H8: Metamorfose en metamorfe gesteenten
Feitenkennis
● De namen van de verschillende metamorfe gesteenten, de typerende
mineralen die erin voorkomen, de voornaamste textuureigenschappen en bij
benadering de graad van metamorfose waarbij ze gevormd worden:
○ Metamorfose is de omzetting van een bestaand gesteente (het protoliet of
uitgangsgesteente) onder invloed van verhoogde temperatuur (T) en druk (P).
De tabel hieronder geeft een overzicht van de belangrijkste metamorfe
gesteenten.
Metamorf Typerende Textuureigenschapp Graad van Veelvoorkom
Gesteente Mineralen en Metamorfose Protoliet
Leisteen Kleimineralen, Fijne druksplijting Laaggradig (LP-LT) Kleisteen / S
Chloriet, Muscoviet
Fylliet Fijne Muscoviet, Zijdeglans, Laaggradig Kleisteen / S
Chloriet beginnende foliatie
Schist Muscoviet, Biotiet, Sterke foliatie, vaak Intermediair- tot Kleisteen, M
Granaat, Stauroliet porfieroblasten Hooggradig gesteente
Gneis Veldspaat, Kwarts, Bandering van lichte Hooggradig Graniet (Orth
Biotiet, en donkere mineralen Kleisteen (Pa
Hoornblende
Amfiboliet Hoornblende, Grofkorrelig, zwakke Intermediair- tot Basalt, Gabb
Plagioklaas foliatie Hooggradig
Marmer Calciet, Dolomiet Gelijkkorrelig, Laag- tot Hooggradig Kalksteen, D
kristallijn, vaak
isotroop
Kwartsiet Kwarts Massief, Laag- tot Hooggradig Zandsteen
samengegroeide
kwartskorrels
Hoornrots Pyroxeen, Granaat, Massief, fijn- tot Hooggradig Variërend (b
Wollastoniet grofkorrelig, geen (Contactmetam.)
foliatie
Eclogiet Granaat, Jadeïet Massief, vaak Zeer Hooggradig (HP- Basalt
(pyroxeen) porfieroblasten LT)
Migmatiet Veldspaat, Kwarts, Gemengd Hoogst Gradig (aanzet Gneis, Schis
Biotiet metamorf/igneus; tot smelten)
"gefrituurde" textuur
● De namen van de metamorfe faciessen en de P en T condities (grootteorde)
waarmee ze overeenkomen:
Een metamorfe facies is een verzameling van mineralen en texturen die
karakteristiek zijn voor een specifiek bereik van druk en temperatuur.
○ Zeolietfacies: Zeer laaggradig (begraving).
○ Blauwschistfacies: Hoge Druk, Lage Temperatuur (HP-LT). Typisch voor
subductiezones.
Feitenkennis
● De namen van de verschillende metamorfe gesteenten, de typerende
mineralen die erin voorkomen, de voornaamste textuureigenschappen en bij
benadering de graad van metamorfose waarbij ze gevormd worden:
○ Metamorfose is de omzetting van een bestaand gesteente (het protoliet of
uitgangsgesteente) onder invloed van verhoogde temperatuur (T) en druk (P).
De tabel hieronder geeft een overzicht van de belangrijkste metamorfe
gesteenten.
Metamorf Typerende Textuureigenschapp Graad van Veelvoorkom
Gesteente Mineralen en Metamorfose Protoliet
Leisteen Kleimineralen, Fijne druksplijting Laaggradig (LP-LT) Kleisteen / S
Chloriet, Muscoviet
Fylliet Fijne Muscoviet, Zijdeglans, Laaggradig Kleisteen / S
Chloriet beginnende foliatie
Schist Muscoviet, Biotiet, Sterke foliatie, vaak Intermediair- tot Kleisteen, M
Granaat, Stauroliet porfieroblasten Hooggradig gesteente
Gneis Veldspaat, Kwarts, Bandering van lichte Hooggradig Graniet (Orth
Biotiet, en donkere mineralen Kleisteen (Pa
Hoornblende
Amfiboliet Hoornblende, Grofkorrelig, zwakke Intermediair- tot Basalt, Gabb
Plagioklaas foliatie Hooggradig
Marmer Calciet, Dolomiet Gelijkkorrelig, Laag- tot Hooggradig Kalksteen, D
kristallijn, vaak
isotroop
Kwartsiet Kwarts Massief, Laag- tot Hooggradig Zandsteen
samengegroeide
kwartskorrels
Hoornrots Pyroxeen, Granaat, Massief, fijn- tot Hooggradig Variërend (b
Wollastoniet grofkorrelig, geen (Contactmetam.)
foliatie
Eclogiet Granaat, Jadeïet Massief, vaak Zeer Hooggradig (HP- Basalt
(pyroxeen) porfieroblasten LT)
Migmatiet Veldspaat, Kwarts, Gemengd Hoogst Gradig (aanzet Gneis, Schis
Biotiet metamorf/igneus; tot smelten)
"gefrituurde" textuur
● De namen van de metamorfe faciessen en de P en T condities (grootteorde)
waarmee ze overeenkomen:
Een metamorfe facies is een verzameling van mineralen en texturen die
karakteristiek zijn voor een specifiek bereik van druk en temperatuur.
○ Zeolietfacies: Zeer laaggradig (begraving).
○ Blauwschistfacies: Hoge Druk, Lage Temperatuur (HP-LT). Typisch voor
subductiezones.
