MEDIABELEID
000891
2025-2026
COMMUNICATIEWETENSCHAPPEN - VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL
Luna Van den Branden
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1.1 Wat is mediabeleid? ............................................................................................. 3
1.1.1 inleiding .......................................................................................................................... 3
1.1.2 Wat is een mediabeleid? ................................................................................................. 5
1.1.3 Mediabeleid, regulering en media governance ................................................................ 7
1.1.4 Mediabeleid en mediasystemen ................................................................................... 10
Hoofdstuk 1.2 principes onderliggend aan mediabeleid ............................................................ 11
Hoofdstuk 2.1 Paradigmatische omwenteling ........................................................................... 22
2.1.1 Inleiding (MEDIA-ACTUALITEIT) ..................................................................................... 22
Hoofdstuk 2.2 De actoren en instrumenten van het Vlaamse, Belgische en Europese
mediabeleid .............................................................................................................................. 26
Hoofdstuk 2.3 Het mediabeleidsproces .................................................................................... 32
Hoofdstuk 2.4 De regulatoren (les 4) ......................................................................................... 35
2.4.1 Inleiding ........................................................................................................................ 35
2.4.2 Een veranderende driehoeksverhouding: staat - markt - publiek ................................... 35
2.4.3 Vlaamse regulator voor de media .................................................................................. 37
2.4.4 BELGISCH INSTITUUT VOOR POSTDIENSTEN EN TELECOMMUNICATIE ....................... 43
2.4.5 BELGISCHE MEDEDINGINGSAUTORITEIT ..................................................................... 46
2.4.6 GEGEVENSBESCHERMINGSAUTORITEIT ...................................................................... 48
2.4.7 ZELFREGULERING ........................................................................................................ 50
hoofdstuk 3.1 Evoluties: de publieke omroep ............................................................................ 52
3.1.1 inleiding ........................................................................................................................ 52
hoofdstuk 3.2 Publieke omroepen: verschillende modellen ...................................................... 59
Hoofdstuk 3.3 perspectieven op de legitimiteit van de PO ......................................................... 61
3.3.1 De publieke omroep vandaag........................................................................................ 61
3.3.2 PERSPECTIEVEN OP PUBLIEKE OMROEP...................................................................... 61
3.3.3 Beleid vandaag: Vlaanderen.......................................................................................... 63
Hoofdstuk 3.4: VRT: opdracht en organisatie ............................................................................. 64
3.4.1 Beleidskader VRT .......................................................................................................... 64
HOOFDSTUK 3.5 Uitdagingen voor de publieke omroep ............................................................ 70
Hoofdstuk 3.6 De particuliere omroepen (private omroepen) .................................................... 71
3.6.1 vooraf............................................................................................................................ 71
3.6.2 De particuliere omroepen (private omroepen) .............................................................. 73
3.6.3 Ontstaan private omroepen: paradigmatische omwenteling ......................................... 73
,Hoofdstuk 3.7 De regionale omroepen ...................................................................................... 77
3.7.1 Ontstaan van regionale omroepen ................................................................................ 77
3.7.2Statuut van regionale omroepen .................................................................................... 78
Hoofdstuk 1.1 Context (les 11) .................................................................................................. 82
1.1.1 Inleiding ........................................................................................................................ 82
1.1.2 Context ......................................................................................................................... 82
1.1.3 Heel wat uitdagingen vanuit een beleidsperspectief ..................................................... 83
1.1.4 Videoplatformdiensten ................................................................................................. 84
Hoofdstuk 3.2 Beleid ................................................................................................................. 85
Europa speelt steeds actievere rol ......................................................................................... 85
Content creator protocol ....................................................................................................... 87
MONDELING EXAMEN UITLEG .................................................................................................. 88
GASTCOLLEGES ........................................................................................................................ 89
Gastles 20/03/26: mediawijs en het beleid ............................................................................ 89
Gastles Roomies 1/04/26 ...................................................................................................... 95
Gastcollege 3/04/26 .............................................................................................................. 96
Gastcollege 12/05/2026 Cieltje Van achter ............................................................................ 98
Gastcollege Karen Donders 22/05/2026: Publieke media, macht en samenleving ............... 101
, Deel 1: De contouren van een mediabeleid
Hoofdstuk 1.1 Wat is mediabeleid?
1. 1.1 INLEIDING
Waarom een mediabeleid nodig?
Kenmerken media
1. niet rivaliserend
2. niet exclusief
3. niet schaars
4. draait rond concurrentie en aandacht
5. tijdsafhankelijk: prime time
6. hoge vaste kosten, lage marginale kosten
7. experience good
→je weet pas of iets goed is na de consumptie ervan
8. married good
→News desserts: zijn gebieden waar lokaal nieuws amper nog bestaat
Zodra news desserts vergroten
→lokaal nieuws is belangrijk zelfs als mensen zeggen dat het niet belangrijk is
Bv. stel je bent streamz wat voor soort content zou je aanbieden?
→je gaat op safe spelen en populaire cultuur die goedkoop is maken (zoals real
housewives of antwerp, megan, sam gooris)
→documentaire is heel duur en er kijkt bijna niemand naar, nieuws is ook duur
om te maken
1. Media zijn belangrijke actoren van sociale communicatie, verandering
• Belangrijke link met burgerschap, democratische waarde
• Communicatieprocessen ingebed in context, bepaalde sturende krachten: controle
over content, beslissen wat we te zien krijgen, de toegang van gebruikers tot
technologieën, de mate van interactie op grote schaal, is allemaal ingebed in bredere
machtsstructuren en netwerken, identiteit, etc.
→high risk-high reward sector: eens een product gemaakt is brengt het op en
kost het niks meer, maar een fiets eens het verkocht is, moet er een nieuwe
geproduceerd worden
2. Belangrijke economische sector
• Volgt de principes van markt/kapitalisme, wedijveren voor de aandacht van de
consument, gaan niet automatisch principes van publiek belang volgen
→een mediabedrijf is gericht op meer geld verdienen
→gaat altijd kijken naar overnames, markten
→hierdoor heb je een beleid, overheid nodig om alles te reguleren en te kijken of
dit wel correct verloopt
• Grote economische waarde op niveau van
a) personen
b) bedrijven
000891
2025-2026
COMMUNICATIEWETENSCHAPPEN - VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL
Luna Van den Branden
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1.1 Wat is mediabeleid? ............................................................................................. 3
1.1.1 inleiding .......................................................................................................................... 3
1.1.2 Wat is een mediabeleid? ................................................................................................. 5
1.1.3 Mediabeleid, regulering en media governance ................................................................ 7
1.1.4 Mediabeleid en mediasystemen ................................................................................... 10
Hoofdstuk 1.2 principes onderliggend aan mediabeleid ............................................................ 11
Hoofdstuk 2.1 Paradigmatische omwenteling ........................................................................... 22
2.1.1 Inleiding (MEDIA-ACTUALITEIT) ..................................................................................... 22
Hoofdstuk 2.2 De actoren en instrumenten van het Vlaamse, Belgische en Europese
mediabeleid .............................................................................................................................. 26
Hoofdstuk 2.3 Het mediabeleidsproces .................................................................................... 32
Hoofdstuk 2.4 De regulatoren (les 4) ......................................................................................... 35
2.4.1 Inleiding ........................................................................................................................ 35
2.4.2 Een veranderende driehoeksverhouding: staat - markt - publiek ................................... 35
2.4.3 Vlaamse regulator voor de media .................................................................................. 37
2.4.4 BELGISCH INSTITUUT VOOR POSTDIENSTEN EN TELECOMMUNICATIE ....................... 43
2.4.5 BELGISCHE MEDEDINGINGSAUTORITEIT ..................................................................... 46
2.4.6 GEGEVENSBESCHERMINGSAUTORITEIT ...................................................................... 48
2.4.7 ZELFREGULERING ........................................................................................................ 50
hoofdstuk 3.1 Evoluties: de publieke omroep ............................................................................ 52
3.1.1 inleiding ........................................................................................................................ 52
hoofdstuk 3.2 Publieke omroepen: verschillende modellen ...................................................... 59
Hoofdstuk 3.3 perspectieven op de legitimiteit van de PO ......................................................... 61
3.3.1 De publieke omroep vandaag........................................................................................ 61
3.3.2 PERSPECTIEVEN OP PUBLIEKE OMROEP...................................................................... 61
3.3.3 Beleid vandaag: Vlaanderen.......................................................................................... 63
Hoofdstuk 3.4: VRT: opdracht en organisatie ............................................................................. 64
3.4.1 Beleidskader VRT .......................................................................................................... 64
HOOFDSTUK 3.5 Uitdagingen voor de publieke omroep ............................................................ 70
Hoofdstuk 3.6 De particuliere omroepen (private omroepen) .................................................... 71
3.6.1 vooraf............................................................................................................................ 71
3.6.2 De particuliere omroepen (private omroepen) .............................................................. 73
3.6.3 Ontstaan private omroepen: paradigmatische omwenteling ......................................... 73
,Hoofdstuk 3.7 De regionale omroepen ...................................................................................... 77
3.7.1 Ontstaan van regionale omroepen ................................................................................ 77
3.7.2Statuut van regionale omroepen .................................................................................... 78
Hoofdstuk 1.1 Context (les 11) .................................................................................................. 82
1.1.1 Inleiding ........................................................................................................................ 82
1.1.2 Context ......................................................................................................................... 82
1.1.3 Heel wat uitdagingen vanuit een beleidsperspectief ..................................................... 83
1.1.4 Videoplatformdiensten ................................................................................................. 84
Hoofdstuk 3.2 Beleid ................................................................................................................. 85
Europa speelt steeds actievere rol ......................................................................................... 85
Content creator protocol ....................................................................................................... 87
MONDELING EXAMEN UITLEG .................................................................................................. 88
GASTCOLLEGES ........................................................................................................................ 89
Gastles 20/03/26: mediawijs en het beleid ............................................................................ 89
Gastles Roomies 1/04/26 ...................................................................................................... 95
Gastcollege 3/04/26 .............................................................................................................. 96
Gastcollege 12/05/2026 Cieltje Van achter ............................................................................ 98
Gastcollege Karen Donders 22/05/2026: Publieke media, macht en samenleving ............... 101
, Deel 1: De contouren van een mediabeleid
Hoofdstuk 1.1 Wat is mediabeleid?
1. 1.1 INLEIDING
Waarom een mediabeleid nodig?
Kenmerken media
1. niet rivaliserend
2. niet exclusief
3. niet schaars
4. draait rond concurrentie en aandacht
5. tijdsafhankelijk: prime time
6. hoge vaste kosten, lage marginale kosten
7. experience good
→je weet pas of iets goed is na de consumptie ervan
8. married good
→News desserts: zijn gebieden waar lokaal nieuws amper nog bestaat
Zodra news desserts vergroten
→lokaal nieuws is belangrijk zelfs als mensen zeggen dat het niet belangrijk is
Bv. stel je bent streamz wat voor soort content zou je aanbieden?
→je gaat op safe spelen en populaire cultuur die goedkoop is maken (zoals real
housewives of antwerp, megan, sam gooris)
→documentaire is heel duur en er kijkt bijna niemand naar, nieuws is ook duur
om te maken
1. Media zijn belangrijke actoren van sociale communicatie, verandering
• Belangrijke link met burgerschap, democratische waarde
• Communicatieprocessen ingebed in context, bepaalde sturende krachten: controle
over content, beslissen wat we te zien krijgen, de toegang van gebruikers tot
technologieën, de mate van interactie op grote schaal, is allemaal ingebed in bredere
machtsstructuren en netwerken, identiteit, etc.
→high risk-high reward sector: eens een product gemaakt is brengt het op en
kost het niks meer, maar een fiets eens het verkocht is, moet er een nieuwe
geproduceerd worden
2. Belangrijke economische sector
• Volgt de principes van markt/kapitalisme, wedijveren voor de aandacht van de
consument, gaan niet automatisch principes van publiek belang volgen
→een mediabedrijf is gericht op meer geld verdienen
→gaat altijd kijken naar overnames, markten
→hierdoor heb je een beleid, overheid nodig om alles te reguleren en te kijken of
dit wel correct verloopt
• Grote economische waarde op niveau van
a) personen
b) bedrijven
