Orthopedagogische doelgroepen en werkvelden 1 (6 studiepunten)
0. Inleidende les
- Personen in problematische opvoedingssituaties
- Verontrustende Opvoedingsstituatie (VOS)
- Verontrustende leefsituatie
- Kwetsbare leefsituatie
- Situatie waar het gewone opvoeden tekort schiet
- Handi(n)cap in de brede zin van het woord
0.1 Quality Of Life (QoL
- Schalock
- Hoe gaat het met iemand?
8 domeinen
1. Emotioneel welbevinden
2. Materieel welbevinden
3. Lichamelijk welbevinden
4. Persoonlijke ontplooiing
5. Interpersoonlijke relaties
6. Zelfbepaling
7. Sociale inclusie
8. Rechten
0.2 QoL-paradigma: inclusie
Richtlijnen
- Zelf invulling geven aan het leven
- Deelnemen aan de samenleving
- Ontplooien
- Leren
- Vaardigheden ontwikkelen
- Relaties onderhouden met degenen van eigen keuze
- Gerespecteerd worden als volwaardig persoon
Iedereen hoort erbij
- Onderwijs
- Werkplek
- Vrijetijdsbesteding
0.3 Woordenlijst
POS Problematische opvoedingssituatie
VOS Verontrustende opvoedingssituatie
QoL Quality of Life
VAPH Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap
1
,1. Personen met een verstandelijke beperking
AAIDD American Association on Intellectual and Developmental Disabilities
BV Verstandelijke Beperking
ADL Activiteiten van het Dagelijkse Leven
AAMR American Association on Mental Retardation
KVB Kwaliteit Van Bestaan
IQ Intelligentie Quotiënt
1.1 Inleiding
Paradigma-verandering
- Minder aanstootgevend
- Belang van functioneel gedrag en contextuele factoren
- Geen persoonskenmerk
- Gevolg van complex samenspel tussen mogelijkheden en beperkingen met eisen omgeving
- Meer aandacht aan de kwaliteit van de contexten waarin ze vertoeven
- Omgeving en context
- Voldoende en aangepaste ondersteuning
1.2 Historiek
1.2.1 Enkele pioniers
Philippe Pinel
- 1745 – 1826
- ‘Traité médico-philosophique sur l’aliéniation mentale, ou la manie’ (1801)
- ‘Treatise on insanity’ (1806)
- Systematische beschrijving van psychiatrische ziektebeelden
- ‘Nosographie des maladies mentales’
- Eerst arts die onderscheid maakte tussen krankzinnigheid en verstandelijke beperking
Jean- Etienne Esquirol
- 1820
- Maakt een onderverdeling en spreekt van ‘idiotie’
- Leerling van Pinel
- Directeur van een hospitaal in Parijs
- Gespeciallieerd in neurologie
- Verstandelijke beperking
John Locke
- De mens is maakbaar
- Stroming van het sensualisme: ervaring creëert kennis
Kanunnik Peter Jozef triest (1760-1836)
- Oprichter van congregatie van de broeders / zusters van liefde
- Orthopedagogische zorg
- Geestelijke gezondheidszorg
- Bijzondere jeugdzorg
- Bejaarden- en ziekenzorg
- Onderwijs
2
, Jean- Marc Gaspard Itard
- 1774 - 1838
- Leerling van René Laenec
- Medisch-pedagogische benadering
- Belang van observatie
- ‘Otology’ (1821)
- ‘De Wilde van Ayveron’ met introductie dans L’académie des Sciences’
- Stroming van het ‘Sensualisme’ - sensorisch werken taal abstract denken
Edouard Séguin (1812-1880)
- Leerling van Itard
- Oprichting ‘School voor ‘idioten’ (1840)
- Pmvb (1846)
- Thermometrie (1870)
- Eerste voorzitter van het huidige AAIDD (cf. infra)
- Séguin Sign
- Ontwikkelen van spieren en sensorische elementen heel belangrijk
- Ontwikkelen van het intellectuele (het verstand) en het morele (de ziel)
Dr. Jozef Guislain (1797-1860)
- Hoofdgeneesheer van het ‘krankzinnigengesticht’ in Gent
- Psychiatrische problemen door stoornissen in het gemoed (niet in de rede)
- Humanitaire/menslievende aspecten zijn dan ook essentieel bij de behandeling
- Goed klimaat
- Regelmaat
- Netheid
- Gezonde voeding
Jean- Jacques Rousseau
- De mens is van nature vrij
- Het kind beschermen van maatschappelijke invloeden
- Du contract social (1762)
- Inspiratie voor de Franse revolutie (1789)
- Inspiratie voor de ‘déclaration des droits de l’homme et du citoyen’ (1791)
- Inspiratie voor de UVRM (1948)
1.2.2 Eerste inrichtingen
- Rond 1850
- Voorziening ‘Abendberg’ nabij Interlaken (1841)
- Johan Jakob Guggenbühl, Zwitserse arts met natuurfilosofische opvattingen
- Conflict met opkomende interesse voor lichaam en hersenen i.p.v. op zuivere psyche
3
, 1.2.3 Pedagogisch optimisme in de verdrukking
- Na 1850
- Van filantropie naar positivisme
- Groeiende belangstelling voor het lichaam en de hersenen
- Opkomst van freakshows (in het verlengde van de hofnar in de middeleeuwen)
- Uitstoring van personen met een handicap/ beperking
- Kallikak Family: a study in the heredity of feeble- mindedness
- Wetenschap onderzoekt verklaringen, oorzaken, gradaties, verschijningsvormen,…
- Langdon Down: ‘mongolisme’
- Stamboomonderzoek
1.2.4 Psychometrische inrichting
- Binet en Simon
- Grondleggers IQ- test (1905)
- Opsporen van leerlingen die extra hulp nodig hadden
- Goddard
- Vertaling in het Engels
- Terman
- Intelligentiequotiënt
- IQ
1.2.5 Eerste tekening van een kentering
- Welk IQ wordt als een beperking beschouwd?
- Sinds 1876
- Belangrijke Amerikaanse organisatie van interdisciplinaire wetenschappers
- Standpunten over de manier waarop we verstandelijke beperking omschrijven
- Deze organisatie wordt wereldwijd gerespecteerd en gevolgd
- Onderscheid in de ernst
- Licht mentale handicap = > 70
- Matig mentale handicap = > 55
- Ernstig mentale handicap = > 40
- Diep mentale handicap = > 20
Vanwaar komt die evolutie in terminologie?
- Vorderingen in de wetenschap
- Ervaringen van opvoeders en dergelijke dagelijkse ondersteuning
- Wijzigende visies in de samenleving
Vorderingen?
1. Association of Medical Officers of American Institutions for Idiotic and Feebleminded Persons
(1876)
2. American Association for the Study of the Feebleminded (1906)
3. American Association on Mental Deficiency, AAMD (1933)
4. American Associoation on Mental Retardation, AAMR (1987)
5. American Association on Intellectual and Developmental Disabilities, AAIDD (2007)
4
0. Inleidende les
- Personen in problematische opvoedingssituaties
- Verontrustende Opvoedingsstituatie (VOS)
- Verontrustende leefsituatie
- Kwetsbare leefsituatie
- Situatie waar het gewone opvoeden tekort schiet
- Handi(n)cap in de brede zin van het woord
0.1 Quality Of Life (QoL
- Schalock
- Hoe gaat het met iemand?
8 domeinen
1. Emotioneel welbevinden
2. Materieel welbevinden
3. Lichamelijk welbevinden
4. Persoonlijke ontplooiing
5. Interpersoonlijke relaties
6. Zelfbepaling
7. Sociale inclusie
8. Rechten
0.2 QoL-paradigma: inclusie
Richtlijnen
- Zelf invulling geven aan het leven
- Deelnemen aan de samenleving
- Ontplooien
- Leren
- Vaardigheden ontwikkelen
- Relaties onderhouden met degenen van eigen keuze
- Gerespecteerd worden als volwaardig persoon
Iedereen hoort erbij
- Onderwijs
- Werkplek
- Vrijetijdsbesteding
0.3 Woordenlijst
POS Problematische opvoedingssituatie
VOS Verontrustende opvoedingssituatie
QoL Quality of Life
VAPH Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap
1
,1. Personen met een verstandelijke beperking
AAIDD American Association on Intellectual and Developmental Disabilities
BV Verstandelijke Beperking
ADL Activiteiten van het Dagelijkse Leven
AAMR American Association on Mental Retardation
KVB Kwaliteit Van Bestaan
IQ Intelligentie Quotiënt
1.1 Inleiding
Paradigma-verandering
- Minder aanstootgevend
- Belang van functioneel gedrag en contextuele factoren
- Geen persoonskenmerk
- Gevolg van complex samenspel tussen mogelijkheden en beperkingen met eisen omgeving
- Meer aandacht aan de kwaliteit van de contexten waarin ze vertoeven
- Omgeving en context
- Voldoende en aangepaste ondersteuning
1.2 Historiek
1.2.1 Enkele pioniers
Philippe Pinel
- 1745 – 1826
- ‘Traité médico-philosophique sur l’aliéniation mentale, ou la manie’ (1801)
- ‘Treatise on insanity’ (1806)
- Systematische beschrijving van psychiatrische ziektebeelden
- ‘Nosographie des maladies mentales’
- Eerst arts die onderscheid maakte tussen krankzinnigheid en verstandelijke beperking
Jean- Etienne Esquirol
- 1820
- Maakt een onderverdeling en spreekt van ‘idiotie’
- Leerling van Pinel
- Directeur van een hospitaal in Parijs
- Gespeciallieerd in neurologie
- Verstandelijke beperking
John Locke
- De mens is maakbaar
- Stroming van het sensualisme: ervaring creëert kennis
Kanunnik Peter Jozef triest (1760-1836)
- Oprichter van congregatie van de broeders / zusters van liefde
- Orthopedagogische zorg
- Geestelijke gezondheidszorg
- Bijzondere jeugdzorg
- Bejaarden- en ziekenzorg
- Onderwijs
2
, Jean- Marc Gaspard Itard
- 1774 - 1838
- Leerling van René Laenec
- Medisch-pedagogische benadering
- Belang van observatie
- ‘Otology’ (1821)
- ‘De Wilde van Ayveron’ met introductie dans L’académie des Sciences’
- Stroming van het ‘Sensualisme’ - sensorisch werken taal abstract denken
Edouard Séguin (1812-1880)
- Leerling van Itard
- Oprichting ‘School voor ‘idioten’ (1840)
- Pmvb (1846)
- Thermometrie (1870)
- Eerste voorzitter van het huidige AAIDD (cf. infra)
- Séguin Sign
- Ontwikkelen van spieren en sensorische elementen heel belangrijk
- Ontwikkelen van het intellectuele (het verstand) en het morele (de ziel)
Dr. Jozef Guislain (1797-1860)
- Hoofdgeneesheer van het ‘krankzinnigengesticht’ in Gent
- Psychiatrische problemen door stoornissen in het gemoed (niet in de rede)
- Humanitaire/menslievende aspecten zijn dan ook essentieel bij de behandeling
- Goed klimaat
- Regelmaat
- Netheid
- Gezonde voeding
Jean- Jacques Rousseau
- De mens is van nature vrij
- Het kind beschermen van maatschappelijke invloeden
- Du contract social (1762)
- Inspiratie voor de Franse revolutie (1789)
- Inspiratie voor de ‘déclaration des droits de l’homme et du citoyen’ (1791)
- Inspiratie voor de UVRM (1948)
1.2.2 Eerste inrichtingen
- Rond 1850
- Voorziening ‘Abendberg’ nabij Interlaken (1841)
- Johan Jakob Guggenbühl, Zwitserse arts met natuurfilosofische opvattingen
- Conflict met opkomende interesse voor lichaam en hersenen i.p.v. op zuivere psyche
3
, 1.2.3 Pedagogisch optimisme in de verdrukking
- Na 1850
- Van filantropie naar positivisme
- Groeiende belangstelling voor het lichaam en de hersenen
- Opkomst van freakshows (in het verlengde van de hofnar in de middeleeuwen)
- Uitstoring van personen met een handicap/ beperking
- Kallikak Family: a study in the heredity of feeble- mindedness
- Wetenschap onderzoekt verklaringen, oorzaken, gradaties, verschijningsvormen,…
- Langdon Down: ‘mongolisme’
- Stamboomonderzoek
1.2.4 Psychometrische inrichting
- Binet en Simon
- Grondleggers IQ- test (1905)
- Opsporen van leerlingen die extra hulp nodig hadden
- Goddard
- Vertaling in het Engels
- Terman
- Intelligentiequotiënt
- IQ
1.2.5 Eerste tekening van een kentering
- Welk IQ wordt als een beperking beschouwd?
- Sinds 1876
- Belangrijke Amerikaanse organisatie van interdisciplinaire wetenschappers
- Standpunten over de manier waarop we verstandelijke beperking omschrijven
- Deze organisatie wordt wereldwijd gerespecteerd en gevolgd
- Onderscheid in de ernst
- Licht mentale handicap = > 70
- Matig mentale handicap = > 55
- Ernstig mentale handicap = > 40
- Diep mentale handicap = > 20
Vanwaar komt die evolutie in terminologie?
- Vorderingen in de wetenschap
- Ervaringen van opvoeders en dergelijke dagelijkse ondersteuning
- Wijzigende visies in de samenleving
Vorderingen?
1. Association of Medical Officers of American Institutions for Idiotic and Feebleminded Persons
(1876)
2. American Association for the Study of the Feebleminded (1906)
3. American Association on Mental Deficiency, AAMD (1933)
4. American Associoation on Mental Retardation, AAMR (1987)
5. American Association on Intellectual and Developmental Disabilities, AAIDD (2007)
4
