H14: Perceptuele, cognitieve en taalontwikkeling
schooltijd
Perceptuele Ontwikkeling
Tijdens de lagere schoolleeftijd leren kinderen hun aandacht en waarneming
beter sturen. Ze kijken niet meer zomaar naar alles tegelijk, maar kunnen gericht
focussen op wat belangrijk is.
Ontwikkeling van waarneming bij schoolkinderen
Schoolkinderen worden beter in het verwerken van wat ze zien, horen en
opmerken.
Ze leren:
Aandacht sturen
Relevante informatie selecteren
Details beter analyseren
Doelgericht kijken
Toegenomen aandachtscontrole
Kinderen kunnen hun aandacht beter beheersen.
Ze leren:
Zich langer concentreren
Afleiding negeren
Focussen op wat nodig is om een taak uit te voeren.
Voorbeeld
Een kleuter kijkt vaak naar opvallende details.
Een schoolkind kijkt gerichter naar wat nodig is om een opdracht op te
lossen.
Van gecentreerd naar gedecentreerd denken
Gecentreerd
Jonge kinderen richten zich vaak op één opvallend aspect.
Gedecentreerd
Schoolkinderen kunnen meerdere aspecten tegelijk bekijken.
Voorbeeld
Een jong kind kijkt alleen naar grootte.
Een ouder kind kijkt tegelijk naar: grootte, vorm, kleur, positie.
1
, Nieuwe perceptuele vaardigheden
Door deze ontwikkeling ontstaan drie belangrijke vaardigheden.
1. Perceptuele reorganisatie
Dit betekent: zintuiglijke informatie in gedachten anders kunnen
ordenen.
Kinderen kunnen een afbeelding of situatie op een nieuwe
manier bekijken.
Voorbeeld
Een kind ziet eerst losse vormen.
Later begrijpt het dat die samen één geheel vormen.
2. Perceptuele schematisering
Dit betekent: tegelijk het geheel én de onderdelen kunnen
zien.
Kinderen begrijpen hoe delen samen een groter geheel vormen.
Voorbeeld
Bij een tekening zien ze afzonderlijke figuren én het
volledige plaatje.
3. Perceptuele exploratie
Dit betekent: systematisch kijken zonder details te
missen.
Kinderen leren een afbeelding stap voor stap
onderzoeken.
Voorbeeld
Bij een zoekplaat: niet zomaar rondkijken, maar bewust alles afscannen.
Waarom is dit belangrijk?
Deze vaardigheden helpen kinderen op school. Ze ondersteunen: lezen,
schrijven, rekenen, puzzelen, opdrachten begrijpen
Verband met schoolrijpheid
2
schooltijd
Perceptuele Ontwikkeling
Tijdens de lagere schoolleeftijd leren kinderen hun aandacht en waarneming
beter sturen. Ze kijken niet meer zomaar naar alles tegelijk, maar kunnen gericht
focussen op wat belangrijk is.
Ontwikkeling van waarneming bij schoolkinderen
Schoolkinderen worden beter in het verwerken van wat ze zien, horen en
opmerken.
Ze leren:
Aandacht sturen
Relevante informatie selecteren
Details beter analyseren
Doelgericht kijken
Toegenomen aandachtscontrole
Kinderen kunnen hun aandacht beter beheersen.
Ze leren:
Zich langer concentreren
Afleiding negeren
Focussen op wat nodig is om een taak uit te voeren.
Voorbeeld
Een kleuter kijkt vaak naar opvallende details.
Een schoolkind kijkt gerichter naar wat nodig is om een opdracht op te
lossen.
Van gecentreerd naar gedecentreerd denken
Gecentreerd
Jonge kinderen richten zich vaak op één opvallend aspect.
Gedecentreerd
Schoolkinderen kunnen meerdere aspecten tegelijk bekijken.
Voorbeeld
Een jong kind kijkt alleen naar grootte.
Een ouder kind kijkt tegelijk naar: grootte, vorm, kleur, positie.
1
, Nieuwe perceptuele vaardigheden
Door deze ontwikkeling ontstaan drie belangrijke vaardigheden.
1. Perceptuele reorganisatie
Dit betekent: zintuiglijke informatie in gedachten anders kunnen
ordenen.
Kinderen kunnen een afbeelding of situatie op een nieuwe
manier bekijken.
Voorbeeld
Een kind ziet eerst losse vormen.
Later begrijpt het dat die samen één geheel vormen.
2. Perceptuele schematisering
Dit betekent: tegelijk het geheel én de onderdelen kunnen
zien.
Kinderen begrijpen hoe delen samen een groter geheel vormen.
Voorbeeld
Bij een tekening zien ze afzonderlijke figuren én het
volledige plaatje.
3. Perceptuele exploratie
Dit betekent: systematisch kijken zonder details te
missen.
Kinderen leren een afbeelding stap voor stap
onderzoeken.
Voorbeeld
Bij een zoekplaat: niet zomaar rondkijken, maar bewust alles afscannen.
Waarom is dit belangrijk?
Deze vaardigheden helpen kinderen op school. Ze ondersteunen: lezen,
schrijven, rekenen, puzzelen, opdrachten begrijpen
Verband met schoolrijpheid
2
