Philippe Ariès
Hij voerde een cultuurhistorische studie uit naar het kind en de kindertijd. In
zijn boek De ontdekking van het kind onderscheidt hij kinderen niet alleen op
kwantitatief, maar ook op kwalitatief niveau.
Volgens hem vond er een breuk plaats met de middeleeuwse visie, waarin het
kind werd beschouwd als een soort miniatuurversie van de volwassene. Later
werd deze stelling genuanceerd: er was geen sprake van een plotse breuk, maar van een
geleidelijk proces van verkinderlijking, doordat er steeds meer aandacht kwam voor het
kind.
Deze nieuwe kijk op het kind riep veel vragen op over hoe kinderen zich ontwikkelen en
wat zij nodig hebben.
Er ontstond een nood aan een bijzondere behandeling van kinderen en aan een periode
van afzondering waarin zij konden worden voorbereid op het volwassen leven.
Hierdoor ontwikkelden zich verschillende visies op de manier waarop opvoeding en
vorming het best konden worden aangepakt.
John Locke
Locke was een empirist en stelde dat alle kennis voortkomt uit zintuiglijke
ervaringen.
Volgens hem worden mensen geboren als een tabula rasa (een
onbeschreven blad), zonder aangeboren ideeën.
Kinderen kunnen daardoor in principe tot gelijk wat gevormd worden. Alle
verschillen tussen mensen zijn volgens hem toe te schrijven aan verschillen in
ervaringen en omgevingsfactoren.
De invloed van de omgeving is het sterkst tijdens de vroege kinderjaren, omdat de geest
dan het meest kneedbaar is.
Het doel van opvoeding en onderwijs is het verwerven van zelfcontrole en zelfdiscipline.
Zijn ideeën vormden een belangrijke basis voor latere behavioristische theorieën
Jean-Jacques Rousseau
Rousseau verzette zich tegen het idee van John Locke dat kinderen geboren
worden als een "lege container" die volledig door ervaringen wordt gevuld.
,Volgens Rousseau worden kinderen geboren met een aangeboren goedheid en
beschikken ze van nature over talenten en mogelijkheden die zich gaandeweg
ontwikkelen.
Hij geloofde dat kinderen zich volgens een soort innerlijk groeiplan ontwikkelen. Dat
betekent dat hun ontwikkeling op een natuurlijke manier verloopt en dat ze niet door
volwassenen gevormd of "gemaakt" moeten worden. Wanneer kinderen voldoende zorg,
bescherming en vrijheid krijgen, kunnen ze hun volledige potentieel bereiken. Als hun
natuurlijke ontwikkeling daarentegen wordt belemmerd, kan dit leiden tot negatieve
uitkomsten, zoals koppigheid, ongehoorzaamheid of agressief gedrag.
Volgens Rousseau doorlopen kinderen verschillende ontwikkelingsfasen, waarin zij
telkens nieuwe vaardigheden ontwikkelen. Zo leren kinderen tussen ongeveer 2 en 6 jaar
bijvoorbeeld steeds beter oorzaak-gevolgrelaties begrijpen. De volgorde van deze fasen
is voor iedereen dezelfde.
Daarom moet opvoeding steeds worden aangepast aan de ontwikkelingsfase van het
kind. Kinderen mogen niet onder druk worden gezet om kennis of vaardigheden te leren
waarvoor ze nog niet klaar zijn. Opvoeders moeten vooral de natuurlijke ontwikkeling
ondersteunen en respecteren.
De ideeën van Rousseau vormden later een belangrijke basis voor verschillende
rijpingstheorieën en voor de genetische psychologie, waarin de nadruk ligt op de
natuurlijke en biologische ontwikkeling van het kind
Charles Darwin
Charles Darwin is vooral bekend door zijn boek On the Origin of Species,
waarin hij de evolutietheorie beschrijft. Volgens Darwin zijn soorten,
waaronder de mens, geleidelijk geëvolueerd door natuurlijke selectie.
Organismen die het best aangepast zijn aan hun omgeving hebben de
meeste kans om te overleven en zich voort te planten (survival of the
fittest).
Darwin observeerde ook dat de prenatale ontwikkeling van verschillende
diersoorten sterk op elkaar lijkt. Dit werd gezien als een aanwijzing voor een
gemeenschappelijke evolutionaire oorsprong.
Zijn werk stimuleerde onderzoekers om de ontwikkeling van kinderen systematisch te
bestuderen. Zo maakten wetenschappers zoals Tiedemann en Darwin zelf
gedetailleerde aantekeningen over de gedragsontwikkeling van hun eigen kinderen.
De ideeën van Darwin vormden, samen met het nativisme van Rousseau en de
theorieën van Haeckel, een belangrijke inspiratiebron voor de genetische psychologie.
, Ernst Haeckel
Ernst Haeckel speelde een belangrijke rol in het verspreiden van de ideeën
van Darwin. Hij formuleerde de recapitulatietheorie, waarin hij stelde dat
de ontwikkeling van een individu (ontogenese) een versnelde herhaling is
van de evolutionaire ontwikkeling van de soort (fylogenese).
• Ontogenese = ontwikkeling van een individu.
• Fylogenese = evolutionaire ontwikkeling van een soort.
Haeckel ondersteunde zijn theorie met tekeningen van embryo's van verschillende
diersoorten. Later bleek echter dat deze illustraties niet correct waren weergegeven,
waardoor Haeckel beschuldigd werd van wetenschapsfraude. Tegenwoordig is duidelijk
dat de recapitulatietheorie niet klopt.
Toch blijft Haeckel van historisch belang voor de ontwikkelingspsychologie omdat hij:
• het gebruik van systematische observatiemethoden stimuleerde;
• onderzoek naar de ontwikkeling van kinderen legitimeerde om meer inzicht te
krijgen in de evolutie van de mens;
• een belangrijke theoretische inspiratiebron vormde voor vroege
ontwikkelingspsychologen.
Daarnaast droeg deze periode bij aan het ontstaan van een meer empirische mentaliteit.
Er verschenen steeds meer babybiografieën, waarin onderzoekers zoals Tiedemann en
Darwin de ontwikkeling van hun eigen kinderen nauwkeurig beschreven. Hoewel deze
observaties nog niet erg wetenschappelijk waren, vormden ze wel een eerste stap naar
systematisch onderzoek van kinderontwikkeling.
De genetische psychologie werd onder andere geïnspireerd door het nativisme van
Rousseau en de evolutionaire ideeën van Darwin en Haeckel
William Thierry Preyer
Preyer voerde een gevalsstudie uit over de ontwikkeling van zijn zoontje
tijdens de eerste drie levensjaren. Met deze studie bracht hij
wetenschappelijke babybiografieën naar een hogere standaard dankzij zeer
consistente observaties, een exacte analyse, het aanvullen van observaties
met bevindingen uit experimentele dierstudies en een thematische
ordening van de gegevens. Hierdoor vormt zijn werk een mijlpaal in de
moderne empirische ontwikkelingspsychologie.
Hij voerde een cultuurhistorische studie uit naar het kind en de kindertijd. In
zijn boek De ontdekking van het kind onderscheidt hij kinderen niet alleen op
kwantitatief, maar ook op kwalitatief niveau.
Volgens hem vond er een breuk plaats met de middeleeuwse visie, waarin het
kind werd beschouwd als een soort miniatuurversie van de volwassene. Later
werd deze stelling genuanceerd: er was geen sprake van een plotse breuk, maar van een
geleidelijk proces van verkinderlijking, doordat er steeds meer aandacht kwam voor het
kind.
Deze nieuwe kijk op het kind riep veel vragen op over hoe kinderen zich ontwikkelen en
wat zij nodig hebben.
Er ontstond een nood aan een bijzondere behandeling van kinderen en aan een periode
van afzondering waarin zij konden worden voorbereid op het volwassen leven.
Hierdoor ontwikkelden zich verschillende visies op de manier waarop opvoeding en
vorming het best konden worden aangepakt.
John Locke
Locke was een empirist en stelde dat alle kennis voortkomt uit zintuiglijke
ervaringen.
Volgens hem worden mensen geboren als een tabula rasa (een
onbeschreven blad), zonder aangeboren ideeën.
Kinderen kunnen daardoor in principe tot gelijk wat gevormd worden. Alle
verschillen tussen mensen zijn volgens hem toe te schrijven aan verschillen in
ervaringen en omgevingsfactoren.
De invloed van de omgeving is het sterkst tijdens de vroege kinderjaren, omdat de geest
dan het meest kneedbaar is.
Het doel van opvoeding en onderwijs is het verwerven van zelfcontrole en zelfdiscipline.
Zijn ideeën vormden een belangrijke basis voor latere behavioristische theorieën
Jean-Jacques Rousseau
Rousseau verzette zich tegen het idee van John Locke dat kinderen geboren
worden als een "lege container" die volledig door ervaringen wordt gevuld.
,Volgens Rousseau worden kinderen geboren met een aangeboren goedheid en
beschikken ze van nature over talenten en mogelijkheden die zich gaandeweg
ontwikkelen.
Hij geloofde dat kinderen zich volgens een soort innerlijk groeiplan ontwikkelen. Dat
betekent dat hun ontwikkeling op een natuurlijke manier verloopt en dat ze niet door
volwassenen gevormd of "gemaakt" moeten worden. Wanneer kinderen voldoende zorg,
bescherming en vrijheid krijgen, kunnen ze hun volledige potentieel bereiken. Als hun
natuurlijke ontwikkeling daarentegen wordt belemmerd, kan dit leiden tot negatieve
uitkomsten, zoals koppigheid, ongehoorzaamheid of agressief gedrag.
Volgens Rousseau doorlopen kinderen verschillende ontwikkelingsfasen, waarin zij
telkens nieuwe vaardigheden ontwikkelen. Zo leren kinderen tussen ongeveer 2 en 6 jaar
bijvoorbeeld steeds beter oorzaak-gevolgrelaties begrijpen. De volgorde van deze fasen
is voor iedereen dezelfde.
Daarom moet opvoeding steeds worden aangepast aan de ontwikkelingsfase van het
kind. Kinderen mogen niet onder druk worden gezet om kennis of vaardigheden te leren
waarvoor ze nog niet klaar zijn. Opvoeders moeten vooral de natuurlijke ontwikkeling
ondersteunen en respecteren.
De ideeën van Rousseau vormden later een belangrijke basis voor verschillende
rijpingstheorieën en voor de genetische psychologie, waarin de nadruk ligt op de
natuurlijke en biologische ontwikkeling van het kind
Charles Darwin
Charles Darwin is vooral bekend door zijn boek On the Origin of Species,
waarin hij de evolutietheorie beschrijft. Volgens Darwin zijn soorten,
waaronder de mens, geleidelijk geëvolueerd door natuurlijke selectie.
Organismen die het best aangepast zijn aan hun omgeving hebben de
meeste kans om te overleven en zich voort te planten (survival of the
fittest).
Darwin observeerde ook dat de prenatale ontwikkeling van verschillende
diersoorten sterk op elkaar lijkt. Dit werd gezien als een aanwijzing voor een
gemeenschappelijke evolutionaire oorsprong.
Zijn werk stimuleerde onderzoekers om de ontwikkeling van kinderen systematisch te
bestuderen. Zo maakten wetenschappers zoals Tiedemann en Darwin zelf
gedetailleerde aantekeningen over de gedragsontwikkeling van hun eigen kinderen.
De ideeën van Darwin vormden, samen met het nativisme van Rousseau en de
theorieën van Haeckel, een belangrijke inspiratiebron voor de genetische psychologie.
, Ernst Haeckel
Ernst Haeckel speelde een belangrijke rol in het verspreiden van de ideeën
van Darwin. Hij formuleerde de recapitulatietheorie, waarin hij stelde dat
de ontwikkeling van een individu (ontogenese) een versnelde herhaling is
van de evolutionaire ontwikkeling van de soort (fylogenese).
• Ontogenese = ontwikkeling van een individu.
• Fylogenese = evolutionaire ontwikkeling van een soort.
Haeckel ondersteunde zijn theorie met tekeningen van embryo's van verschillende
diersoorten. Later bleek echter dat deze illustraties niet correct waren weergegeven,
waardoor Haeckel beschuldigd werd van wetenschapsfraude. Tegenwoordig is duidelijk
dat de recapitulatietheorie niet klopt.
Toch blijft Haeckel van historisch belang voor de ontwikkelingspsychologie omdat hij:
• het gebruik van systematische observatiemethoden stimuleerde;
• onderzoek naar de ontwikkeling van kinderen legitimeerde om meer inzicht te
krijgen in de evolutie van de mens;
• een belangrijke theoretische inspiratiebron vormde voor vroege
ontwikkelingspsychologen.
Daarnaast droeg deze periode bij aan het ontstaan van een meer empirische mentaliteit.
Er verschenen steeds meer babybiografieën, waarin onderzoekers zoals Tiedemann en
Darwin de ontwikkeling van hun eigen kinderen nauwkeurig beschreven. Hoewel deze
observaties nog niet erg wetenschappelijk waren, vormden ze wel een eerste stap naar
systematisch onderzoek van kinderontwikkeling.
De genetische psychologie werd onder andere geïnspireerd door het nativisme van
Rousseau en de evolutionaire ideeën van Darwin en Haeckel
William Thierry Preyer
Preyer voerde een gevalsstudie uit over de ontwikkeling van zijn zoontje
tijdens de eerste drie levensjaren. Met deze studie bracht hij
wetenschappelijke babybiografieën naar een hogere standaard dankzij zeer
consistente observaties, een exacte analyse, het aanvullen van observaties
met bevindingen uit experimentele dierstudies en een thematische
ordening van de gegevens. Hierdoor vormt zijn werk een mijlpaal in de
moderne empirische ontwikkelingspsychologie.
