Bouwproces | Samenvatting | Hogeschool Gent | 2025/26

Bouwproces


Hoofdstuk 1: Algemene principes

Het begrip aanneming

Aanneming: overeenkomst waarbij de ene partij zich tov de andere partij
verbindt om tegen een overgekomen prijs een werk uit te voeren of een
dienst te presteren.

BW —> 3 soorten aanneming:

- Huur van werklieden
- Huur van vervoerders
- Huur van aannemers van werken volgens bestek
 Bouwovereenkomsten (syllabus)

Aanneming ≠ arbeidsovereenkomst

- Aannemer, staat niet onder gezag van de bouwheer (opdrachtgever)
is niet de lasthebber van de
opdrachtgever Lasthebber = afgevaardigde,
gevolmachtigde

Aanneming ≠ levering van goederen// koop: levering van bv.
Bouwmaterialen ondergeschikt

De bouwpartners en hun onderlinge relaties

Samenstelling van het bouwteam

- Bij bouwproject minstens 2 partijen: bouwheer (aanbesteder) en
aannemer
- Veelal ook architect => VC, EPB-verslaggever, …
- Partijen kan snel oplopen




1

,Juridisch kader van een bouwproject

- Juridisch vastgelegd in contracten
 Naast strafrechtelijke- en burgerlijke aansprakelijkheid >>
constractuele aansprakelijkheid
- Op bouwcontracten zijn van toepassing:
 Voorschrriften BW betreffend aanneming op bestek
 Bepaling van verbintenissen- en contractenrecht
 Gewoonten in de bouwwereld
 Regels der kunst =>! Suppletief (aanvullend)
- Je kan afwijken van deze aanvullen bepalingen, behalve van
dwingende aard
- Bepaalde bouwcontracten geregel door rechtsregels van
dwingende aard:
 Wet Breyne
 Overheidsopdrachten
 10-jarige aansprakelijkheid van architect en aannemer
- Relatie bouwheer – architect – aannemer gestuurd door 2
belangrijke principes:
 Bouwheer is volgens wetgever leek (bv. Als hij akkoord gaat met de gebrekkige
uitvoeringsbepalingen)

 Onverenigbaarheid tussen beroep architect en beroep
aannemer
 Bescherming van de consument (beheer)


Contractuele aansprakelijkheid

- Bouwovereenkomsten: wederkerige overeenkomst onder bewarende
titel
- Elke contractant is dus gehouden aan hetgeen in het contract is
vermeld
 Bij niet nakomen verplichtingen >> sancties!
 Gedwongen uitvoering in natura
 Uitvoering bij equivalent (schadevergoeding) (bv. Verkeerde
kleur gevel)
 Toepassing contractueel schadebeding
 Gerechtelijke ontbinding ten laste van de in gebreke
gebleven medecontracten




2

,Aansprakelijkheid tegenover derden

- Werfactiviteit >> schade bij bv. Buren
 Geen contractuele band!
 Schadevergoeding via buitencontractuele
aansprakelijkheid (BW)
 Art. 1382 B.W.: “elke daad van de mens, waardoor schade aan een ander wordt
veroorzaakt, verplicht degene wiens schuld de schade is ontstaan, deze te
veroorzaakt.’
 Art. 1383 B.W.: “Ieder is aansprakelijk niet allen voor de schade welke hij door zijn
daad, maar ook voor die welke hij door zijn nalatigheid of door zijn
onvoorzichtigheid heeft veroorzaak.”
- Principe: van schade door bewezen fout: FOUT – SCHADE –
CLAUSAAL VERBAND

Aansprakelijkheid in solidum

- Latijn voor ‘het geheel’
- Architect en aannemer kunnen in solidum veroordeeld worden voor
een fout van de aannemers maar die had vermeden kunnen worden
door een goede werfcontrole van architect.
- Als er 1 fout gemaakt is, waarbij er meerde mensen aansprakelijk
zijn voor die ene fout (bv. 90% architect + 10% iemand anders).
Maar dat er toch 1 iemand (bv. Architect) 100% moet opdraaien voor
de fout.
 Reden? Architect is de enige die verplicht een verzekering van
aansprakelijkheid heeft ondertekend. De redenering van de
rechter is, dat hij dan 100% zeker is dat de architect de kosten
gaat betalen.
 Deze partij kan nadien proberen terugvorderen van de
andere partij (regresvordering)
- Contractuele mogelijkheid om af te zien van de ‘aansprakelijkheid in
Solidium’


Burgerlijke aansprakelijkheid en strafrechtelijke aansprakelijkheid

- Strafrechterlijke: overtreding tegen strafrechtspleging bepaling uit
de wet
 Straf door de rechtbank >> boetes en gevangenisstraf
- Burgerlijke: overtreding regel privaat recht
 Wetsbepaling of contractuele bepaling
 Herstelverplichting
- Aanneming in hoofdzaak privaatrecht
 Maar
 Werken zonder vergunning
3

,  Geen VC
 Werken niet volgens EPB-decreet
 Werken met een aannemer met schulden




Verloop van een bouwproject

Zie afbeelding p. 16

De bouwheer

Taak van de bouwheer

- Bouwheer: natuurlijke of rechtspersoon voor wiens rekening een
bouwwerk wordt verwezenlijkt
 Neemt het intitiatief
 Stelt … aan
 Archtig
 EPB-verslaggever
 VC
 Bodemdeskundige
 Aannemer
 Verantwoordelijk voor bekomen vergunningen
 Vraagt subsidies
- Eindverantwoordelijke van het project

De verantwoordelijkheden van de bouwheer

- Administratieve verplichtingen bouwheer afhankelijk
 Privaatrechterlijke rechtspersoon: particulier of vennootschap
 Publiekrechtelijke rechtspersoon: overheid
- Algemene verantwoordelijkheden bouwheer
 Contractuele aansprakelijkheid
 Buitencontractuele aansprakelijkheid

Vereniging van de mede-eigenaar als bouwheer

- Rechtspersoon die als bouwheer kan optreden bij werken aan
gemeenschappelijke delen
- Vertegenwoordigd door de syndicus
 Wettelijk bepaald dat de syndicus alle (bouw)contracten tekent
in de naam van de VME
 Zodra VME beslist om werkten te laten uitvoeren
 Syndiucus
 Informeren over mogelijkheden
 Offertes aanvragen bij mogelijke aannemers

4