Samenvatting Psychologie | Peutertijd (Hoofdstuk 5) | VIVES | 2026/27

Hoofdstuk 5: Peutertijd
Rond 1 jaar: psychologische overgang
- Portmann: psychologische geboorte
 Zintuigen
 Beweging
 Hechting
 Taalverwerving
 Menselijke intelligentie

1.Lichamelijk
1.1 Motorisch
Verandering lichaamsvorm: meer groei in lengte, verdwijnen
babyvet, meer spierweefsel
Grove motoriek
= beweging waarbij het hele lichaam betrokken is
- Stappen
 Eerst aarzelend  wordt geautomatiseerd
 Lopen nadien gecombineerd met andere dingen
(voortduwen, …)


Fijne motoriek
= vaardigheden met handen en vingers
- Toenemende oog-hand-coördinatie
 Steeds meer met dingen omgaan
 Stapelen van blokken, kralen, pagina’s omdraaien en
kledij aandoen




1.2 Zindelijkheidstraining

, Voorwaarden:
- Verwerven van controle over sluitspier
- Leren herkennen van lichamelijke gewaarwordingen
(gevoel van naar het toilet moeten gaan)
Meeste kinderen zindelijk:
- Overdag : 2 à 2,5 jaar
- ‘s Nachts : 3 en 4 jaar
- Eerst stoelgang, later urine
 Rond 4 à 5 niet zindelijk: Encopresis & enuresis
o Encopresis: onderscheid tussen dag & nachtvorm
o Enuresis: onderscheid tussen primaire (nooit
zindelijkheid) en secundaire vorm (ooit geweest,
terug afgeleerd)


 Diverse oorzaken
o Biologische oorzaken
Vb: vertraagd rijpingsproces, Anatomische
afwijkingen
o Psychische factoren
Vb: Vertraagd/verstoord leerproces, Affectieve
problemen


2.Cognitief
2.1 Cognitieve ontwikkelingstheorie van Piaget
Tertiare circulaire reacties (12 – 18 maand)
 Gedrag wordt meer gevarieerd
 Experimenteren: ‘wat als…’


Mentale voorstellingen (18 – 24 maand)
 Geïnterioriseerde tertiare reacties: reacties dat de peuter
in zijn hoofd uitvoert