Samenvatting
Nederlands 2
, Deel 1 taalontwikkelend lesgeven
Inleiding
• Taalvaardigheid (TV) verhogen = belangrijk!
• Taalvaardigheid beïnvloedt schoolsucces
• Taal is een middel waarmee alle leerkrachten hun kennis, vaardigheden, attitudes en
houdingen doorgeven
• Achterstand in TV? -> problemen met leren in alle leergebieden
• Ook een invloed op het socio – emotionele ontwikkeling van kleuters
o Minder praten, minder contact -> isolement
• TV om te functioneren in de maatschappij
o Hoe vaardiger hoe makkelijker het wordt voor jezelf
è Jij hebt de taak de kleuters taalklaar te maken!!
Wat is taalontwikkelend lesgeven? TOL
• Manier van lesgeven waarin lkr duidelijk een rol heeft in het stimuleren en begeleiden
van het proces in taalontwikkeling van kinderen
• Niet enkel corrigeren van fouten! à MANIER van lesgeven
• Alle lesgeven moet taalontwikkeling ondersteunen
o Elk moment, elke activiteit in de klas is een taalmoment
• Hoe?
o Niet via schoolse taallesjes
o Begrijpelijke en zinvolle taak gekoppeld aan motiverende taken
o Taal als middel tot interactie
o Verwerven van bouwstenen -> op impliciete wijze (nooit als doel)
o Herhalen, benoemen, jezelf verwoorden,…
o Niet op niveau van kleuters maar altijd een beetje hoger (ZNO)
,Basisprincipes van TOL
Binnenste cirkel (oranje)
• Zitten de taalgroeimiddelen
• Ondersteunen door interactie
• KUNNEN
1e laag cirkel (geel)
• Betekenisvolle taken
• Geen betekenisvolle taken ->
Kleuters gaan er niet veel uithalen
• WILLEN
Buitenste laag (blauw)
• Positief en veilig klasklimaat
• Meer spreekdurf
• DURVEN
Durven Willen
Kunnen
è Hebben invloed op elkaar
• Een gevoel van kunnen zorgt voor succeservaring & kan ervoor zorgen dat kind nog
een oefening durft en wil doen.
• Jouw ondersteuning zorgt ervoor dat een kind iets kan, waardoor hij ook meer van
dat zal willen en meer zal durven.
, 1. Schep een veilig leerklimaat
• Motiveren om taal te willen gebruiken en ondersteuning bieden om taal te kunnen
gebruiken
• Kan enkel in veiligheid! -> durven proberen
• Open & communicatieve sfeer
o openstaan voor wat kinderen zeggen: inhoud > vorm!
o Bevestigen in wat ze wél al kunnen
o Hen nooit onder druk zetten om te praten
o Ook oog hebben voor het non-verbale
o Veel ruimte geven voor experimenteren
o Zorgen voor een rijke leeromgeving (eigen inbreng, initiatieven, ..)
• Houding tegenover thuistaal ook belaangrijk!
2. Betekenisvolle taken = kern
• Kinderen uitdagen om interessante, zinvolle, doelgerichte taken uit te voeren + daarbij
op een functionele manier talige boodschappen te begrijpen en te produceren.
• Activiteiten = aaneenschakeling van momenten van taalstimulering
o Woordenschat vergroten
o Handelingen verwoorden
o Communicatie oefenen
o Instructies uitvoeren
o Ontluikende geletterdheid verbreden & verdiepen
• Betekenisvolle activiteit? à intens bezig met de taak à scherpt motivatie aan à
leerrendement!
Taken = (momenten, context)
• Klassikale & groepsactiviteiten
• Overgangsmomenten -> toiletmoment, eetmoment, onthaal, jassen aandoen, ...
o Elk moment waarbij taal verbaal of non - verbaal gebruikt wordt
Betekenisvol
• Wat boeit hen?
o Leeftijd, achtergrond, interesses
• Motiverend & functioneel -> willen
• Uitdagend! -> kunnen
Nederlands 2
, Deel 1 taalontwikkelend lesgeven
Inleiding
• Taalvaardigheid (TV) verhogen = belangrijk!
• Taalvaardigheid beïnvloedt schoolsucces
• Taal is een middel waarmee alle leerkrachten hun kennis, vaardigheden, attitudes en
houdingen doorgeven
• Achterstand in TV? -> problemen met leren in alle leergebieden
• Ook een invloed op het socio – emotionele ontwikkeling van kleuters
o Minder praten, minder contact -> isolement
• TV om te functioneren in de maatschappij
o Hoe vaardiger hoe makkelijker het wordt voor jezelf
è Jij hebt de taak de kleuters taalklaar te maken!!
Wat is taalontwikkelend lesgeven? TOL
• Manier van lesgeven waarin lkr duidelijk een rol heeft in het stimuleren en begeleiden
van het proces in taalontwikkeling van kinderen
• Niet enkel corrigeren van fouten! à MANIER van lesgeven
• Alle lesgeven moet taalontwikkeling ondersteunen
o Elk moment, elke activiteit in de klas is een taalmoment
• Hoe?
o Niet via schoolse taallesjes
o Begrijpelijke en zinvolle taak gekoppeld aan motiverende taken
o Taal als middel tot interactie
o Verwerven van bouwstenen -> op impliciete wijze (nooit als doel)
o Herhalen, benoemen, jezelf verwoorden,…
o Niet op niveau van kleuters maar altijd een beetje hoger (ZNO)
,Basisprincipes van TOL
Binnenste cirkel (oranje)
• Zitten de taalgroeimiddelen
• Ondersteunen door interactie
• KUNNEN
1e laag cirkel (geel)
• Betekenisvolle taken
• Geen betekenisvolle taken ->
Kleuters gaan er niet veel uithalen
• WILLEN
Buitenste laag (blauw)
• Positief en veilig klasklimaat
• Meer spreekdurf
• DURVEN
Durven Willen
Kunnen
è Hebben invloed op elkaar
• Een gevoel van kunnen zorgt voor succeservaring & kan ervoor zorgen dat kind nog
een oefening durft en wil doen.
• Jouw ondersteuning zorgt ervoor dat een kind iets kan, waardoor hij ook meer van
dat zal willen en meer zal durven.
, 1. Schep een veilig leerklimaat
• Motiveren om taal te willen gebruiken en ondersteuning bieden om taal te kunnen
gebruiken
• Kan enkel in veiligheid! -> durven proberen
• Open & communicatieve sfeer
o openstaan voor wat kinderen zeggen: inhoud > vorm!
o Bevestigen in wat ze wél al kunnen
o Hen nooit onder druk zetten om te praten
o Ook oog hebben voor het non-verbale
o Veel ruimte geven voor experimenteren
o Zorgen voor een rijke leeromgeving (eigen inbreng, initiatieven, ..)
• Houding tegenover thuistaal ook belaangrijk!
2. Betekenisvolle taken = kern
• Kinderen uitdagen om interessante, zinvolle, doelgerichte taken uit te voeren + daarbij
op een functionele manier talige boodschappen te begrijpen en te produceren.
• Activiteiten = aaneenschakeling van momenten van taalstimulering
o Woordenschat vergroten
o Handelingen verwoorden
o Communicatie oefenen
o Instructies uitvoeren
o Ontluikende geletterdheid verbreden & verdiepen
• Betekenisvolle activiteit? à intens bezig met de taak à scherpt motivatie aan à
leerrendement!
Taken = (momenten, context)
• Klassikale & groepsactiviteiten
• Overgangsmomenten -> toiletmoment, eetmoment, onthaal, jassen aandoen, ...
o Elk moment waarbij taal verbaal of non - verbaal gebruikt wordt
Betekenisvol
• Wat boeit hen?
o Leeftijd, achtergrond, interesses
• Motiverend & functioneel -> willen
• Uitdagend! -> kunnen
