STAATSRECHT
Inhoud
Inleiding
recht................................................................................................................................... 4
summa divisio publiekrecht – privaatrecht......................................................................5
kernboodschap................................................................................................................... 5
1. de belgische staat........................................................................................................... 6
1.1 het ontstaan v belgië.................................................................................................6
1.2 belgië als staat.......................................................................................................... 8
1.2.1 belgië heeft permanente bevolking.....................................................................8
1.2.2 belgië heeft afgebakend grondgebied.................................................................8
1.2.3 belgië heeft effectieve overheid..........................................................................9
1.2.4 belgië is onafhankelijk......................................................................................... 9
1.2.5 belgië is erkend................................................................................................... 9
1.3 gevolgen van de kwalificatie als staat.......................................................................9
1.3.1 belgië beschikt over rechtspersoonlijkheid........................................................10
1.3.2 belgië geniet soevereiniteit...............................................................................10
1.3.3 belgië oefent rechtsmacht uit............................................................................10
2. democratische rechtsstaat............................................................................................ 10
2.1 scheiding der machten............................................................................................ 11
2.2 rechtsstaat............................................................................................................... 12
2.2.1 voorwaarden voor kwalificatie als rechtsstaat...................................................12
2.2.2 dynamiek v kwalificatie als rechtsstaat.............................................................13
3. meergelaagde staat in europa......................................................................................13
3.1 federale staat in belgië............................................................................................ 13
3.1.1 consensusdemocratie........................................................................................13
3.1.2 federalisering..................................................................................................... 14
3.2 vlaamse en andere deelstaten.................................................................................14
3.3 europese unie.......................................................................................................... 16
3.4 gemeenten & provincies.......................................................................................... 17
4. grondwettelijke teksten................................................................................................ 18
4.1 inleiding................................................................................................................... 18
4.1.1 grondwet als juridisch instrument......................................................................18
4.1.2 grondwet als expressief instrument...................................................................19
4.2 belgische grondwet................................................................................................. 20
4.2.1 grondwetgevende bevoegdheden.....................................................................20
1
, 4.2.2 grondwetgevende procedure.............................................................................22
4.3 constitutieve autonomie v deelstaten......................................................................25
4.4 constituerende verdragen v EU...............................................................................25
4.4.1 verdragen & handvest.......................................................................................25
4.4.2 verhouding v verdragen met belgische rechtsorde...........................................26
5. wetgevende instellingen............................................................................................... 27
5.1 debatteren en organiseren......................................................................................27
5.2 zelf beslissen........................................................................................................... 29
5.2.1 op federaal niveau............................................................................................. 29
5.2.2 op deelstatelijk niveau.......................................................................................30
5.2.3 op europees niveau........................................................................................... 30
5.2.4 op lokaal niveau................................................................................................ 30
5.3 verkiezen & vertegenwoordigen..............................................................................31
5.3.1 op federaal niveau............................................................................................. 32
5.3.2 deelstatelijk niveau............................................................................................ 37
5.3.3 europees niveau................................................................................................ 39
5.3.4 op lokaal niveau................................................................................................ 40
5.4 wetgeven................................................................................................................. 40
5.4.1 in de vrs democratische ruimten.......................................................................40
5.4.2 behoorlijk wetgeven.......................................................................................... 51
6. uitvoerende instellingen............................................................................................... 53
6.1 vertrouwen & controleren........................................................................................53
6.1.1 op federaal niveau............................................................................................. 53
6.1.2 op deelstatelijk niveau.......................................................................................60
6.1.3 op europees niveau........................................................................................... 61
6.1.4 op lokaal niveau................................................................................................ 62
6.2 besturen.................................................................................................................. 64
6.2.1 op federaal niveau (koning & regering).............................................................64
6.2.2 op deelstatelijk niveau.......................................................................................69
6.2.3 op europees niveau (europese commissie)........................................................70
6.2.4 op lokaal niveau................................................................................................ 70
6.3 bestuurlijke rechtshandelingen stellen....................................................................70
6.3.1 bestuur.............................................................................................................. 70
6.3.2 bestuurlijke rechtshandeling..............................................................................72
6.4 behoorlijk besturen.................................................................................................. 73
6.4.1 uitwerking van bestuurlijke rechtshandelingen in tijd........................................74
6.4.2 algemene principes........................................................................................... 74
6.4.3 bestuurlijk beroep tegen beschikkend bestuurlijk optreden..............................77
2
, 6.5 openbaarheid van bestuur.......................................................................................78
6.5.1 actieve openbaarheidsplicht..............................................................................78
6.5.2 passieve openbaarheidsplicht...........................................................................78
6.6 taalgebruik door het bestuur...................................................................................79
6.6.1 uitgangspunten v bestuurstaalwetgeving..........................................................79
6.6.2 basisregels van bestuurstaalwetgeving.............................................................81
6.6.3 toezicht op de naleving van bestuurstaalwetgeving..........................................82
6.7 handhaving door bestuur......................................................................................... 82
7. gefedereerde bevoegdheden........................................................................................83
7.1 bevoegdheidsverdeling binnen België.....................................................................83
7.1.1 bevoegdheidsverdeling tss federale entiteiten..................................................83
7.1.2 verhoudingen tss federale entiteiten.................................................................96
7.2 bevoegdheidsverdeling binnen eu...........................................................................98
8. territoriaal gedecentraliseerde bevoegdheden.............................................................99
8.1 bevoegdheden v lokale besturen.............................................................................99
9. inwoners..................................................................................................................... 100
9.1 personen met belgische nationaliteit.....................................................................100
9.1.1 toekenning....................................................................................................... 101
9.1.2 verkrijging....................................................................................................... 101
9.1.3 verlies.............................................................................................................. 102
9.2 personen zonder belgische nationaliteit................................................................102
Toegang tot & verblijf op grondgebied.....................................................................102
9.3 burgers van europese unie....................................................................................102
10. grondrechten............................................................................................................ 103
10.1 ontwikkeling v grondrechten...............................................................................103
1. van nationaal naar internationaal.........................................................................103
2. van bupo naar ecosoc........................................................................................... 105
10.2 voornaamste grondrechten.................................................................................105
10.2.1 bescherming v fysieke integriteit..................................................................105
10.2.2 recht op gelijke behandeling.........................................................................106
10.2.3 intellectuele vrijheden...................................................................................107
10.2.4 democratische rechten..................................................................................108
10.2.5 rechten tijdens rechtspleging........................................................................109
10.2.6 bescherming van private levenssfeer............................................................110
10.2.7 recht op eigendom........................................................................................110
10.2.8 economische, sociale & culturele rechten.....................................................111
10.2.9 rechten voor specifieke groepen...................................................................111
10.3 beperking van grondrechten................................................................................111
3
, 10.3.1 ten tijde v noodtoestand................................................................................117
11. rechtsprekende instellingen......................................................................................118
11.1 belgische rechtscolleges......................................................................................118
11.1.1 op federaal niveau......................................................................................... 118
11.1.2 op deelstatelijk niveau...................................................................................121
11.1.3 op lokaal niveau............................................................................................ 121
11.2 rechtscolleges van eu.......................................................................................... 121
12. rechtsbescherming tegen de overheid......................................................................122
12.1 hiërarchie der normen......................................................................................... 122
12.1.1 algemene principes.......................................................................................122
12.1.2 bijzondere positie v internationaal recht........................................................123
12.2 rechtstreekse rechtsbescherming........................................................................123
12.2.1 op federale niveau......................................................................................... 123
12.2.2 op deelstatelijk niveau...................................................................................135
12.2.3 op niveau v Eu............................................................................................... 136
12.2.4 op lokaal niveau............................................................................................ 136
12.3 overheidsaansprakelijkheid.................................................................................136
12.3.1 inleiding......................................................................................................... 137
12.3.2 aansprakelijkheid voor fout v bestuur............................................................137
12.3.3 aansprakelijkheid voor fout van rechter........................................................139
12.3.4 aansprakelijkheid voor fout van wetgever.....................................................140
tijdlijn........................................................................................................................ 141
INLEIDING
RECHT
Recht = rationeel opgebouwd geheel v door overheid uitgevaardigde & via
sancties afdwingbare normen die dienen tt organisatie, handhaving/
herstel v orde in samenleving
Creëert orde
in samenleving zonder recht: recht van de sterkste volgt
MAAR dit wegwerken & eerlijke samenleving creëren
: focust op sterkte v recht
Vertoont onderlinge samenhang
: recht = systeem met bepaald begrippenkader & onderliggende
basiswaarden
4
,Recht kan worden afgedwongen door overheid
≠ moraal bv. vegetariër: regel die je als dwingend ervaart MAAR niet wordt
afgedwongen
≠ godsdienstige regels
≠ afspraken binnen familieverband
Recht ~ maatschappij
recht probeert maatschappij te sturen & omgekeerd
Bv. klimaat: taak v overheid om maatschappij te sturen zodat crisis wordt
opgelost MAAR maatschappij heeft ook greep op recht bv. als ze wetten
uitvaardigen om crisis te temperen heeft dit impact op de boeren & zij komen
massaal op straat om te protesteren. Dit kan druk uitoefenen op recht & wetten
waardoor die misschien worden aangepast.
SUMMA DIVISIO PUBLIEKRECHT – PRIVAATRECHT
Privaatrecht: situatie v & relaties tss particuliere personen (individuen)
Publiekrecht: situatie v & relaties tss overheid & particuliere personen +
overheden onderling
Bv. staatsrecht, bestuursrecht, belastingrecht, mensenrechtenrecht,
strafrecht, …
Onderscheid = niet altijd duidelijk
Staatsrecht = publiekrecht
= recht mbt op rol & structuur v organen v staat, instellingen &
functionering ervan, hun bevoegdheden, hun verhouding tt elkaar &
die tt burgers
= constitutioneel recht
= grondwettelijk recht
KERNBOODSCHAP
BELGIË IS EEN (GRONDWETTELIJKE) MEERGELAAGDE,
DEMOCRATISCHE RECHTSTAAT IN EUROPA.
5
,DEEL I KRACHTLIJNEN
1. DE BELGISCHE STAAT
1.1 HET ONTSTAAN V BELGIË
Ontstaan v staten: via 2 grote manieren
- Oorspronkelijk ontstaan
: stuk grond v niemand & je zei ‘dit is van mij.’
Meeste landen & staten = zo ontstaan
MAAR nu niet meer mogelijk alles is wel al v iemand
- Afgeleid ontstaan
: 4 mogelijkheden
Dekolonisatie
6
, Secessie: land wil zich afsplitsen v ander land bv. Catalonië:
voelt zich niet verbonden met Spanje
Dismembratio: 1 land valt uiteen in 2 nieuwe landen
Fusie: samensmelten tt nieuw land
België = ontstaan afsplitsing secessie v Verenigd Koninkrijk der Nederlanden
België onafhankelijk: 4/10/1830
België Gw.: 1831
Congres van Wenen (1814)
= bijeenkomst v overwinnaars v Napoleontische oorlog
- Pruisen
- VK
- Rusland
- Oostenrijk
doel: Frankrijk omringen met bufferstaten zodat die geen nieuwe oorlog kan
starten
Vorstendom Nederland groter maken
: Zuidelijke provincies (& Luxemburg) aan vorstendom Nederland geven
zodat we functioneren als bufferstaat
Werd officieel nieuw land = Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815)
: heerser = koning Willem (was al
toenmalige koning v vorstendom
Nederland)
MAAR was geen succes
: Zuidelijke provincies = snel ontevreden
- Economische tegenstellingen tss noorden (handelsgericht) – zuiden
(industrie)
- Politieke ondervertegenwoordiging
- Inmenging door Willem I in kerk & onderwijs
bepaalde wie bisschoppen waren
: slecht gevallen bij katholiek zuiden (noorden = protestants)
- Beknotting persvrijheid
Zuidelijke provincies waren deel v Frankrijk & hadden Franse
Revolutie meegemaakt hadden komaf met ancien regime &
soevereine vorst
- Taalconflict
: Willem I wou overal Nederlands
MAAR huidig Wallonië = Frans & huidig Vlaanderen = Nedl. BEHALVE
elite = Frans
Monsterverbond (= 2 groepen die elkaar niet afkunnen, werken samen voor
gezamenlijk doel te bereiken) v zuidelijke elites
: tss katholieken & liberalen
7
, wilden geen onafhankelijk MAAR wijzigingen & beter beleid voor Zuidelijke
provincies in beleid v Willem I
Willem I = autoritair & strenger als reactie op monsterverbond
steeds meer openlijk kritiek
Stomme van Portici = opera = onafhankelijkheidsbeweging
: leidde tt kleine oorlog
Willem I stuurde troepen om rust te laten terugkeren
MAAR België won v de troepen + riep onafhankelijkheid uit op 4/10/1830 met
voorlopig bewind
Voorlopig bewind stelde nationaal congres op moet Belgische Gw. opstellen
2026: bijna 200j na opstellen v Gw.
vrs kenmerken als reactie op negatieve ervaringen door misbruik v Willem I
Bv. Gw. geeft veel vertrouwen aan parlement & weinig aan UM Willem I
maakte veel misbruik v
macht
Bv. taal = belangrijk
1.2 BELGIË ALS STAAT
Voorlopig bewind riep onafhankelijkheid uit
MAAR juridisch gezien nog niet
Juridisch gezien pas staat als voldaan aan vrs voorwaarden
: 4 voorwaarden
1) Permanente bevolking
2) Afgebakend grondgebied
3) Effectieve overheid
4) Land moet onafhankelijk zijn & verhouding regelen zonder
inmenging v andere
1.2.1 BELGIË HEEFT PERMANENTE BEVOLKING
Ieder land heeft bevolking & krijgt vorm door nationaliteit
MAAR permanent ≠ fluctueren
1.2.2 BELGIË HEEFT AFGEBAKEND GRONDGEBIED
België heeft grondgebied
: vastgelegd in verdrag v Maastricht (1843)
Moet stabiel zijn
MAAR opgelet: veranderlijk
grondgebiedwijziging gebeurt zelden
Bv. rivier tss België & Nedl = natuurlijke & juridische grens
8
Inhoud
Inleiding
recht................................................................................................................................... 4
summa divisio publiekrecht – privaatrecht......................................................................5
kernboodschap................................................................................................................... 5
1. de belgische staat........................................................................................................... 6
1.1 het ontstaan v belgië.................................................................................................6
1.2 belgië als staat.......................................................................................................... 8
1.2.1 belgië heeft permanente bevolking.....................................................................8
1.2.2 belgië heeft afgebakend grondgebied.................................................................8
1.2.3 belgië heeft effectieve overheid..........................................................................9
1.2.4 belgië is onafhankelijk......................................................................................... 9
1.2.5 belgië is erkend................................................................................................... 9
1.3 gevolgen van de kwalificatie als staat.......................................................................9
1.3.1 belgië beschikt over rechtspersoonlijkheid........................................................10
1.3.2 belgië geniet soevereiniteit...............................................................................10
1.3.3 belgië oefent rechtsmacht uit............................................................................10
2. democratische rechtsstaat............................................................................................ 10
2.1 scheiding der machten............................................................................................ 11
2.2 rechtsstaat............................................................................................................... 12
2.2.1 voorwaarden voor kwalificatie als rechtsstaat...................................................12
2.2.2 dynamiek v kwalificatie als rechtsstaat.............................................................13
3. meergelaagde staat in europa......................................................................................13
3.1 federale staat in belgië............................................................................................ 13
3.1.1 consensusdemocratie........................................................................................13
3.1.2 federalisering..................................................................................................... 14
3.2 vlaamse en andere deelstaten.................................................................................14
3.3 europese unie.......................................................................................................... 16
3.4 gemeenten & provincies.......................................................................................... 17
4. grondwettelijke teksten................................................................................................ 18
4.1 inleiding................................................................................................................... 18
4.1.1 grondwet als juridisch instrument......................................................................18
4.1.2 grondwet als expressief instrument...................................................................19
4.2 belgische grondwet................................................................................................. 20
4.2.1 grondwetgevende bevoegdheden.....................................................................20
1
, 4.2.2 grondwetgevende procedure.............................................................................22
4.3 constitutieve autonomie v deelstaten......................................................................25
4.4 constituerende verdragen v EU...............................................................................25
4.4.1 verdragen & handvest.......................................................................................25
4.4.2 verhouding v verdragen met belgische rechtsorde...........................................26
5. wetgevende instellingen............................................................................................... 27
5.1 debatteren en organiseren......................................................................................27
5.2 zelf beslissen........................................................................................................... 29
5.2.1 op federaal niveau............................................................................................. 29
5.2.2 op deelstatelijk niveau.......................................................................................30
5.2.3 op europees niveau........................................................................................... 30
5.2.4 op lokaal niveau................................................................................................ 30
5.3 verkiezen & vertegenwoordigen..............................................................................31
5.3.1 op federaal niveau............................................................................................. 32
5.3.2 deelstatelijk niveau............................................................................................ 37
5.3.3 europees niveau................................................................................................ 39
5.3.4 op lokaal niveau................................................................................................ 40
5.4 wetgeven................................................................................................................. 40
5.4.1 in de vrs democratische ruimten.......................................................................40
5.4.2 behoorlijk wetgeven.......................................................................................... 51
6. uitvoerende instellingen............................................................................................... 53
6.1 vertrouwen & controleren........................................................................................53
6.1.1 op federaal niveau............................................................................................. 53
6.1.2 op deelstatelijk niveau.......................................................................................60
6.1.3 op europees niveau........................................................................................... 61
6.1.4 op lokaal niveau................................................................................................ 62
6.2 besturen.................................................................................................................. 64
6.2.1 op federaal niveau (koning & regering).............................................................64
6.2.2 op deelstatelijk niveau.......................................................................................69
6.2.3 op europees niveau (europese commissie)........................................................70
6.2.4 op lokaal niveau................................................................................................ 70
6.3 bestuurlijke rechtshandelingen stellen....................................................................70
6.3.1 bestuur.............................................................................................................. 70
6.3.2 bestuurlijke rechtshandeling..............................................................................72
6.4 behoorlijk besturen.................................................................................................. 73
6.4.1 uitwerking van bestuurlijke rechtshandelingen in tijd........................................74
6.4.2 algemene principes........................................................................................... 74
6.4.3 bestuurlijk beroep tegen beschikkend bestuurlijk optreden..............................77
2
, 6.5 openbaarheid van bestuur.......................................................................................78
6.5.1 actieve openbaarheidsplicht..............................................................................78
6.5.2 passieve openbaarheidsplicht...........................................................................78
6.6 taalgebruik door het bestuur...................................................................................79
6.6.1 uitgangspunten v bestuurstaalwetgeving..........................................................79
6.6.2 basisregels van bestuurstaalwetgeving.............................................................81
6.6.3 toezicht op de naleving van bestuurstaalwetgeving..........................................82
6.7 handhaving door bestuur......................................................................................... 82
7. gefedereerde bevoegdheden........................................................................................83
7.1 bevoegdheidsverdeling binnen België.....................................................................83
7.1.1 bevoegdheidsverdeling tss federale entiteiten..................................................83
7.1.2 verhoudingen tss federale entiteiten.................................................................96
7.2 bevoegdheidsverdeling binnen eu...........................................................................98
8. territoriaal gedecentraliseerde bevoegdheden.............................................................99
8.1 bevoegdheden v lokale besturen.............................................................................99
9. inwoners..................................................................................................................... 100
9.1 personen met belgische nationaliteit.....................................................................100
9.1.1 toekenning....................................................................................................... 101
9.1.2 verkrijging....................................................................................................... 101
9.1.3 verlies.............................................................................................................. 102
9.2 personen zonder belgische nationaliteit................................................................102
Toegang tot & verblijf op grondgebied.....................................................................102
9.3 burgers van europese unie....................................................................................102
10. grondrechten............................................................................................................ 103
10.1 ontwikkeling v grondrechten...............................................................................103
1. van nationaal naar internationaal.........................................................................103
2. van bupo naar ecosoc........................................................................................... 105
10.2 voornaamste grondrechten.................................................................................105
10.2.1 bescherming v fysieke integriteit..................................................................105
10.2.2 recht op gelijke behandeling.........................................................................106
10.2.3 intellectuele vrijheden...................................................................................107
10.2.4 democratische rechten..................................................................................108
10.2.5 rechten tijdens rechtspleging........................................................................109
10.2.6 bescherming van private levenssfeer............................................................110
10.2.7 recht op eigendom........................................................................................110
10.2.8 economische, sociale & culturele rechten.....................................................111
10.2.9 rechten voor specifieke groepen...................................................................111
10.3 beperking van grondrechten................................................................................111
3
, 10.3.1 ten tijde v noodtoestand................................................................................117
11. rechtsprekende instellingen......................................................................................118
11.1 belgische rechtscolleges......................................................................................118
11.1.1 op federaal niveau......................................................................................... 118
11.1.2 op deelstatelijk niveau...................................................................................121
11.1.3 op lokaal niveau............................................................................................ 121
11.2 rechtscolleges van eu.......................................................................................... 121
12. rechtsbescherming tegen de overheid......................................................................122
12.1 hiërarchie der normen......................................................................................... 122
12.1.1 algemene principes.......................................................................................122
12.1.2 bijzondere positie v internationaal recht........................................................123
12.2 rechtstreekse rechtsbescherming........................................................................123
12.2.1 op federale niveau......................................................................................... 123
12.2.2 op deelstatelijk niveau...................................................................................135
12.2.3 op niveau v Eu............................................................................................... 136
12.2.4 op lokaal niveau............................................................................................ 136
12.3 overheidsaansprakelijkheid.................................................................................136
12.3.1 inleiding......................................................................................................... 137
12.3.2 aansprakelijkheid voor fout v bestuur............................................................137
12.3.3 aansprakelijkheid voor fout van rechter........................................................139
12.3.4 aansprakelijkheid voor fout van wetgever.....................................................140
tijdlijn........................................................................................................................ 141
INLEIDING
RECHT
Recht = rationeel opgebouwd geheel v door overheid uitgevaardigde & via
sancties afdwingbare normen die dienen tt organisatie, handhaving/
herstel v orde in samenleving
Creëert orde
in samenleving zonder recht: recht van de sterkste volgt
MAAR dit wegwerken & eerlijke samenleving creëren
: focust op sterkte v recht
Vertoont onderlinge samenhang
: recht = systeem met bepaald begrippenkader & onderliggende
basiswaarden
4
,Recht kan worden afgedwongen door overheid
≠ moraal bv. vegetariër: regel die je als dwingend ervaart MAAR niet wordt
afgedwongen
≠ godsdienstige regels
≠ afspraken binnen familieverband
Recht ~ maatschappij
recht probeert maatschappij te sturen & omgekeerd
Bv. klimaat: taak v overheid om maatschappij te sturen zodat crisis wordt
opgelost MAAR maatschappij heeft ook greep op recht bv. als ze wetten
uitvaardigen om crisis te temperen heeft dit impact op de boeren & zij komen
massaal op straat om te protesteren. Dit kan druk uitoefenen op recht & wetten
waardoor die misschien worden aangepast.
SUMMA DIVISIO PUBLIEKRECHT – PRIVAATRECHT
Privaatrecht: situatie v & relaties tss particuliere personen (individuen)
Publiekrecht: situatie v & relaties tss overheid & particuliere personen +
overheden onderling
Bv. staatsrecht, bestuursrecht, belastingrecht, mensenrechtenrecht,
strafrecht, …
Onderscheid = niet altijd duidelijk
Staatsrecht = publiekrecht
= recht mbt op rol & structuur v organen v staat, instellingen &
functionering ervan, hun bevoegdheden, hun verhouding tt elkaar &
die tt burgers
= constitutioneel recht
= grondwettelijk recht
KERNBOODSCHAP
BELGIË IS EEN (GRONDWETTELIJKE) MEERGELAAGDE,
DEMOCRATISCHE RECHTSTAAT IN EUROPA.
5
,DEEL I KRACHTLIJNEN
1. DE BELGISCHE STAAT
1.1 HET ONTSTAAN V BELGIË
Ontstaan v staten: via 2 grote manieren
- Oorspronkelijk ontstaan
: stuk grond v niemand & je zei ‘dit is van mij.’
Meeste landen & staten = zo ontstaan
MAAR nu niet meer mogelijk alles is wel al v iemand
- Afgeleid ontstaan
: 4 mogelijkheden
Dekolonisatie
6
, Secessie: land wil zich afsplitsen v ander land bv. Catalonië:
voelt zich niet verbonden met Spanje
Dismembratio: 1 land valt uiteen in 2 nieuwe landen
Fusie: samensmelten tt nieuw land
België = ontstaan afsplitsing secessie v Verenigd Koninkrijk der Nederlanden
België onafhankelijk: 4/10/1830
België Gw.: 1831
Congres van Wenen (1814)
= bijeenkomst v overwinnaars v Napoleontische oorlog
- Pruisen
- VK
- Rusland
- Oostenrijk
doel: Frankrijk omringen met bufferstaten zodat die geen nieuwe oorlog kan
starten
Vorstendom Nederland groter maken
: Zuidelijke provincies (& Luxemburg) aan vorstendom Nederland geven
zodat we functioneren als bufferstaat
Werd officieel nieuw land = Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815)
: heerser = koning Willem (was al
toenmalige koning v vorstendom
Nederland)
MAAR was geen succes
: Zuidelijke provincies = snel ontevreden
- Economische tegenstellingen tss noorden (handelsgericht) – zuiden
(industrie)
- Politieke ondervertegenwoordiging
- Inmenging door Willem I in kerk & onderwijs
bepaalde wie bisschoppen waren
: slecht gevallen bij katholiek zuiden (noorden = protestants)
- Beknotting persvrijheid
Zuidelijke provincies waren deel v Frankrijk & hadden Franse
Revolutie meegemaakt hadden komaf met ancien regime &
soevereine vorst
- Taalconflict
: Willem I wou overal Nederlands
MAAR huidig Wallonië = Frans & huidig Vlaanderen = Nedl. BEHALVE
elite = Frans
Monsterverbond (= 2 groepen die elkaar niet afkunnen, werken samen voor
gezamenlijk doel te bereiken) v zuidelijke elites
: tss katholieken & liberalen
7
, wilden geen onafhankelijk MAAR wijzigingen & beter beleid voor Zuidelijke
provincies in beleid v Willem I
Willem I = autoritair & strenger als reactie op monsterverbond
steeds meer openlijk kritiek
Stomme van Portici = opera = onafhankelijkheidsbeweging
: leidde tt kleine oorlog
Willem I stuurde troepen om rust te laten terugkeren
MAAR België won v de troepen + riep onafhankelijkheid uit op 4/10/1830 met
voorlopig bewind
Voorlopig bewind stelde nationaal congres op moet Belgische Gw. opstellen
2026: bijna 200j na opstellen v Gw.
vrs kenmerken als reactie op negatieve ervaringen door misbruik v Willem I
Bv. Gw. geeft veel vertrouwen aan parlement & weinig aan UM Willem I
maakte veel misbruik v
macht
Bv. taal = belangrijk
1.2 BELGIË ALS STAAT
Voorlopig bewind riep onafhankelijkheid uit
MAAR juridisch gezien nog niet
Juridisch gezien pas staat als voldaan aan vrs voorwaarden
: 4 voorwaarden
1) Permanente bevolking
2) Afgebakend grondgebied
3) Effectieve overheid
4) Land moet onafhankelijk zijn & verhouding regelen zonder
inmenging v andere
1.2.1 BELGIË HEEFT PERMANENTE BEVOLKING
Ieder land heeft bevolking & krijgt vorm door nationaliteit
MAAR permanent ≠ fluctueren
1.2.2 BELGIË HEEFT AFGEBAKEND GRONDGEBIED
België heeft grondgebied
: vastgelegd in verdrag v Maastricht (1843)
Moet stabiel zijn
MAAR opgelet: veranderlijk
grondgebiedwijziging gebeurt zelden
Bv. rivier tss België & Nedl = natuurlijke & juridische grens
8
