaringen
opvoedingssituatie, waarin men er zonder deskundige hulp van buitenaf niet slaagt het geheel zodanig te veranderen
dat het weer perspectief bieden wordt.
KORTER = een opvoedingssituatie waarin men zonder professionele hulp geen verbetering meer ziet of kan bereiken
