GRONDWETTELIJK RECHT BEHRENDT
INLEIDEND DEEL
1
,I. de bekendmaking en inwerkingtreding van de in België van toepassing zijnde rechtsnormen
Art 190 GW: originele bepaling, als een bepaling niet gepubliceerd is: niet tegenwerpelijk en niet
inroepen tegen/door OH, normen Leuven: gepubliceerd op internet, tegenwerpelijk aan iedereen,
ook zo in Wallonië, in BHG is het aanplakking gemeentehuis, niet verplicht voor gemeentenormen
rechtsnorm gepubliceerd om tegenstelbaar te zijn aan burger, wet bepaald op welke manier die
gepubliceerd moet worden
Welke normen hebben verplichting tot publicatie? Vb gezin die financiële steun krijgt van OCMW
moet niet gepubliceerd worden, want publicatie is niet van openbaar belang, moet van openbaar
belang zijn anders volstaat kennisgeving aan de betrokkenen, in brief staat dat ze recht hebben op
een steun bvb
allerlei benoemingen zijn van openbaar belang vb benoeming van rechter in BS, voor die bepalingen
volstaat kennismaking niet
provincies: er is een publicatieblad = bestuursmemoriaal, BS is een belangrijk orgaan want verzekerd
publicatie van alle rechtsnormen van gemeenschappen en gewesten en federaal niveau (ook
verordeningen en besluiten) alles boven provinciale verordeningen = BS
publicatieblad van de EU, worden apart gepubliceerd is om te vermijden dat lidstaten bepalingen
niet zouden publiceren of dingen laten ontbreken, rechtstreekse werking verzekeren, zodat die niet
tegengehouden wordt in normatieve functie door lidstaten die dingen selectief zouden publiceren
3 regimes voor koninklijke en ministeriële besluiten.
- Geen openbaar belang ontsnapping aan artikel 190 GW (kennisgeving aan betrokkenen)
- Wel openbaar belang maar niet voor alle burgers artikel 190 GW van toepassing, maar
onder de vorm van uittreksel of vermelding.
- Wel van openbaar belang compleet voldoen aan artikel 190 GW.
Huber Pierlot, 1e Minister (19339-1945), in ballingschap in Londen, Duitse verzetter kon normen
publiceren en te kennis brengen aan openbare besturen tenzij staatsblad bestond = publicatie orgaan
van de bezetting waar in ’44 dan de normen toen hij in Londen zat staatsblad gepubliceerd in
Londen (concurrerende staatsblad: normen die regering Pierlot heeft gepubliceerd)
-Stel bedrijf dat in gehele land werkt, zal men dan van u kunnen verwachten dat u die meer dan 500
gemeentelijk reglementen kent? Antwoord GH: Ja, je moet ze vrijwaren die van toepassing zijn in hele
land en informeren over toepasselijke gemeentelijke rechtsnormen (arrest 67, 2001, voetnoot 21)
o Arrest van Peereboom (VN 57): het is gepubliceerd en het is van u van toepassing
(zelfs als hij dat niet kende omdat het niet beschikbaar was, niet in Brussel
beschikbaar)
-Hoeveel moet je van een norm publiceren? Kan het ook vermelding of uittreksel zijn?
2
,1. Voor wetteksten en teksten waarvan bekendmaking alle burgers aan belang
2. openbaar belang maar niet alle burgers aan belang: dan volstaat vermelding of uittreksel
3. normen die niet van OB zijn: moeten niet gepubliceerd worden
BS: officiële publicatieblad sinds 1845, tweetalig sinds 1888, tijdens WO II: twee versies, maar dat van
Londen (regering in ballingschap) was in BE eig niet beschikbaar maar wel een reeks wetswijzingen
verschenen (vb strijd tegen collaboratie) tot hoever ga je fictie trekken: ‘u moet weten dat dit werd
gepubliceerd in Londen ookal kon u dit niet zien’
HvC: patriottisch arrest = officiële staatblad is dat van Londen (arrest waar je vragen bij stelt)
gemeentelijk niveau: normen in werking op 5 e dag na bekendmaking
provinciaal: op 8e dag na bekendmaking
normen van federale, gewestelijke en gemeentelijke: 10 e dag
- termijn bij feestdag of zondag = eerstvolgende werkdag, niet zo bij publicatie bij wetteksten: stel
publicatie op 3 maart (die niet meegerekend), eerste dag is morgen de 4 e, norm in werking op tiende
dag, is dat dan tussen negende en de tiende of tussen tiende en elfde? Norm treed in werking tussen
negende en tiende dag!!! Op dag 10 is die norm van toepassing (feestdagen niet van belang)
- inwerkingtreding, wetten met terugwerkende kracht: inwerkingtreding en sommige onder
temporele toepassingsgebied van die wet, stel een wet met terugwerkende kracht vandaag in het
staatblad treed in werking ten vroegste ‘vandaag’
stel die zegt van toepassing vanaf 1 januari, inwerkingtreding is vandaag maar indien ze vandaag
verschijnt kan je ze wel toepassen op situaties vanaf 1 januari stel nu notariële akte maken en
vragen of advocaat nu al die wet toepast KAN NIET want nog niet is BS, dus afwachten tot wet in BS
verschijnt
(rand nr. 9!)
Eerste herziening GW is in 1893, tweede 1920, derde 1970,…
GW: toepassing vanaf bekendmaking
Eerste staathervorming 1970, tweede ’80, derde ’88, vierde ’93, vijfde 2001 (enige zonder GW-
wijziging), zesde 2012 (tot nu toe de laatste)
II. federaal België - het grondgebied en de onderverdeling ervan
Arresten en voetnoten niet kennen, wel als er een arrest wordt vermeld in de les, vb weten dat
cassatie in ’49 besliste dat staatsblad van Londen officiële was
3
, Verdeling van België: federale staat, vierde staatshervorming ’93, uit gemeenschappen en gewesten,
officiële benaming BE = koninkrijk België
Art 1 GW: tegelijkertijd gemeenschappen én gewesten op hetzelfde grondgebied = compromis tussen
2 grote taalgroepen, Fransen wilden gewestmodel (3 gewesten): voordelig voor Franstaligen,
Nederlandstaligen wilden gemeenschapsmodel (3 gemeenschappen): Brussel onzichtbaar en
bestuurd door de twee gemeenschappen samen, Gaston Eyskens
Oplossen? Politiek geweld, nooit is BE gebeurd, is bij ons niet gebeurd, prijs voor pacificatie = zeer
ingewikkeld institutioneel stelsel, stel Fransen willen – voor hun – voordelig stelsel en omgekeerd
oplossing? Beiden tegelijkertijd, we doen het ene en het andere, we verdelen het land 2 keer =
buitengewoon, enige land in de wereld, conclusie: ofwel geniaal ofwel iets dom gedaan
daarom zo veel parlementsleden, regeringen, instellingen, maar wel maatschappelijke pacificatie
hoeveel % heeft NVA momenteel? 25% van 60% opiniepeilingen obv eigen taalgemeenschap, vb
Bouchez heeft 30% van 40%, we rekenen in opiniepeilingen met 200%, niemand rekent nu nog op
nationaal vlak
Stelsel sociale pacificatie, 2 stelsels tegelijkertijd: in art 1 GW, staat BE ipv koninkrijk België,
toegevoegde waarde van dit art: ‘wij hebben model federalisme dat op 2 structuren tegelijkertijd
berust’
Wijzigingen: internationale grenzen, art 7 GW
1. Grenzen in 1839: NL erkent BE, afsplitsing van de helft van 2 provincies (Limburg en
Luxemburg = in NL groot hertogdom Luxemburg, daarom dezelfde kleuren in vlag)
2. Gebieden Eupen en Malmedy, verdrag van Versailles 1920, verdrag met DE na WOII met
belangrijkste wijzigingen van nationale grondgebied, zeegrenzen, art 7 GW
3. 4 taalgebieden, NL, FR, DE, tweetalig BXL, wet op taalgebruik in gerechtszaken, taalgrens
resulteert uit wet (rand nr. 28, 30 p48) gebaseerd op ‘territorialiteit’, alleen veranderen
door specifieke procedure
Er zijn gebieden met taalminderheid, vb Nederlandstaligen in Waalse gebieden, leidde tot instabiliteit
op politiek en constitutioneel vlak, geregeld door taalfaciliteiten
1. U richten in uw taal aan de gemeenschap
2. Gemeente moet terug antwoorden in uw taal
3. Alle administratie in die taal te ontvangen (paspoort, brieven, documenten,…)
Hoelang gaan die faciliteiten blijven bestaan? 2 meningen, hield land 50j bezig, RvS zei: ‘er is
uitdovend en niet uitdovend tegelijkertijd, je mag het altijd vragen en in die zin vervalt het niet maar
over 4j opnieuw aanvragen tot behouden ervan’ – 2019
1. taalfaciliteiten moet na een tijd uitdovend werken, na een tijd ben je geacht de taal te
kennen, uitdovende optie
4