PM1132 —
Levenslooppsychologie
Complete studiesamenvatting: Thema 1 t/m 5
Met theorie, ezelsbruggetjes, instinkers, oefenvragen en tentamentips
Ontwikkelingspsychologie II — Feldman (9e editie) & Brightspace-studiemateriaal
,Dit document is, na de inzage, aangevuld met informatie en instinkers uit het tentamen. Het is
een erg breed en specifiek vak. Na een hersenschudding had ik wat moeite met dit vak,
waardoor ik ben gaan zoeken naar een andere manier van studeren. Ik heb dit tentamen
helaas niet in eenmaal gehaald, doe er je voordeel mee J
De bundel bevat ook:
• Luisterboek (af te spelen door oa. iphone) over de levenloop van Lize (alle theorieen
aan bod)
• Tips om te leren en de tentamenvragen te beantwoorden.
• Extra oefenvragen gebasseerd op de tentamens (en hertentamens)
Inhoudsopgave
1. Leeftijdsgrenzen en levensfasen (overzicht)
2. Thema 1 — Inleiding & Determinanten
1.1 Levensloopvisie & determinanten | 1.2 Theoretische perspectieven
1.3 Onderzoek, statistiek & ethiek | 1.4 Welbevinden
3. Thema 2 — Jongvolwassenheid
2.1 Lichamelijke ontwikkeling | 2.2 Sociale en persoonlijke ontwikkeling | 2.3 ACT
4. Thema 3 — Middelbare leeftijd
3.1 Lichamelijke/cognitieve ontwikkeling | 3.2 Persoonlijke/sociale ontwikkeling | 3.3
Casus overgang
5. Thema 4 — Late volwassenheid
4.1 Lichamelijke/cognitieve ontwikkeling | 4.2 Sociale/persoonlijke ontwikkeling | 4.3
Casus kanker
6. Thema 5 — Het einde: sterven en de dood
7. Man vs. vrouw — gezondheidsrisico's
8. Overkoepelende instinker-checklist
9. Aanvullende begrippen (Pearson MyLab, discussieforum, SEM/ESM-verdieping)
10. Extra oefenvragen (Brightspace-only)
11. Lijstjes zonder stress — vaste ezelsbruggen
12. Tips voor tentamendag *in bundel
13. Hulplijnen en ondersteuning * in bundel
14. luisterboek * in bundel
15. extra tentamen vragen * in bundel
, Leeftijdsgrenzen en levensfasen (overzicht)
• Jongvolwassenheid: ±18-40 jaar
• Middelbare leeftijd: ±40-65 jaar
• Late volwassenheid: 65+ jaar
Erikson-stadia met leeftijden:
• Zuigelingenleeftijd (0-1): basisvertrouwen vs. wantrouwen
• Peuterleeftijd (1-3): autonomie vs. schaamte/twijfel
• Vroege kinderleeftijd (3-6): initiatief vs. schuldgevoel
• Schoolleeftijd (6-12): competentie vs. minderwaardigheid
• Adolescentie (12-20): identiteit vs. rolverwarring
• Vroege volwassenheid (20-40): intimiteit vs. isolement
• Middelbare leeftijd (40-65): generativiteit vs. stagnatie
• Oudere leeftijd (65+): integriteit vs. wanhoop
💡 Ezelsbruggetje: Delen, Geven, Terugblikken — Intimiteit (delen met partner),
Generativiteit (geven aan volgende generatie), Integriteit (terugblikken op je leven).
THEMA 1 — Inleiding & Determinanten
1.1 Levensloopvisie & determinanten
• Multidirectionaliteit: intra-individuele ontwikkeling bestaat tegelijk uit groei,
stabiliteit én verlies.
• Plasticiteit: het vermogen om je aan te passen aan ervaringen/omstandigheden.
• Normatief leeftijdsgebonden: gebeurtenissen gekoppeld aan een bepaalde leeftijd
(bijv. puberteit).
• Normatief historisch: gebeurtenissen die een heel cohort tegelijk treffen (bijv. een
pandemie).
• Niet-normatief: unieke, individuele gebeurtenissen (bijv. een ongeluk).
💡
Ezelsbruggetje: Leeftijdgebonden = 'iedereen op dezelfde leeftijd', Historisch = 'iedereen in
dezelfde tijd', Niet-normatief = 'toevallig, alleen jou overkomen'.
⚠ Let op (instinker): 'ontwikkeling = groei/vooruitgang' is een foute definitie —
ontwikkeling omvat ook stabiliteit en verlies, niet alleen groei. Bij GRAFIEKVRAGEN over
determinanten: kijk niet naar 'waar ligt de piek' maar naar 'waar begint de lijn het hoogst'
— normatief leeftijdsgebonden invloeden zijn er al vanaf de vroegste kindertijd sterk
(rijping), normatief historisch stijgt pas richting adolescentie.
Oefenvragen: (1) Wat is multidirectionaliteit? (2) Geef een voorbeeld van een normatief
historische determinant. (3) Verschil plasticiteit vs. multidirectionaliteit?
Levenslooppsychologie
Complete studiesamenvatting: Thema 1 t/m 5
Met theorie, ezelsbruggetjes, instinkers, oefenvragen en tentamentips
Ontwikkelingspsychologie II — Feldman (9e editie) & Brightspace-studiemateriaal
,Dit document is, na de inzage, aangevuld met informatie en instinkers uit het tentamen. Het is
een erg breed en specifiek vak. Na een hersenschudding had ik wat moeite met dit vak,
waardoor ik ben gaan zoeken naar een andere manier van studeren. Ik heb dit tentamen
helaas niet in eenmaal gehaald, doe er je voordeel mee J
De bundel bevat ook:
• Luisterboek (af te spelen door oa. iphone) over de levenloop van Lize (alle theorieen
aan bod)
• Tips om te leren en de tentamenvragen te beantwoorden.
• Extra oefenvragen gebasseerd op de tentamens (en hertentamens)
Inhoudsopgave
1. Leeftijdsgrenzen en levensfasen (overzicht)
2. Thema 1 — Inleiding & Determinanten
1.1 Levensloopvisie & determinanten | 1.2 Theoretische perspectieven
1.3 Onderzoek, statistiek & ethiek | 1.4 Welbevinden
3. Thema 2 — Jongvolwassenheid
2.1 Lichamelijke ontwikkeling | 2.2 Sociale en persoonlijke ontwikkeling | 2.3 ACT
4. Thema 3 — Middelbare leeftijd
3.1 Lichamelijke/cognitieve ontwikkeling | 3.2 Persoonlijke/sociale ontwikkeling | 3.3
Casus overgang
5. Thema 4 — Late volwassenheid
4.1 Lichamelijke/cognitieve ontwikkeling | 4.2 Sociale/persoonlijke ontwikkeling | 4.3
Casus kanker
6. Thema 5 — Het einde: sterven en de dood
7. Man vs. vrouw — gezondheidsrisico's
8. Overkoepelende instinker-checklist
9. Aanvullende begrippen (Pearson MyLab, discussieforum, SEM/ESM-verdieping)
10. Extra oefenvragen (Brightspace-only)
11. Lijstjes zonder stress — vaste ezelsbruggen
12. Tips voor tentamendag *in bundel
13. Hulplijnen en ondersteuning * in bundel
14. luisterboek * in bundel
15. extra tentamen vragen * in bundel
, Leeftijdsgrenzen en levensfasen (overzicht)
• Jongvolwassenheid: ±18-40 jaar
• Middelbare leeftijd: ±40-65 jaar
• Late volwassenheid: 65+ jaar
Erikson-stadia met leeftijden:
• Zuigelingenleeftijd (0-1): basisvertrouwen vs. wantrouwen
• Peuterleeftijd (1-3): autonomie vs. schaamte/twijfel
• Vroege kinderleeftijd (3-6): initiatief vs. schuldgevoel
• Schoolleeftijd (6-12): competentie vs. minderwaardigheid
• Adolescentie (12-20): identiteit vs. rolverwarring
• Vroege volwassenheid (20-40): intimiteit vs. isolement
• Middelbare leeftijd (40-65): generativiteit vs. stagnatie
• Oudere leeftijd (65+): integriteit vs. wanhoop
💡 Ezelsbruggetje: Delen, Geven, Terugblikken — Intimiteit (delen met partner),
Generativiteit (geven aan volgende generatie), Integriteit (terugblikken op je leven).
THEMA 1 — Inleiding & Determinanten
1.1 Levensloopvisie & determinanten
• Multidirectionaliteit: intra-individuele ontwikkeling bestaat tegelijk uit groei,
stabiliteit én verlies.
• Plasticiteit: het vermogen om je aan te passen aan ervaringen/omstandigheden.
• Normatief leeftijdsgebonden: gebeurtenissen gekoppeld aan een bepaalde leeftijd
(bijv. puberteit).
• Normatief historisch: gebeurtenissen die een heel cohort tegelijk treffen (bijv. een
pandemie).
• Niet-normatief: unieke, individuele gebeurtenissen (bijv. een ongeluk).
💡
Ezelsbruggetje: Leeftijdgebonden = 'iedereen op dezelfde leeftijd', Historisch = 'iedereen in
dezelfde tijd', Niet-normatief = 'toevallig, alleen jou overkomen'.
⚠ Let op (instinker): 'ontwikkeling = groei/vooruitgang' is een foute definitie —
ontwikkeling omvat ook stabiliteit en verlies, niet alleen groei. Bij GRAFIEKVRAGEN over
determinanten: kijk niet naar 'waar ligt de piek' maar naar 'waar begint de lijn het hoogst'
— normatief leeftijdsgebonden invloeden zijn er al vanaf de vroegste kindertijd sterk
(rijping), normatief historisch stijgt pas richting adolescentie.
Oefenvragen: (1) Wat is multidirectionaliteit? (2) Geef een voorbeeld van een normatief
historische determinant. (3) Verschil plasticiteit vs. multidirectionaliteit?
