Biomoleculen — volledige samenvatting
BIOMOLECULEN
Volledige en begrijpelijke samenvatting
Op basis van de 86 collegeslides van Prof. dr. Johan Van Lint
Figuur — Hoofdstuk 1: Biomoleculen (bron: dia 3)
Doel van deze samenvatting
Alle unieke leerinhoud uit de 86 dia’s is samengebracht in logische hoofdstukken. Herhaalde
overzichtsdia’s zijn niet telkens letterlijk herhaald, maar hun veranderende focus is wel verwerkt.
Moeilijke begrippen worden in eenvoudige taal uitgelegd; tabellen en schema’s bewaren de
nodige details.
Versie: augustus 2026
Pagina 1 van 43
, Biomoleculen — volledige samenvatting
Inhoud
• 1. De chemische basis van biomoleculen
• 2. Aminozuren: bouw, eigenschappen en indeling
• 3. Suikers: mono- en disachariden
• 4. Afgeleiden van suikers
• 5. Polysachariden
• 6. Glycosaminoglycanen en proteoglycanen
• 7. Glycoproteïnen, glycolipiden en lectinen
• 8. Lipiden en vetzuren
• 9. Triacylglycerolen
• 10. Glycerofosfolipiden en sfingolipiden
• 11. Sterolen en steroïdhormonen
• 12. Fosfatidylinositol-signaalroutes en eicosanoïden
• Bijlagen: naslagtabellen en dia-dekkingsregister
Hoe te studeren
Lees eerst de gewone uitleg. Gebruik daarna de blauwe kernkaders en de tabellen om
begrippen te herhalen. Bekijk bij structuurvragen altijd de figuur: in de biochemie bepaalt de
driedimensionale vorm mee de functie.
Pagina 2 van 43
, Biomoleculen — volledige samenvatting
1. De chemische basis van biomoleculen
Moleculaire biologie bestudeert onder meer biomoleculen, bio-energetica, metabolisme, eiwitten en
enzymen, oxidatieve fosforylering in mitochondriën, en processen zoals celproliferatie en celdood.
Dit document focust op biomoleculen: aminozuren, suikers en lipiden, plus hun grotere
verbindingen.
Figuur — Overzicht van de plaats van biomoleculen binnen de cursus (bron: dia 1)
1.1 Functionele groepen geven een molecuul zijn “persoonlijkheid”
Een functionele groep is een herkenbaar groepje atomen dat typisch reageert. Daardoor bepaalt
zo’n groep of een molecuul zuur of basisch is, water aantrekt, een binding kan vormen of als
katalytische groep kan optreden.
• Carboxylgroep (–COOH/–COO⁻): zuur; kan een proton afstaan.
• Aminogroep (–NH₂/–NH₃⁺): basisch; kan een proton opnemen.
• Hydroxylgroep (–OH): polair en geschikt voor waterstofbruggen; kan worden gefosforyleerd.
• Imidazoolring: komt voor in histidine en kan rond fysiologische pH protonen opnemen of afstaan.
• Thio-ester: energierijke/reactieve binding, onder meer in acetyl-CoA.
• Fosfaat, fosforyl en fosfoanhydride: sterk polair; belangrijk in ATP, energietransfer en
signaalroutes.
Pagina 3 van 43
BIOMOLECULEN
Volledige en begrijpelijke samenvatting
Op basis van de 86 collegeslides van Prof. dr. Johan Van Lint
Figuur — Hoofdstuk 1: Biomoleculen (bron: dia 3)
Doel van deze samenvatting
Alle unieke leerinhoud uit de 86 dia’s is samengebracht in logische hoofdstukken. Herhaalde
overzichtsdia’s zijn niet telkens letterlijk herhaald, maar hun veranderende focus is wel verwerkt.
Moeilijke begrippen worden in eenvoudige taal uitgelegd; tabellen en schema’s bewaren de
nodige details.
Versie: augustus 2026
Pagina 1 van 43
, Biomoleculen — volledige samenvatting
Inhoud
• 1. De chemische basis van biomoleculen
• 2. Aminozuren: bouw, eigenschappen en indeling
• 3. Suikers: mono- en disachariden
• 4. Afgeleiden van suikers
• 5. Polysachariden
• 6. Glycosaminoglycanen en proteoglycanen
• 7. Glycoproteïnen, glycolipiden en lectinen
• 8. Lipiden en vetzuren
• 9. Triacylglycerolen
• 10. Glycerofosfolipiden en sfingolipiden
• 11. Sterolen en steroïdhormonen
• 12. Fosfatidylinositol-signaalroutes en eicosanoïden
• Bijlagen: naslagtabellen en dia-dekkingsregister
Hoe te studeren
Lees eerst de gewone uitleg. Gebruik daarna de blauwe kernkaders en de tabellen om
begrippen te herhalen. Bekijk bij structuurvragen altijd de figuur: in de biochemie bepaalt de
driedimensionale vorm mee de functie.
Pagina 2 van 43
, Biomoleculen — volledige samenvatting
1. De chemische basis van biomoleculen
Moleculaire biologie bestudeert onder meer biomoleculen, bio-energetica, metabolisme, eiwitten en
enzymen, oxidatieve fosforylering in mitochondriën, en processen zoals celproliferatie en celdood.
Dit document focust op biomoleculen: aminozuren, suikers en lipiden, plus hun grotere
verbindingen.
Figuur — Overzicht van de plaats van biomoleculen binnen de cursus (bron: dia 1)
1.1 Functionele groepen geven een molecuul zijn “persoonlijkheid”
Een functionele groep is een herkenbaar groepje atomen dat typisch reageert. Daardoor bepaalt
zo’n groep of een molecuul zuur of basisch is, water aantrekt, een binding kan vormen of als
katalytische groep kan optreden.
• Carboxylgroep (–COOH/–COO⁻): zuur; kan een proton afstaan.
• Aminogroep (–NH₂/–NH₃⁺): basisch; kan een proton opnemen.
• Hydroxylgroep (–OH): polair en geschikt voor waterstofbruggen; kan worden gefosforyleerd.
• Imidazoolring: komt voor in histidine en kan rond fysiologische pH protonen opnemen of afstaan.
• Thio-ester: energierijke/reactieve binding, onder meer in acetyl-CoA.
• Fosfaat, fosforyl en fosfoanhydride: sterk polair; belangrijk in ATP, energietransfer en
signaalroutes.
Pagina 3 van 43
