Aansprakelijkheidsrecht
Soorten burgerlijke aansprakelijkheid:
- contractuele aansprakelijkheid = er is een contract tussen 2 partijen, iemand komt zijn
afspraken niet na.
- Buitencontractuele aansprakelijkheid = er is geen contract en je veroorzaakt schade aan
iemand.
- Quasi-contractuele aansprakelijkheid = geen contract, maar de wet doet alsof er wel één is om
het eerlijk op te lossen. Vb: je krijgt per ongeluk geld op je rekening en moet het teruggeven.
Strafrechtelijke aansprakelijkheid
Over situaties waarin je iets verboden doet volgens de wet.
—> Publiekrecht : het gaat om regels van de MY. De OV start de zaak en straft u.
—> doel: stra en, niet zoals bij burgerlijk recht (boete) maar echt stra en.
—> er is een misdrijf nodig: je kan enkel gestraft worden als je een misdrijf hebt gepleegd = ‘nullui
crimen, sine lege/ nulla poen sine lege’
—> persoonlijk karakter: enkel de persoon die de fout doet wordt gestraft.
Burgerlijke aansprakelijkheid
—> behoort tot privaatrecht
—> doel: vergoeden wat kapot is, niet bestra en
—> er hoeft niet per se een misdrijf te zijn, bv. Contract niet nakomen, fout maken
—> ‘schade blijft liggen waar ze valt’ = in principe de schade moet zelf gedragen worden behalve
als iemand anders verantwoordelijk is.
Strafrechtelijke en burgerrechtelijke aansprakelijkheid
= slachto er moet zelf actie nemen (voor schadevergoeding)
—> de rechter geeft niet automatisch geld en de schadelijder moet een vordering
doen.
—> Waar vraag je schadevergoeding? —> burgerlijkrechtbank of via strafrechtbank
vb: iemand steelt je gsm —> strafrecht = persoon krijgt straf, burgerlijk = jij
vraagt geld voor je gsm.
TIP !: Bij burgerlijke aansprakelijkheid moet je als slachto er zelf een vordering instellen. Je krijgt
NIET automatisch een schadevergoeding.
Contractuele en buitencontractuele aansprakelijkheid
Contractuele aansprakelijkheid = geldt als er een contract is. Als iemand het contract niet
respecteert —> contractuele aansprakelijkheid.
Contractueel = er is een contract tussen beiden.
Buitencontractueel = geen contract, toch schade
Verschillen tussen buitencontractuele en contractueel:
- vergoedbare schade
- Bevrijdingsbeding
- Verjaring
- Bewijsregels
1
ff ff ff ff ff
, contract Buiten contract
Bevrijdings-en schadebeding Wij zijn niet verantwoordelijk Vaste schadevergoeding
Vergoedbare schade Alle schade die met het contract Alle schade door de fout
te maken heeft
bewijslast Makkelijker om te bewijzen Je moet zelf fout + schade +
verband bewijzen
Verjaring Andere termijnen Andere, vaak kortere termijnen
Bewijsrecht Bewijs kan eenvoudiger of via Strengere bewijsregels
contractregels
Artikel aansprakelijkheid: Clausule die zegt dat X zo weinig mogelijk aansprakelijk wil zijn.
X betaalt geen indirecte schade, is niet verantwoordelijk voor overmacht (dingen die hij niet kan
controleren), niet aansprakelijk als Y foute info geeft,…
Samenloop en coëxistentie
Samenloop
= situatie waar een contract is, maar ook een fout/ schade die eig buitencontractuele lijkt.
Basisregel: als je een contract sluit, dan kies je ook voor de regels van dat contract. Dus je mag
niet plots overschakelen naar buitencontractuele omdat het gunstiger zou lijken.
- wnr gebeurt het?: contract tussen 2 partijen, iemand maakt contractuele fout
(wanprestatie) maar het kan ook bekeken worden als buitencontractuele aansprakelijkheid
(BCO AH)
- mag je beiden gebruiken?: meestal niet, maar soms kan je buitencontractuele beroep
doen (afhankelijk van situatie)
- waarom belangrijk?: soms is buitencontractuele gunstiger voor het slachto er, geeft
meer bescherming aan benadeelde partij.
Basisregel (cass. 27/11/2006): samenloop is verboden
= als er een contract is, mag je niet zomaar het buitencontractuele recht gebruiken. Je hebt zelf
gekozen voor een contract dus heb je ook voor de regels gekozen van dit contract en niet voor de
extra regels van buitencontractuele aansprakelijkheid. —> als er contract is moet je het volgen, je
mag niet zomaar buitencontractuele recht gebruiken.
Basisregel: samenloop is verboden.
- uitzondering in EBES-arrest = als het gaat om zware fout, fout die losstaat van contract
of bevrijdingsbeding misbruik is DAN wel.
vb: A heeft contract met B, B is niet aansprakelijk (contract) maar B maakt
ernstige fout —> kan buitencontractueel eisen.
EBES-arrest zegt: 2 uitzonderingen op samenloop:
1) fout en schade staan los van contract: algemene fout, schade is niet gewoon slechte
uitvoering van het contract.
2) fout is een misdrijf: als iemand iets doet dat strafbaar is (bv: diefstal, fraude)
Coëxistentie
= meerdere personen spelen een rol bij schade.
2
ff
, - actieve coëxistentie = meerdere aansprakelijke personen die samen schade veroorzaken
aan één slachto er.
- passieve “ = één aansprakelijke persoon, maar meerdere slachto ers.
Coëxistentie met een hulppersoon: stel je hebt contract tussen A en B, in het contract staat
bevrijdingsbeding. Stel C doet schade aan A, je denkt oké ik krijg toch geen geld van B dus ik
vraag aan C. Dat mag niet want je zou contract tussen A en B gwn omzeilen.
BCO = buitencontractuele
Quasi-immuniteit van de uitvoeringsagent = normaal kan A C niet rechtstreeks buitencontractuele
aanspreken. Omdat C eigenlijk deel uitmaakt van contract tussen A en B.
—> bv: als er contract is tussen A en B en B gebruikt een uitvoeringsagent C, dan kan A
en C normaal niet rechtstreeks aanspreken obv. Buitencontractuele aansprakelijkheid.
—> enkel uitzonderlijk bv. Bij opzettelijke fout
Passieve coëxistentie van aansprakelijkheid bij hulppersonen:
Vb. Er is en appartementseigenaar tov. Een lift-en onderhouds rma, een bezoeker raakt gewond
doordefect lift. Wie kan bezoeker aanspreken? —> bezoeker heeft geen contract met lift rma dus
kan die enkel via buitencontractuele aansprakelijkheid aanspreken. Tegelijk kan de eigenaar
contractueel aansprakelijk zijn tov. Firma of omgekeerd.
—> DUS: Bij passieve coëxistentie kan een derde de hulppersoon wel buitencontractuele
aanspreken omdat die een ECHTE derde is.
Nieuwe regel: afscha ng quasi-immuniteit
= vroeger: een hulppersoon kon meestal niet rechtstreeks buitencontractuele worden
aangesproken door de contractuele wederpartij. NU die bescherming wordt afgeschaft en
hulppersonen kunnen dus wel buitencontractuele aansprakelijk worden gesteld.
—> wel nog bescherming via verweermiddelen
makkelijker uitgelegd: vroeger, als jij schade had door hun fout, kon je meestal niet
rechtstreeks aansprakelijk stellen (= quasi immuniteit). Nu,
kan dat wel ook al zit er een contract boven hem. BEHALVE
als hij opzettelijke fout deed of als het gaat om lichamelijke of
psychische schade.
Persoonlijke aansprakelijkheid - voor eigen daad
Soorten aansprakelijkheid:
- foutaansprakelijkheid (subjectief) = je bent aansprakelijk omdat je een fout hebt gemaakt. Er
moet een schuld zijn
- Foutloze aansprakelijkheid (objectief) = je bent aansprakelijk zelfs zonder fout. Het risico
volstaat, geen bewijs nodig. Vb: defect product —> producent aansprakelijk.
- Persoonlijke aansprakelijkheid = je bent aansprakelijk voor je eigen fout.
- Kwalitatieve aansprakelijkheid = je bent aansprakelijk niet omdat je zelf de fout deed, maar
omdat je een bepaalde rol hebt. Vb: ouder aansprakelijk voor kind.
Nieuw recht - werking in de tijd:
Inwerkingstreding op 1 jan. 2015, dus alles voor dit gaat nog met oude BCO.
Persoonlijke aansprakelijkheid
Er is de basisregel: als je iets verkeerds doet, ben je in principe aansprakelijk.
—> maar sommige wetten wijken af, een speciale wet gaat VOOR de algemene wet (lex specialis
derogat legi generali)
—> Bij sommige groepen (overheidsWN, vrijwilligers) is de regel strenger voor aansprakelijkheid
als je bedrog, zware fout of herhaalde lichte fout hebt gedaan. DAN ben je altijd aansprakelijk.
Maar sommige groepen krijgen extra bescherming omdat zij tijdens hun werk wel een een kleine
fout kunnen maken. De wet wil vermijden dat zij voor elke kleine vergissing persoonlijk moeten
betalen.
3
ffi ff fi ff fi
Soorten burgerlijke aansprakelijkheid:
- contractuele aansprakelijkheid = er is een contract tussen 2 partijen, iemand komt zijn
afspraken niet na.
- Buitencontractuele aansprakelijkheid = er is geen contract en je veroorzaakt schade aan
iemand.
- Quasi-contractuele aansprakelijkheid = geen contract, maar de wet doet alsof er wel één is om
het eerlijk op te lossen. Vb: je krijgt per ongeluk geld op je rekening en moet het teruggeven.
Strafrechtelijke aansprakelijkheid
Over situaties waarin je iets verboden doet volgens de wet.
—> Publiekrecht : het gaat om regels van de MY. De OV start de zaak en straft u.
—> doel: stra en, niet zoals bij burgerlijk recht (boete) maar echt stra en.
—> er is een misdrijf nodig: je kan enkel gestraft worden als je een misdrijf hebt gepleegd = ‘nullui
crimen, sine lege/ nulla poen sine lege’
—> persoonlijk karakter: enkel de persoon die de fout doet wordt gestraft.
Burgerlijke aansprakelijkheid
—> behoort tot privaatrecht
—> doel: vergoeden wat kapot is, niet bestra en
—> er hoeft niet per se een misdrijf te zijn, bv. Contract niet nakomen, fout maken
—> ‘schade blijft liggen waar ze valt’ = in principe de schade moet zelf gedragen worden behalve
als iemand anders verantwoordelijk is.
Strafrechtelijke en burgerrechtelijke aansprakelijkheid
= slachto er moet zelf actie nemen (voor schadevergoeding)
—> de rechter geeft niet automatisch geld en de schadelijder moet een vordering
doen.
—> Waar vraag je schadevergoeding? —> burgerlijkrechtbank of via strafrechtbank
vb: iemand steelt je gsm —> strafrecht = persoon krijgt straf, burgerlijk = jij
vraagt geld voor je gsm.
TIP !: Bij burgerlijke aansprakelijkheid moet je als slachto er zelf een vordering instellen. Je krijgt
NIET automatisch een schadevergoeding.
Contractuele en buitencontractuele aansprakelijkheid
Contractuele aansprakelijkheid = geldt als er een contract is. Als iemand het contract niet
respecteert —> contractuele aansprakelijkheid.
Contractueel = er is een contract tussen beiden.
Buitencontractueel = geen contract, toch schade
Verschillen tussen buitencontractuele en contractueel:
- vergoedbare schade
- Bevrijdingsbeding
- Verjaring
- Bewijsregels
1
ff ff ff ff ff
, contract Buiten contract
Bevrijdings-en schadebeding Wij zijn niet verantwoordelijk Vaste schadevergoeding
Vergoedbare schade Alle schade die met het contract Alle schade door de fout
te maken heeft
bewijslast Makkelijker om te bewijzen Je moet zelf fout + schade +
verband bewijzen
Verjaring Andere termijnen Andere, vaak kortere termijnen
Bewijsrecht Bewijs kan eenvoudiger of via Strengere bewijsregels
contractregels
Artikel aansprakelijkheid: Clausule die zegt dat X zo weinig mogelijk aansprakelijk wil zijn.
X betaalt geen indirecte schade, is niet verantwoordelijk voor overmacht (dingen die hij niet kan
controleren), niet aansprakelijk als Y foute info geeft,…
Samenloop en coëxistentie
Samenloop
= situatie waar een contract is, maar ook een fout/ schade die eig buitencontractuele lijkt.
Basisregel: als je een contract sluit, dan kies je ook voor de regels van dat contract. Dus je mag
niet plots overschakelen naar buitencontractuele omdat het gunstiger zou lijken.
- wnr gebeurt het?: contract tussen 2 partijen, iemand maakt contractuele fout
(wanprestatie) maar het kan ook bekeken worden als buitencontractuele aansprakelijkheid
(BCO AH)
- mag je beiden gebruiken?: meestal niet, maar soms kan je buitencontractuele beroep
doen (afhankelijk van situatie)
- waarom belangrijk?: soms is buitencontractuele gunstiger voor het slachto er, geeft
meer bescherming aan benadeelde partij.
Basisregel (cass. 27/11/2006): samenloop is verboden
= als er een contract is, mag je niet zomaar het buitencontractuele recht gebruiken. Je hebt zelf
gekozen voor een contract dus heb je ook voor de regels gekozen van dit contract en niet voor de
extra regels van buitencontractuele aansprakelijkheid. —> als er contract is moet je het volgen, je
mag niet zomaar buitencontractuele recht gebruiken.
Basisregel: samenloop is verboden.
- uitzondering in EBES-arrest = als het gaat om zware fout, fout die losstaat van contract
of bevrijdingsbeding misbruik is DAN wel.
vb: A heeft contract met B, B is niet aansprakelijk (contract) maar B maakt
ernstige fout —> kan buitencontractueel eisen.
EBES-arrest zegt: 2 uitzonderingen op samenloop:
1) fout en schade staan los van contract: algemene fout, schade is niet gewoon slechte
uitvoering van het contract.
2) fout is een misdrijf: als iemand iets doet dat strafbaar is (bv: diefstal, fraude)
Coëxistentie
= meerdere personen spelen een rol bij schade.
2
ff
, - actieve coëxistentie = meerdere aansprakelijke personen die samen schade veroorzaken
aan één slachto er.
- passieve “ = één aansprakelijke persoon, maar meerdere slachto ers.
Coëxistentie met een hulppersoon: stel je hebt contract tussen A en B, in het contract staat
bevrijdingsbeding. Stel C doet schade aan A, je denkt oké ik krijg toch geen geld van B dus ik
vraag aan C. Dat mag niet want je zou contract tussen A en B gwn omzeilen.
BCO = buitencontractuele
Quasi-immuniteit van de uitvoeringsagent = normaal kan A C niet rechtstreeks buitencontractuele
aanspreken. Omdat C eigenlijk deel uitmaakt van contract tussen A en B.
—> bv: als er contract is tussen A en B en B gebruikt een uitvoeringsagent C, dan kan A
en C normaal niet rechtstreeks aanspreken obv. Buitencontractuele aansprakelijkheid.
—> enkel uitzonderlijk bv. Bij opzettelijke fout
Passieve coëxistentie van aansprakelijkheid bij hulppersonen:
Vb. Er is en appartementseigenaar tov. Een lift-en onderhouds rma, een bezoeker raakt gewond
doordefect lift. Wie kan bezoeker aanspreken? —> bezoeker heeft geen contract met lift rma dus
kan die enkel via buitencontractuele aansprakelijkheid aanspreken. Tegelijk kan de eigenaar
contractueel aansprakelijk zijn tov. Firma of omgekeerd.
—> DUS: Bij passieve coëxistentie kan een derde de hulppersoon wel buitencontractuele
aanspreken omdat die een ECHTE derde is.
Nieuwe regel: afscha ng quasi-immuniteit
= vroeger: een hulppersoon kon meestal niet rechtstreeks buitencontractuele worden
aangesproken door de contractuele wederpartij. NU die bescherming wordt afgeschaft en
hulppersonen kunnen dus wel buitencontractuele aansprakelijk worden gesteld.
—> wel nog bescherming via verweermiddelen
makkelijker uitgelegd: vroeger, als jij schade had door hun fout, kon je meestal niet
rechtstreeks aansprakelijk stellen (= quasi immuniteit). Nu,
kan dat wel ook al zit er een contract boven hem. BEHALVE
als hij opzettelijke fout deed of als het gaat om lichamelijke of
psychische schade.
Persoonlijke aansprakelijkheid - voor eigen daad
Soorten aansprakelijkheid:
- foutaansprakelijkheid (subjectief) = je bent aansprakelijk omdat je een fout hebt gemaakt. Er
moet een schuld zijn
- Foutloze aansprakelijkheid (objectief) = je bent aansprakelijk zelfs zonder fout. Het risico
volstaat, geen bewijs nodig. Vb: defect product —> producent aansprakelijk.
- Persoonlijke aansprakelijkheid = je bent aansprakelijk voor je eigen fout.
- Kwalitatieve aansprakelijkheid = je bent aansprakelijk niet omdat je zelf de fout deed, maar
omdat je een bepaalde rol hebt. Vb: ouder aansprakelijk voor kind.
Nieuw recht - werking in de tijd:
Inwerkingstreding op 1 jan. 2015, dus alles voor dit gaat nog met oude BCO.
Persoonlijke aansprakelijkheid
Er is de basisregel: als je iets verkeerds doet, ben je in principe aansprakelijk.
—> maar sommige wetten wijken af, een speciale wet gaat VOOR de algemene wet (lex specialis
derogat legi generali)
—> Bij sommige groepen (overheidsWN, vrijwilligers) is de regel strenger voor aansprakelijkheid
als je bedrog, zware fout of herhaalde lichte fout hebt gedaan. DAN ben je altijd aansprakelijk.
Maar sommige groepen krijgen extra bescherming omdat zij tijdens hun werk wel een een kleine
fout kunnen maken. De wet wil vermijden dat zij voor elke kleine vergissing persoonlijk moeten
betalen.
3
ffi ff fi ff fi
