• Mauvais document ? Échangez-le gratuitement
  • Rédigé par des étudiants ayant réussi
  • Disponible immédiatement après paiement
  • Lire en ligne ou en PDF
Vendre
Où étudie-tu ?
La langue
Document preview thumbnail
Aperçu 4 sur 115 pages
Resume

Samenvatting Inleiding tot het internationaal en Europees recht | Europees recht | UGent | 2026

Document preview thumbnail
Aperçu 4 sur 115 pages

Deze aantekeningen behandelen de fundamenten van het Europees recht en de Europese Unie voor het vak 'Inleiding tot het internationaal en Europees recht' aan de Universiteit Gent. De stof omvat de rechtsbronnen van de EU (verdragen, richtlijnen, verordeningen), de evolutie van de Europese integratie sinds 1948, en de verschillende rechtshandelingen volgens artikel 288 VWEU, inclusief aanbevelingen, resoluties en gedragscodes. Dit document is ideaal voor examenvoorbereiding en helpt je de structuur en kernconcepten van EU-recht snel onder de knie te krijgen.

Aperçu du contenu

Inhoudsopgave
Inleiding tot het recht van de Europese unie..................................................11

Wat is Europees recht?.................................................................................12

Aanvullende elementen van het Europees recht.............................................12
1. Protocollen vs. verklaringen......................................................................................12
2. Handvest van de grondrechten.................................................................................12
3. Rechtspersoonlijkheid van de EU...............................................................................13

Hoofdstuk I – Hoe is de Europese Unie geëvolueerd als rechtssysteem............13

1. De verdieping van het Europees integratieproces......................................13
1.1 Eerste initiatieven tot intergouvernementele samenwerking..................................13
1. Eerste aanzetten tot samenwerking..........................................................................13
Marshallplan (1948).................................................................................................... 13
Benelux...................................................................................................................... 13
Congres van Den Haag (1948)....................................................................................14
2. Intergouvernementeel vs. supranationaal.................................................................14
Intergouvernementeel................................................................................................ 14
Supranationaal (EU).................................................................................................... 14
3. Raad van Europa vs. Europese Unie..........................................................................15
Raad van Europa........................................................................................................ 15
Europese Unie............................................................................................................ 15

1.2 Oprichting van de Europese Gemeenschappen.........................................15
1.2.1 Verklaring van Schuman en de EGKS...................................................................16
1.2.2 Mislukte defensie-integratie en verdere economische focus................................16
Conferentie van Messina (1955).................................................................................17
Verdragen van Rome (1957/1958).............................................................................17
1.2.3 Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom).......................................17
1.2.4 Europese Economische Gemeenschap (EEG).......................................................17
Stappen van economische integratie..........................................................................17

1.3 Van Europese Gemeenschappen naar Europese Unie................................18

1.3.2 De Europese Akte: van gemeenschappelijke markt naar interne markt...18
1.3.1 Lege stoel-crisis en compromis van Luxemburg...................................................18
Lege stoel-crisis (1965).............................................................................................. 18
Compromis van Luxemburg........................................................................................ 18
Periode van ‘eurosclerose’.......................................................................................... 19
Heropleving onder Jacques Delors (1985)...................................................................19
Context: problemen van de interne markt.....................................................................19
Oplossingen: rechtspraak en harmonisatie....................................................................19


1

, Inhoud van de Europese Akte........................................................................................20
Belangrijkste kenmerken............................................................................................ 20

1.3.3 Samenwerking buiten de Europese Gemeenschappen............................20
1. Buitenlands- en veiligheidsbeleid..............................................................................20
2. Justitie en binnenlandse zaken..................................................................................21
3. Economische en monetaire samenwerking...............................................................21

1.3.4 Het Verdrag van Maastricht (1992/1993)...............................................21
Drie-pijlerstructuur........................................................................................................ 21
1. Eerste pijler (supranationaal)..................................................................................21
2. Tweede pijler (intergouvernementeel)....................................................................21
3. Derde pijler (intergouvernementeel)......................................................................21
Economische en Monetaire Unie (EMU).........................................................................22
Europees burgerschap................................................................................................... 22

1.3.5 Verdrag van Amsterdam (1997/1999)....................................................22
CONTEXT: UITBREIDING VAN DE EU..............................................................................23
BELANGRIJKSTE HERVORMINGEN..................................................................................23
1. Verschuiving van bevoegdheden............................................................................23
2. Beperkte inhoudelijke uitbreidingen.......................................................................23
BEPERKINGEN VAN HET VERDRAG................................................................................24
GEVOLG......................................................................................................................... 24

1.3.6 Het Verdrag van Nice en de weg naar het Verdrag van Lissabon............24
Het Verdrag van Nice (2000/2003): voorbereiding op uitbreiding.................................24
Belangrijkste elementen van het Verdrag van Nice....................................................25
Het Grondwettelijk Verdrag: een ambitieus maar mislukt project.................................25

1.3.7 Het Verdrag van Lissabon (2007/2009): een nieuw hervormingsverdrag. 26
Algemene betekenis van Lissabon................................................................................26
Belangrijkste hervormingen van het Verdrag van Lissabon...........................................26
1. Afschaffing van de pijlerstructuur...........................................................................26
2. Verdere democratisering van de besluitvorming....................................................27
3. Meer coherentie in het extern optreden van de EU................................................27
4. Het Handvest van de grondrechten wordt juridisch bindend..................................28

1.3.8 Hoe kunnen de EU-verdragen worden gewijzigd?...................................28
1. Gewone herzieningsprocedure..................................................................................28
2. Vereenvoudigde herzieningsprocedure.....................................................................28
3. Passerelleclausule..................................................................................................... 29

2. De verbreding van het Europees integratieproces......................................29
2.1 Juridische procedure voor toetreding tot de EU.......................................................29


2

, 2.2 Toetredingsvoorwaarden tot de EU: de Kopenhagencriteria....................................30
Politieke criteria.......................................................................................................... 30
Economische criteria.................................................................................................. 30
Juridische criteria........................................................................................................ 30
2.3 Evolutie van het eu-uitbreidingsproces...................................................................30
Eerste uitbreidingsgolven........................................................................................... 30
De ‘big bang’-uitbreiding............................................................................................ 31
Toekomstperspectieven: Westelijke Balkan en Oost-Europa......................................31
Turkije en de Cypruskwestie.......................................................................................... 32

Externe differentiatie: samenwerking buiten het EU-lidmaatschap.................32
EVA / EFTA..................................................................................................................... 32
EER................................................................................................................................ 32

3. Brexit als bijzondere episode in het Europees integratieproces..................33
3.1 Hoe kan een lidstaat uit de EU treden?...................................................................33
3.2 Het verhaal van Brexit............................................................................................. 33
De Ierse kwestie............................................................................................................ 34
Achtergrond................................................................................................................ 34
Probleem door Brexit.................................................................................................. 34
Compromis................................................................................................................. 34

4. De Europese Unie als een gedifferentieerde rechtsorde..............................35

4.1 De eurozone........................................................................................... 35
Toetreding tot de eurozone........................................................................................... 35
Monetair beleid en economisch beleid..........................................................................36
De eurocrisis................................................................................................................. 36
Begrotingsdiscipline en toezicht....................................................................................37
Pact voor Stabiliteit en Groei (1997)...........................................................................37
Aanpak van de eurocrisis..............................................................................................37
Noodfondsen.............................................................................................................. 37
Preventieve maatregelen........................................................................................... 37
De no bail-out clause..................................................................................................... 38
De Pringle-zaak (C-370/12)............................................................................................38
Aanleiding................................................................................................................... 38
Juridische vragen........................................................................................................ 38
Oordeel van het Hof................................................................................................... 38

4.2 De Schengenzone: een ruimte zonder interne grenscontroles...................39
Achtergrond van Schengen...........................................................................................39
Wat is verboden en wat is toegestaan onder Schengen?..............................................39
Tijdelijke grenscontroles............................................................................................. 40
Identiteitscontrole versus grenscontrole.......................................................................40



3

, De zaak Nordic Info (C-128/22)......................................................................................41
Feiten......................................................................................................................... 41
Juridische vraag.......................................................................................................... 41
Uitspraak van het Hof................................................................................................. 41
4.3 De procedure tot nauwere samenwerking...............................................................41
Voorwaarden voor nauwere samenwerking................................................................42
4.4 Permanente Gestructureerde Samenwerking (PESCO)............................................42

Hoofdstuk II – Wat zijn de belangrijkste kenmerken van het eu-recht?............42
1. Meer dan een samenwerkingsverband tussen lidstaten: directe werking en voorrang
...................................................................................................................................... 42
EU als autonome rechtsorde.......................................................................................43
HvJ, Case 26/62, Van Gend en Loos (1963).................................................................43
Gevolg: directe werking.............................................................................................. 44
Zaak 6/64, Costa t ENEL............................................................................................. 44
Discussies rond voorrang........................................................................................... 45
Verhouding EU-recht en nationaal recht........................................................................45
Grenzen aan de voorrang..............................................................................................45
Duits Grondwettelijk Hof............................................................................................. 45
Polen.......................................................................................................................... 46
Nuancering: HvJ, zaak C-430/21 (RS)..........................................................................46
Bescherming van nationale identiteit............................................................................46
1.2 Hoe verhoudt het EU-recht zich tot het internationaal recht?..................................46
Zaak Front Polisario.................................................................................................... 46
Arrest Kadi and Al Barakaat judgment........................................................................47
Conclusies i.v.m. autonomie van de EU-rechtsorde.......................................................48

2. Een rechtsorde gebaseerd op gemeenschappelijke waarden.......................48
2.1 Het beginsel van wederzijds vertrouwen.................................................................48
Voorbeeld: Europees aanhoudingsbevel (EAB)...........................................................48
Grenzen aan wederzijds vertrouwen: zaak LM judgment............................................49
2.2 Grenzen aan het beginsel van wederzijds vertrouwen............................................50
2.2.1 Artikel 7 VEU: de ‘ultieme stok achter de deur’.................................................50
Evolutie van artikel 7.................................................................................................. 50
2.2.2 Het Europees rechtsstaatmechanisme.................................................................51
Instrumenten bij problemen.......................................................................................51
Voorbeeld: Polen......................................................................................................... 51
Voorbeeld: Hongarije.................................................................................................. 52
Kritiek op het systeem................................................................................................... 52
2.2.3 Financieel conditionaliteitsmechanisme...............................................................53
Arresten Hongarije en Polen (C-156/21 en C-157/21).................................................53
2.2.4 Juridische controle op de naleving van de waarden..............................................54
Zaak C-64/16, Juízes Portugueses...............................................................................54
Zaak C-619/18, Commissie t. Polen............................................................................55
Zaak C-896/19, Repubblika (Malta)............................................................................55
Conclusie....................................................................................................................... 56

4

Table des matières

  1. 01 Inleiding tot het recht van de Europese unie 11
  2. 02 Wat is Europees recht? 12
  3. 03 Aanvullende elementen van het Europees recht 12
    1. 1. Protocollen vs. verklaringen 12
    2. 2. Handvest van de grondrechten 12
    3. 3. Rechtspersoonlijkheid van de EU 13
  4. 04 Hoofdstuk I – Hoe is de Europese Unie geëvolueerd als rechtssysteem 13
  5. 05 1. De verdieping van het Europees integratieproces 13
    1. 1.1 Eerste initiatieven tot intergouvernementele samenwerking 13
    2. 1. Eerste aanzetten tot samenwerking 13
    3. 2. Intergouvernementeel vs. supranationaal 14
    4. 3. Raad van Europa vs. Europese Unie 15
  6. 06 1.2 Oprichting van de Europese Gemeenschappen 15
    1. 1.2.1 Verklaring van Schuman en de EGKS 16
    2. 1.2.2 Mislukte defensie-integratie en verdere economische focus 16
    3. 1.2.3 Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) 17
    4. 1.2.4 Europese Economische Gemeenschap (EEG) 17
  7. 07 1.3 Van Europese Gemeenschappen naar Europese Unie 18
  8. 08 1.3.2 De Europese Akte: van gemeenschappelijke markt naar interne markt 18
    1. 1.3.1 Lege stoel-crisis en compromis van Luxemburg 18
    2. Context: problemen van de interne markt 19
    3. Oplossingen: rechtspraak en harmonisatie 19
    4. Inhoud van de Europese Akte 20
  9. 09 1.3.3 Samenwerking buiten de Europese Gemeenschappen 20
    1. 1. Buitenlands- en veiligheidsbeleid 20
    2. 2. Justitie en binnenlandse zaken 21
    3. 3. Economische en monetaire samenwerking 21
  10. 10 1.3.4 Het Verdrag van Maastricht (1992/1993) 21
    1. Drie-pijlerstructuur 21
    2. Economische en Monetaire Unie (EMU) 22
    3. Europees burgerschap 22
  11. 11 1.3.5 Verdrag van Amsterdam (1997/1999) 22
    1. CONTEXT: UITBREIDING VAN DE EU 23
    2. BELANGRIJKSTE HERVORMINGEN 23
    3. BEPERKINGEN VAN HET VERDRAG 24
    4. GEVOLG 24
  12. 12 1.3.6 Het Verdrag van Nice en de weg naar het Verdrag van Lissabon 24
    1. Het Verdrag van Nice (2000/2003): voorbereiding op uitbreiding 24
    2. Het Grondwettelijk Verdrag: een ambitieus maar mislukt project 25
  13. 13 1.3.7 Het Verdrag van Lissabon (2007/2009): een nieuw hervormingsverdrag 26
    1. Algemene betekenis van Lissabon 26
    2. Belangrijkste hervormingen van het Verdrag van Lissabon 26
  14. 14 1.3.8 Hoe kunnen de EU-verdragen worden gewijzigd? 28
    1. 1. Gewone herzieningsprocedure 28
    2. 2. Vereenvoudigde herzieningsprocedure 28
    3. 3. Passerelleclausule 29
  15. 15 2. De verbreding van het Europees integratieproces 29
    1. 2.1 Juridische procedure voor toetreding tot de EU 29
    2. 2.2 Toetredingsvoorwaarden tot de EU: de Kopenhagencriteria 30
    3. 2.3 Evolutie van het eu-uitbreidingsproces 30
    4. Turkije en de Cypruskwestie 32
  16. 16 Externe differentiatie: samenwerking buiten het EU-lidmaatschap 32
    1. EVA / EFTA 32
    2. EER 32
  17. 17 3. Brexit als bijzondere episode in het Europees integratieproces 33
    1. 3.1 Hoe kan een lidstaat uit de EU treden? 33
    2. 3.2 Het verhaal van Brexit 33
    3. De Ierse kwestie 34
  18. 18 4. De Europese Unie als een gedifferentieerde rechtsorde 35
  19. 19 4.1 De eurozone 35
    1. Toetreding tot de eurozone 35
    2. Monetair beleid en economisch beleid 36
    3. De eurocrisis 36
    4. Begrotingsdiscipline en toezicht 37
    5. Aanpak van de eurocrisis 37
    6. De no bail-out clause 38
    7. De Pringle-zaak (C-370/12) 38
  20. 20 4.2 De Schengenzone: een ruimte zonder interne grenscontroles 39
    1. Achtergrond van Schengen 39
    2. Wat is verboden en wat is toegestaan onder Schengen? 39
    3. Identiteitscontrole versus grenscontrole 40
    4. De zaak Nordic Info (C-128/22) 41
    5. 4.3 De procedure tot nauwere samenwerking 41
    6. 4.4 Permanente Gestructureerde Samenwerking (PESCO) 42
  21. 21 Hoofdstuk II – Wat zijn de belangrijkste kenmerken van het eu-recht? 42
    1. 1. Meer dan een samenwerkingsverband tussen lidstaten: directe werking en voorrang 42
    2. Verhouding EU-recht en nationaal recht 45
    3. Grenzen aan de voorrang 45
    4. Bescherming van nationale identiteit 46
    5. 1.2 Hoe verhoudt het EU-recht zich tot het internationaal recht? 46
    6. Conclusies i.v.m. autonomie van de EU-rechtsorde 48
  22. 22 2. Een rechtsorde gebaseerd op gemeenschappelijke waarden 48
    1. 2.1 Het beginsel van wederzijds vertrouwen 48
    2. 2.2 Grenzen aan het beginsel van wederzijds vertrouwen 50
    3. 2.2.2 Het Europees rechtsstaatmechanisme 51
    4. Kritiek op het systeem 52
    5. 2.2.3 Financieel conditionaliteitsmechanisme 53
    6. 2.2.4 Juridische controle op de naleving van de waarden 54
    7. Conclusie 56
  23. 23 3. Een rechtsorde gebaseerd op de bescherming van grondrechten 56
    1. 3.1. Het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie 56
    2. 3.2. De toetreding tot het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens 58
    3. 3.3. De algemene beginselen van EU-recht – staat niet op pwp dus miss niet kennen 59
  24. 24 4. Een rechtsorde gebaseerd op loyale samenwerking 59
    1. 1. Beginsel van loyale samenwerking 60
    2. 2. Voorbeelden van loyale samenwerking 60
  25. 25 5. Een rechtsorde gebaseerd op gelijkheid tussen staten en burgers 62
    1. 1. Het gelijkheidsbeginsel 62
  26. 26 2. Principe van non-discriminatie 62
  27. 27 3. Vormen van discriminatie 63
    1. 3.1. Directe discriminatie 63
    2. 3.2. Indirecte discriminatie 63
    3. 3.3. Rechtvaardiging van indirecte discriminatie 63
  28. 28 4. Discriminatie op basis van nationaliteit (tot hier geleerd) 64
    1. 4.1. Voorbeeld 1: toegang tot musea 64
    2. 4.2. Voorbeeld 2: toegang tot hoger onderwijs 65
    3. 4.3. Zaak Bressol 65
    4. 4.4. Zaak Bidar 66
    5. 4.5. Zaak Angonese 66
  29. 29 Discriminatie op basis van andere gronden 67
    1. 1. Artikel 19 VWEU 67
    2. 2. Zaak Feryn 67
    3. 3. Zaak Achbita 68
    4. 4. Zaak Kalliri 69
  30. 30 6. Positieve discriminatie 70
  31. 31 7. Omgekeerde discriminatie 70
    1. 1. Betekenis 70
    2. 2. Waarom is dit meestal geen probleem van EU-recht? 70
    3. 3. Zaak Vlaamse zorgverzekering 70
  32. 32 Stappenplan bij discriminatievragen 71
  33. 33 6. Het beginsel van wederzijdse erkenning 72
    1. 1. Betekenis 72
  34. 34 2. Arrest Cassis de Dijon 72
    1. 1. Feiten 72
    2. 2. Juridisch kader 72
    3. 3. Uitspraak van het Hof van Justitie 73
    4. 4. Toepassing op Cassis de Dijon 73
    5. 5. Besluit van het Hof 74
  35. 35 3. Basisregel van wederzijdse erkenning 74
  36. 36 4. Evenwicht tussen nationale regels en vrij verkeer 74
  37. 37 5. Uitzonderingen op wederzijdse erkenning 75
    1. 1. Artikel 36 VWEU 75
    2. 2. Rule of reason 75
  38. 38 6. Noodzakelijkheid en proportionaliteit 75
    1. 1. Noodzakelijkheidstoets 76
    2. 2. Proportionaliteitstoets 76
  39. 39 7. Opblaaspoppenzaak 76
  40. 40 8. Harmonisatie door EU-wetgeving 76
  41. 41 9. Waarom zijn uitzonderingen nodig? 77
  42. 42 10. Belgische mayonaisewet 77
    1. 1. Oude regeling 77
    2. 2. Probleem door wederzijdse erkenning 77
    3. 3. Oplossing 78
  43. 43 Hoofdstuk III – Wanneer kan de Europese Unie wetgevend optreden? 78
    1. 1. Het principe van toegewezen bevoegdheden 78
  44. 44 1.1. De verschillende categorieën van EU-bevoegdheden 79
    1. A. Exclusieve bevoegdheden 79
    2. Impliciete exclusieve externe bevoegdheid 79
    3. Zaak ERTA / AETR 79
    4. B. Gedeelde bevoegdheden 80
    5. C. Aanvullende bevoegdheden 80
    6. D. Flexibiliteitsclausule 81
    7. E. Sui generis bevoegdheden 81
  45. 45 1.2. De keuze van de juiste rechtsgrond 82
    1. 1. Waarom is de rechtsgrond belangrijk? 82
    2. 2. Voorbeeld: tabaksreclame 82
  46. 46 Basisprincipes uit de rechtspraak van het Hof 83
    1. 1. Objectieve gegevens 83
    2. 2. Zwaartepunt-test en absorptiedoctrine 83
    3. 3. Meervoudige rechtsgrondslag 84
  47. 47 Zaak Titaandioxide 84
    1. Feiten 84
    2. Rechtsvraag 84
    3. Uitspraak 84
  48. 48 Zaak EP t. Raad – sancties tegen terrorisme 85
    1. Feiten 85
    2. Belang van de discussie 85
    3. Uitspraak 85
  49. 49 2. De beginselen van subsidiariteit en evenredigheid 85
  50. 50 2.1. Subsidiariteit 86
    1. 1. Betekenis 86
    2. 2. Motiveringsplicht van de Commissie 86
    3. 3. Controle door nationale parlementen 86
    4. Gele kaart 87
    5. Oranje kaart 87
  51. 51 2.2. Evenredigheid 87
    1. 1. Betekenis 87
    2. 2. Breder belang 88
  52. 52 Zaak Polen t. Europees Parlement en Raad 88
    1. Feiten 88
    2. Argumenten van Polen 88
    3. Uitspraak van het Hof 89
  53. 53 Hoofdstuk IV – Hoe komt het recht van de Europese Unie tot stand? 89
    1. 1. De instellingen van de Europese Unie 89
    2. 1.1. Het Europees Parlement 89
    3. 1.2. De Europese Raad 91
    4. 1.3. De Raad 93
    5. 1.4. De Europese Commissie 94
    6. 1.5. Het Hof van Justitie van de Europese Unie 96
    7. 1.6. De Europese Centrale Bank (ECB) 101
    8. 1.7. De Europese Rekenkamer 101
    9. 1.8. Andere organen en instanties van de Europese Unie 102
  54. 54 2. De wetgevingsprocedures van de Europese Unie 103
    1. 2.1. De gewone wetgevingsprocedure 103
    2. Verloop van de procedure 103
    3. 2.2. Trilogen 103
    4. Nadeel van trilogen 104
  55. 55 2.3. De bijzondere wetgevingsprocedures 104
    1. a) Raadplegingsprocedure 104
    2. b) Goedkeuringsprocedure 105
  56. 56 3. De verschillende vormen van EU-recht 105
  57. 57 3.1. Primair Unierecht 105
    1. 1. Betekenis 105
    2. 2. Wat behoort tot het primair recht? 105
    3. 3. Rol van het Hof van Justitie 105
  58. 58 3.2. Secundair Unierecht 106
    1. 1. Betekenis 106
  59. 59 3.2.1. Internationale akkoorden 106
    1. Voorbeeld: Soysal 107
    2. Voorbeeld: Simutenkov 107
  60. 60 3.2.2. Autonome rechtshandelingen 107
  61. 61 3.2.2.1. Wetgevingshandelingen en niet-wetgevingshandelingen 107
    1. Wetgevingshandelingen 107
    2. Niet-wetgevingshandelingen 108
  62. 62 3.2.2.2. Verordening 108
    1. 1. Betekenis 108
    2. 2. Rechtstreeks toepasselijk 109
    3. 3. Directe werking 109
  63. 63 3.2.2.3. Richtlijn 109
    1. 1. Betekenis 109
    2. 2. Omzetting 110
  64. 64 4. Directe werking van richtlijnen 110
    1. 4.1. Zaak Van Duyn 110
    2. Feiten 110
    3. Juridische vraag 110
    4. Uitspraak van het Hof 111
    5. Voorwaarden voor verticale directe werking 111
  65. 65 4.2. Zaak Faccini Dori 111
    1. Feiten 111
    2. Juridische vraag 111
    3. Uitspraak van het Hof 111
  66. 66 4.3. Indirecte werking: richtlijnconforme interpretatie 112
    1. Grenzen 112
  67. 67 4.4. Staatsaansprakelijkheid: Francovich 112
    1. Feiten 112
    2. Juridische vraag 113
    3. Uitspraak van het Hof 113
    4. Voorwaarden 113
  68. 68 3.2.2.4. Besluit 113
    1. 1. Betekenis 113
    2. 2. Voorbeelden 113
  69. 69 3.2.2.5. Aanbevelingen en adviezen 114
  70. 70 3.3. Andere vormen van EU-recht 114
    1. 1. Resoluties 114
    2. 2. Mededelingen, richtsnoeren en gedragscodes 114
    3. 3. Groenboek 115
    4. 4. Witboek 115

Infos sur le Document

Publié le
7 août 2026
Nombre de pages
115
Écrit en
2025/2026
Type
Resume
€8,66

Mauvais document ? Échangez-le gratuitement Dans les 14 jours suivant votre achat et avant le téléchargement, vous pouvez choisir un autre document. Vous pouvez simplement dépenser le montant à nouveau.
Rédigé par des étudiants ayant réussi
Disponible immédiatement après paiement
Lire en ligne ou en PDF

Vendu
0
Abonnés
0
Éléments
3
Dernière vente
-



Pourquoi les étudiants choisissent Stuvia

Créé par d'autres étudiants, vérifié par les avis

Une qualité sur laquelle compter : rédigé par des étudiants qui ont réussi et évalué par d'autres qui ont utilisé ce document.

Le document ne convient pas ? Choisis un autre document

Aucun souci ! Tu peux sélectionner directement un autre document qui correspond mieux à ce que tu cherches.

Paye comme tu veux, apprends aussitôt

Aucun abonnement, aucun engagement. Paye selon tes habitudes par carte de crédit et télécharge ton document PDF instantanément.

Student with book image

“Acheté, téléchargé et réussi. C'est aussi simple que ça.”

Alisha Student

Foire aux questions