Samenvatting Oefenbundel 2 Spraakapraxie | Logopedie | Thomas More | 2025/26

Spraak: therapie – verworven motorische spraakstoornissen - oefencollege 2


OEFENBUNDEL 2: SPRAAKTHERAPIE BIJ SPRAAKAPRAXIE (OC2)

Leerdoelen:

Na deze oefenreeks ben je in staat om:

1. een spraaktherapie bij een ernstige SA te starten door praktijkgestuurd klinisch te redeneren
waardoor je kan verantwoorden waarom je welke handelingen doorvoert

2. binnen een therapiesessie de moeilijkheidsgraad van de oefeningen aan te passen

3. een therapie uit te werken op basis van de principes van het TIAS (neurale herstelmechanismen,
MLP en zelfmonitoring).

4. therapie geven aan iemand met een SA o.b.v. alle beïnvloedende factoren (gehele ICF)

Benodigdheden:

1. Cursus hoofdstuk 3
2. Leerstof over principes van spraakmotorisch leren en neurale herstelmechanismen, het TIAS

OEFENING 1:

Casus: 3 dagen na het CVA (acute fase), hoe start je en waarom?

Mevrouw T is een 45-jarige vrouw die in het recente verleden een ischemisch CVA in de
linkerhemisfeer opliep met als gevolg een rechterhemiparese en zeer ernstige spraakmoeilijkheden.
Het spreken blijft 3 dagen na het CVA beperkt tot enkele spreekpogingen en uitingen van klanken. De
logopedist onderzocht de spraakmoeilijkheden en stelde op basis van een screeningsonderzoek de
voorlopige diagnose van een zeer ernstige spraakapraxie. Het taalbegrip (auditief en leesinhoudelijk)
is intact.

 Denk na over
o Wat je als logopediste zal doen in de eerst volgende sessie en waarom.
 Deblokkeren (tellen, dagen van de week, naam al zingend cfr. principes MIT,
korte aanvulzinnen) eventueel voorwerp/gebaar erbij
 Warm en …
 Hoog en …
 Binnen en …
 Boven en …
 Man en …
 Meisje …
 Zwart en …
 Koffie en …


1

, Spraak: therapie – verworven motorische spraakstoornissen - oefencollege 2

 Naspreken van klanken en hoogfrequente woorden TIAS
 Kijken en imiteren = beste oefening ook al lukt het niet
 Principes van motorisch leren: geblokt en constant
 Compenseren:
 Communicatie via computer?
 Schrijven? Misschien werkt geschreven therapie faciliterend?
 Indien niet mogelijk? Bv communicatiekaart (woorden
o Één sessiedoel dat SMART geformuleerd wordt opgesteld (norm!)
 Doel 1: T. vult automatische en semi-automatische reeksen die de therapeut
induceert (tellen tot 10, dagen van de week, aanvulzinnen) mondeling aan
 Doel 2: T. gebruik automatische taal (bv. hallo) 5x doelbewust bij het
binnenkomen van de therapeut
 Doel 3: T. zegt een syllabe met beginklank /p/ (/pa/, /pij/, /po/, /pie/, /pee/)
telkens 10x samen met de therapeut ( functioneel)
o Geschikt materiaal (zie materialenmap)
 TIAS M1-klank
 Stimulatietherapie van klanken adhv interventiestrategie (eerst mondbeeld,
dan associatie (bijv. gevoel van pijn hebben om /aa/ te oefenen)
o Wat je als logopediste deze week nog zal ondernemen buiten de therapiesessie en
waarom
 Partner/omgeving contaceren en samen met persoon met SA participatie 
impact acute gebeurtenis bevragen? Welke vragen/bezorgdheden komen in
jullie op? (communicatiecoaching: luisteren)
 Omgeving en persoon met SA: partner instrueren over aanmoedigen om te
communicaren! Niet vermijden om te spreken! Eventueel ondersteunen met
compenserend strategieën (schrijven, gebaren maken, …)
 Informeren van team en omgeving (betrokkenen) over wat we kunnen doen,
over welke periode, koppelen aan kennis over herstelmechanismen en SA,
info verzamelen uit (para)medisch team
 Bv. ergo of verpleging tijdens het wassen, laten benoemen dat ze het
doen
 Nadat je de antwoorden formuleerde kan je de volgende (gespeelde) therapiefragmenten
bekijken bij een persoon met een acute ernstige SA. Probeer het zelf eens!

Fragment 1

Fragment 2

Fragment 3

Fragment 4

!! belangrijk om niet kinderlijk te spreken tegen de volwassene zoals op de video’s




2