Samenvatting les 3
1. We verwachten heel veel van mensen in armoede
meer dan dat we gewoon van mensen in de
middenklasse verwachten
2. De samenleving van onderaf bekeken: microsociologie
- De mens is een actor
- Met een bepaalde sociale positie
- Waarin hij een sociale rol speelt
- Dit leidt tot een bepaalde sociale status
- In een sociale relatie met andere mensen
- Een mens bestaat uit het stel sociale rollen die hij of zij speelt
meer dan 1 positie of rol
3. Sociale posities
- Knooppunt van sociale relaties
- Positiestel mensen hebben meerdere sociale posities,
afhankelijk van de context Een vrouw is tegelijk
dochter, student, vriendin en werknemer
- Sociaal handelen = positiegebonden
- Intersectioneel denken = poging om niet vanuit posities maar
vanuit positiestellen de samenleving te onderzoeken
4. Het bekleden van sociale posities
- Toewijzing oneigenlijke criteria die geen rekening houdt
met de inhoud van de positie je moet geen inspanning
doen deze rol te verkrijgen de koning, zoon/dochter
- Verwerving eigen inspanning over verdienste ten
opzichte van objectieve criteria diploma secundair
onderwijs, je wordt topsporter door jarenlange
training en het behalen van positieve successen
- Meritocratie georganiseerde ongelijkheid op basis van
individuele verdienste iemand krijgt een hoge functie
omdat hij goed heeft gestudeerd en hard heeft
gewerkt, niet omdat hij uit een rijke of invloedrijke
familie komt
- Probleem er is altijd samenhang van toewijzing en
verwerving bij bekleden van sociale posities
, 5. Sociale rol: manieren om een sociale positie in te vullen
- Sociale rollen gedragsverwachtingen die bij sociale positie
horen je hebt geleerd hoe je jou moet gedragen
- Positiebekleders kennen gedragsverwachtingen via
leerprocessen
- Sociale rol = voorbeeld sociale feiten collectieve
dwingende kaders waarbinnen mensen zich gedragen
We verwachten dat van elkaar, en we verwachten ook dat
we dat van elkaar verwachten
verwachtingsverwachtingen
6. Rolconflicten: verwachtingen botsen
- Intern rolconflict binnen 1 sociale positie bestaan
verschillende rollen en botsen Een moeder die ook
fulltime werkt, worstelt met de rol van goede ouder
(tijd en aandacht voor kinderen) versus de rol van
werknemer (presteren op het werk)
- Extern rolconflict meerdere sociale posities met een
verschillende rol Een politieagent moet zowel de wet
handhaven als vriend zijn voor een buur die de regels
overtreedt, waardoor zijn rollen botsen
7. Sociale status: de waardering voor een sociale positie
- Logisch maar moeilijk meetbaar
- Hiërarchisch posities worden hoger/lager gewaardeerd
- Contextueel niet in elke samenleving dezelfde ladder
- In onze samenleving status valt meestal samen met
beroepspositie
8. Status(in)congruentie
- Mensen handelen en gedragen zich gewoonlijk op een manier
die hun sociale status reflecteert
- Als dit niet zo is volgen sociale sancties vanuit de
omgeving om mensen tot staatscongruentie te bewegen
handelen naar status die je hebt kan ook in omgekeerde
richting
- Geldt zowel voor mensen met hoge als lage status
- Statuscongruentie iemand met een hoge opleiding
krijgt een goedbetaalde baan die bij zijn kennis past
1. We verwachten heel veel van mensen in armoede
meer dan dat we gewoon van mensen in de
middenklasse verwachten
2. De samenleving van onderaf bekeken: microsociologie
- De mens is een actor
- Met een bepaalde sociale positie
- Waarin hij een sociale rol speelt
- Dit leidt tot een bepaalde sociale status
- In een sociale relatie met andere mensen
- Een mens bestaat uit het stel sociale rollen die hij of zij speelt
meer dan 1 positie of rol
3. Sociale posities
- Knooppunt van sociale relaties
- Positiestel mensen hebben meerdere sociale posities,
afhankelijk van de context Een vrouw is tegelijk
dochter, student, vriendin en werknemer
- Sociaal handelen = positiegebonden
- Intersectioneel denken = poging om niet vanuit posities maar
vanuit positiestellen de samenleving te onderzoeken
4. Het bekleden van sociale posities
- Toewijzing oneigenlijke criteria die geen rekening houdt
met de inhoud van de positie je moet geen inspanning
doen deze rol te verkrijgen de koning, zoon/dochter
- Verwerving eigen inspanning over verdienste ten
opzichte van objectieve criteria diploma secundair
onderwijs, je wordt topsporter door jarenlange
training en het behalen van positieve successen
- Meritocratie georganiseerde ongelijkheid op basis van
individuele verdienste iemand krijgt een hoge functie
omdat hij goed heeft gestudeerd en hard heeft
gewerkt, niet omdat hij uit een rijke of invloedrijke
familie komt
- Probleem er is altijd samenhang van toewijzing en
verwerving bij bekleden van sociale posities
, 5. Sociale rol: manieren om een sociale positie in te vullen
- Sociale rollen gedragsverwachtingen die bij sociale positie
horen je hebt geleerd hoe je jou moet gedragen
- Positiebekleders kennen gedragsverwachtingen via
leerprocessen
- Sociale rol = voorbeeld sociale feiten collectieve
dwingende kaders waarbinnen mensen zich gedragen
We verwachten dat van elkaar, en we verwachten ook dat
we dat van elkaar verwachten
verwachtingsverwachtingen
6. Rolconflicten: verwachtingen botsen
- Intern rolconflict binnen 1 sociale positie bestaan
verschillende rollen en botsen Een moeder die ook
fulltime werkt, worstelt met de rol van goede ouder
(tijd en aandacht voor kinderen) versus de rol van
werknemer (presteren op het werk)
- Extern rolconflict meerdere sociale posities met een
verschillende rol Een politieagent moet zowel de wet
handhaven als vriend zijn voor een buur die de regels
overtreedt, waardoor zijn rollen botsen
7. Sociale status: de waardering voor een sociale positie
- Logisch maar moeilijk meetbaar
- Hiërarchisch posities worden hoger/lager gewaardeerd
- Contextueel niet in elke samenleving dezelfde ladder
- In onze samenleving status valt meestal samen met
beroepspositie
8. Status(in)congruentie
- Mensen handelen en gedragen zich gewoonlijk op een manier
die hun sociale status reflecteert
- Als dit niet zo is volgen sociale sancties vanuit de
omgeving om mensen tot staatscongruentie te bewegen
handelen naar status die je hebt kan ook in omgekeerde
richting
- Geldt zowel voor mensen met hoge als lage status
- Statuscongruentie iemand met een hoge opleiding
krijgt een goedbetaalde baan die bij zijn kennis past
