Samenvatting ademhaling – theoretische colleges 1ste master geneeskunde KU Leuven
Inhoud
1) HC Semiologie van de thoracale endoscopie (prof. Dooms)
2) HC Respiratoire infecties (prof. Dupont)
3) HC Obstructieve longaandoeningen (prof. Dupont)
4) HC Neoplasie van de long (prof. Dupont)
5) HC Interstitiële & inflammatoire longpathologie (prof. Dupont)
1 Semiologie van de thoracale endoscopie
Christophe Dooms©
Leer van endoscopische ziekteverschijnselen
1. Endobronchiale semiologie:
a. Diagnostische bronchoscopie
b. Therapeutische bronchoscopie
2. Pleurale semiologie:
a. Diagnostische pleurapunctie en -biopsie
b. Medische pleuroscopie
Endobronchiale semiologie
= verandering van normale functie en/of morfologie herkennen
➔ Presenterend symptoom of kliniek (hemoptoë, dyspnoe, stridor,…)
A. Hemoptoë kan larynx, maag, epistaxis zijn (→ bronchoscopie!)
➔ Bevinding radiologische beeldvorming (RX/CT: tumor, atelectase,…)
➔ Endobronchiale evaluatie en staalnames:
A. Biopsiename: histo/cytopathologisch onderzoek (anatoompathologie)
B. Spoeling: immunologisch/microbiologisch onderzoek (klinische biologie)
➔ Stellen van zekerheidsdiagnose na integratie in de klinische context!
N.B.: endobronchiale endoscopie is GEEN screeningstest! Je hebt een DD met symptomen en
afwijkende beeldvorming → bevestigen met endoscopie.
Diagnostische bronchoscopie
Kennis van normale larynx/trachea/bronchi
➔ Anatomie: morfologie en functie
A. Hoe ziet het eruit?
,Samenvatting ademhaling – theoretische colleges 1ste master geneeskunde KU Leuven
B. Functie van stembanden (meer collaps?)
➔ Evaluatie mucosa
A. Gezwollen? Letsels?
➔ Evaluatie secreties
Internationale nomenclatuur
Internationale nomenclatuur:
➔ Luchtwegtakken krijgen distaal cijfertjes
➔ Grijs= lymfeklierstations. Dit heeft belang voor correcte stadiëring van de ziekte, ook nodig
voor de behandeling
1 ONDERZOEK VAN DE LARYNX:
➔ Obstructief longlijden (COPD – astma bronchiale)
A. Overdreven glottis adductie bij expiratie
➔ Vocal cord dysfunctie (Münchhausen’s stridor)
A. Glottis adductie bij inspiratie (‘flapperen’)
B. Oorzaak: neuropsychogeen lijden of n. laryngeus recurrens pathologie
➔ Gastro-oesofageale reflux
A. Erytheem/oedeem mucosae tussen arytenoïden
,Samenvatting ademhaling – theoretische colleges 1ste master geneeskunde KU Leuven
➔ Tumor:
A. Benigne: papilloom – hemangioom – chondroom – lipoom
B. Maligne: spinocellulair carcinoom
Biopsie is vereist om histologische diagnose te stellen!
Fig.: linkerbeeld is een glad gezwel boven de stemspleet, rechts is een maligniteit net onder de
stemspleet.
➔ Neurologische aandoeningen met parese/paralyse stemband(en)
➔ Inflammatoire aandoening +/- auto-immuun stoornis: granulomatosis polyangiitis,
reumatoïde artritis, inflammatoir darmlijden (IBD), IgG4-gerelateerde ziekte,…
➔ Infectie: oedeem, erytheem, ulceratie (bv. TBC)
➔ Idiopathische subglottis tracheastenose
, Samenvatting ademhaling – theoretische colleges 1ste master geneeskunde KU Leuven
Fig.: rechts: idiopathsiche tracheastenose, midden: systeemaandoening, zwelling van de slijmvliezen
(bloedvaten zie je niet meer), links: linker stemband is dunner, stemband staat altijd in abductie =
paralyse.
Fig.: de ademhalingscurve is afgeplat bij uitademen, maar ook bij inademen. Dit is een handtekening
van centrale luchtwegobstructie. Onder het cricoïd is er zwelling van de mucosa → vernauwing van
de doorgang. We gaan de littekenbrug insnijden (chirurgische resectie) en postoperatief een
bronchoscopie doen om het te herevalueren (complicaties).
2 ONDERZOEK VAN DE TRACHEOBRONCHIALE BOOM:
➔ Anatomie: vorm (compressie, deviatie, ringen), surnumeraire tak,…
A. Normaal hoefijzervorm, circulair = congenitaal
B. Soms zie je nog andere aftakkingen van de andere longkwab
➔ Secreties: inhoud van de luchtweg
A. Kwantiteit, kwaliteit, consistentie, kleur van secreties:
▪ Weinig en translucent vocht (normaal)
▪ Overvloedig mat muceus vocht (mucineus adenocarcinoom)
▪ Overvloedig rozig schuim (longoedeem)
▪ Overvloedig opaak vocht (alveolaire proteïnose)
▪ Beperkte heldere, kleverige secreties (astma bronchiale)
▪ Matige grijsbruine visceuze secreties (chronische bronchitis)
▪ Overvloedig etterige secreties (bacteriële infectie)
▪ Bloederig vocht of vers bloed (inflammatie, maligne tumor)
Inhoud
1) HC Semiologie van de thoracale endoscopie (prof. Dooms)
2) HC Respiratoire infecties (prof. Dupont)
3) HC Obstructieve longaandoeningen (prof. Dupont)
4) HC Neoplasie van de long (prof. Dupont)
5) HC Interstitiële & inflammatoire longpathologie (prof. Dupont)
1 Semiologie van de thoracale endoscopie
Christophe Dooms©
Leer van endoscopische ziekteverschijnselen
1. Endobronchiale semiologie:
a. Diagnostische bronchoscopie
b. Therapeutische bronchoscopie
2. Pleurale semiologie:
a. Diagnostische pleurapunctie en -biopsie
b. Medische pleuroscopie
Endobronchiale semiologie
= verandering van normale functie en/of morfologie herkennen
➔ Presenterend symptoom of kliniek (hemoptoë, dyspnoe, stridor,…)
A. Hemoptoë kan larynx, maag, epistaxis zijn (→ bronchoscopie!)
➔ Bevinding radiologische beeldvorming (RX/CT: tumor, atelectase,…)
➔ Endobronchiale evaluatie en staalnames:
A. Biopsiename: histo/cytopathologisch onderzoek (anatoompathologie)
B. Spoeling: immunologisch/microbiologisch onderzoek (klinische biologie)
➔ Stellen van zekerheidsdiagnose na integratie in de klinische context!
N.B.: endobronchiale endoscopie is GEEN screeningstest! Je hebt een DD met symptomen en
afwijkende beeldvorming → bevestigen met endoscopie.
Diagnostische bronchoscopie
Kennis van normale larynx/trachea/bronchi
➔ Anatomie: morfologie en functie
A. Hoe ziet het eruit?
,Samenvatting ademhaling – theoretische colleges 1ste master geneeskunde KU Leuven
B. Functie van stembanden (meer collaps?)
➔ Evaluatie mucosa
A. Gezwollen? Letsels?
➔ Evaluatie secreties
Internationale nomenclatuur
Internationale nomenclatuur:
➔ Luchtwegtakken krijgen distaal cijfertjes
➔ Grijs= lymfeklierstations. Dit heeft belang voor correcte stadiëring van de ziekte, ook nodig
voor de behandeling
1 ONDERZOEK VAN DE LARYNX:
➔ Obstructief longlijden (COPD – astma bronchiale)
A. Overdreven glottis adductie bij expiratie
➔ Vocal cord dysfunctie (Münchhausen’s stridor)
A. Glottis adductie bij inspiratie (‘flapperen’)
B. Oorzaak: neuropsychogeen lijden of n. laryngeus recurrens pathologie
➔ Gastro-oesofageale reflux
A. Erytheem/oedeem mucosae tussen arytenoïden
,Samenvatting ademhaling – theoretische colleges 1ste master geneeskunde KU Leuven
➔ Tumor:
A. Benigne: papilloom – hemangioom – chondroom – lipoom
B. Maligne: spinocellulair carcinoom
Biopsie is vereist om histologische diagnose te stellen!
Fig.: linkerbeeld is een glad gezwel boven de stemspleet, rechts is een maligniteit net onder de
stemspleet.
➔ Neurologische aandoeningen met parese/paralyse stemband(en)
➔ Inflammatoire aandoening +/- auto-immuun stoornis: granulomatosis polyangiitis,
reumatoïde artritis, inflammatoir darmlijden (IBD), IgG4-gerelateerde ziekte,…
➔ Infectie: oedeem, erytheem, ulceratie (bv. TBC)
➔ Idiopathische subglottis tracheastenose
, Samenvatting ademhaling – theoretische colleges 1ste master geneeskunde KU Leuven
Fig.: rechts: idiopathsiche tracheastenose, midden: systeemaandoening, zwelling van de slijmvliezen
(bloedvaten zie je niet meer), links: linker stemband is dunner, stemband staat altijd in abductie =
paralyse.
Fig.: de ademhalingscurve is afgeplat bij uitademen, maar ook bij inademen. Dit is een handtekening
van centrale luchtwegobstructie. Onder het cricoïd is er zwelling van de mucosa → vernauwing van
de doorgang. We gaan de littekenbrug insnijden (chirurgische resectie) en postoperatief een
bronchoscopie doen om het te herevalueren (complicaties).
2 ONDERZOEK VAN DE TRACHEOBRONCHIALE BOOM:
➔ Anatomie: vorm (compressie, deviatie, ringen), surnumeraire tak,…
A. Normaal hoefijzervorm, circulair = congenitaal
B. Soms zie je nog andere aftakkingen van de andere longkwab
➔ Secreties: inhoud van de luchtweg
A. Kwantiteit, kwaliteit, consistentie, kleur van secreties:
▪ Weinig en translucent vocht (normaal)
▪ Overvloedig mat muceus vocht (mucineus adenocarcinoom)
▪ Overvloedig rozig schuim (longoedeem)
▪ Overvloedig opaak vocht (alveolaire proteïnose)
▪ Beperkte heldere, kleverige secreties (astma bronchiale)
▪ Matige grijsbruine visceuze secreties (chronische bronchitis)
▪ Overvloedig etterige secreties (bacteriële infectie)
▪ Bloederig vocht of vers bloed (inflammatie, maligne tumor)
