Samenvatting Fiscale procedure UGent

Fiscale procedure (B001721)
Prof. Dr. Mark Delanote:

Inhoudsopgave

Deel 1. Inleiding.......................................................................................................................1
1 Afbakening ...................................................................................................................1
2 Normeringsbevoegdheid ...............................................................................................4
2.1 Lokaal niveau (gemeenten en provincies)................................................................4
2.2 Regionaal niveau (gewesten) ..................................................................................4
2.3 Federaal niveau .....................................................................................................7
3 Enkele begrippen ..........................................................................................................7
4 Enkele belangrijke evoluties ..........................................................................................7
Deel 2. Algemene beginselen ...................................................................................................9
1 Welke zijn de belangrijke fundamentele rechten in fiscale zaken? ...................................9
1.1 Recht op privéleven en recht op bescherming van persoonsgegevens ......................9
1.1.1 Recht op privéleven ......................................................................................9
1.1.2 Recht op bescherming van persoonsgegevens ............................................. 14
1.2 Recht op een gelijke behandeling ......................................................................... 16
1.3 Recht op een eerlijk proces .................................................................................. 17
1.3.1 Toepassingsgebied ..................................................................................... 17
1.3.2 Waarborgen ............................................................................................... 19
1.3.2.1 Recht op toegang tot een rechterlijke instantie ......................................... 20
1.3.2.1.1 Kwaliteitsvereisten ............................................................................. 20
1.3.2.1.1.1 Een rechterlijke instantie die met volle rechtsmacht kan oordelen . 20
1.3.2.1.1.2 Een rechterlijke instantie die de zaak “eerlijk” behandelt ............... 22
1.3.2.1.1.3 Een rechterlijke instantie die de zaak behandelt in een openbare
terechtzitting, binnen een redelijke termijn en door een onafhankelijke en
onpartijdige rechter .......................................................................................... 23
1.3.2.2 Zwijgrecht (right to remain silent) ............................................................ 23
1.3.2.3 Recht op bijstand van een advocaat ........................................................ 29
1.4 Recht op toegang tot bestuursdocumenten .......................................................... 29
1.5 Recht op een doeltre"ende voorziening in rechte .................................................. 30
1.6 Recht om geen twee keer te worden berecht en gestraft (non bis in idem-beginsel) 30
1.7 Recht op eigendom .............................................................................................. 31
2 Welke zijn de algemene beginselen van administratief recht waaraan de fiscale
administratie zich moet houden? ........................................................................................ 32
2.1 Legaliteitsbeginsel, met inbegrip van het verbod op machtafwending .................... 32
2.2 Motiveringsplicht ................................................................................................. 32

, 2.3 Algemene beginselen van behoorlijk bestuur ........................................................ 33
2.3.1 Vertrouwens- en rechtszekerheidsbeginsel .................................................. 33
2.3.2 Zorgvuldigheidsbeginsel ............................................................................. 34
2.3.3 Redelijkheidsbeginsel, ‘fair-play’-beginsel ................................................... 35
Deel 3. Aangifte en rapportering ............................................................................................. 36
1 Algemeen ................................................................................................................... 36
2 Juridisch karakter van een fiscale aangifte ................................................................... 37
3 Aangifteverplichting(en) in de inkomstenbelasting (art. 305 WIB92 t.e.m. art. 314bis
WIB92) .............................................................................................................................. 38
4 Algemene aangifte (art. 305 WIB92) – Wie? .................................................................. 38
5 Uitzonderingen op de aangifteplicht (art. 306 WIB92 en art. 178 KB/WIB92) – VVA ......... 39
6 Vorm van de aangifte................................................................................................... 40
7 Inhoud van de aangifte ................................................................................................ 40
8 Termijn van de aangifte................................................................................................ 42
8.1 Personenbelasting en belasting der niet-inwoners/natuurlijke personen ................ 42
8.1.1 De gronden voor belastbaarheid zijn nog aanwezig op 01/01/AJ (art. 308 WIB92)
42
8.1.2 De gronden voor belastbaarheid zijn vóór 31/12/BT weggevallen (art. 309
WIB92) 42
8.2 Vennootschapsbelasting, rechtspersonenbelasting en belasting der niet-
inwoners/rechtspersonen (art. 310 WIB92) ...................................................................... 42
8.3 Verlenging van de aangiftetermijn ......................................................................... 42
8.4 Bijzondere aangiften ............................................................................................ 42
8.5 Gevolgen van niet-aangifte, laattijdige aangifte, onvolledige aangifte of onjuiste
aangifte.......................................................................................................................... 43
8.6 Ter vergelijking: de aangifteverplichting(en) inzake btw .......................................... 43
Deel 4. Controle .................................................................................................................... 44
1 Algemeen ................................................................................................................... 44
2 Onderzoekstermijnen ................................................................................................. 44
2.1 Duur van het onderzoek (art. 333 WIB92) = Gewone onderzoekstermijnen.............. 44
2.1.1 Regeling VÓÓR AJ2023 = Oude termijnen .................................................... 45
2.1.2 Regeling VANAF AJ2023 (Wet 22/11/2022) ingevoerd door de Vivaldi-regering
48
2.1.3 Regeling VANAF AJ2023 (Wet 18/12/2025) ingevoerd door de Arizona-regering,
hetgeen NU geldt ........................................................................................................ 53
2.2 Voorafgaande kennisgeving .................................................................................. 54
2.2.1 Van de aanwijzingen van belastingontduiking .............................................. 54
2.2.2 Voorgeschreven op stra"e van nietigheid ..................................................... 55
2.2.3 Ook indien onderzoek bij een derde plaatsvindt ........................................... 57
2.2.4 Enkel indien er sprake is van e"ectieve onderzoekshandelingen ................... 57

, 2.3 Bijzondere onderzoekstermijnen .......................................................................... 58
2.3.1 Onderzoekstermijn van 24 maanden bij ontvangst buitenlandse inlichtingen
(art. 333/2 WIB92) ....................................................................................................... 58
2.3.2 Onderzoekstermijn van 12 maanden vanaf vaststelling inbreuk RV of BV (art.
333/3 WIB92) .............................................................................................................. 60
2.4 Omvang van het onderzoek .................................................................................. 60
3 Onderzoeksbevoegdheden .......................................................................................... 62
3.1 Onderzoeksbevoegdheden ten aanzien van de belastingplichtige (afdeling 1 WIB92)
62
3.1.1 Boekenonderzoek (art. 315 en 315bis WIB92) (art. 60 en 61 WBTW) .............. 62
3.1.1.1 Voorwerp ............................................................................................... 64
3.1.1.2 Modaliteiten ........................................................................................... 64
3.1.1.2.1 Voorleggingsplicht .............................................................................. 64
3.1.1.2.2 Bewaarplicht (art. 315, 3de lid WIB92) .................................................. 65
3.1.1.2.3 Retentierecht van de administratie (art. 315ter WIB92)......................... 66
3.1.1.3 Aanwending van de verkregen informatie met het oog op de belastinghe"ing
van derden (art. 317 WIB92) ..................................................................................... 66
3.1.2 Vraag om inlichtingen (art. 316 WIB92) (art. 62 WBTW) ................................. 67
3.1.2.1 Voorwerp ............................................................................................... 67
3.1.2.2 Aanwending met het oog op het belasten van derden (art. 317 WIB92) ...... 68
3.1.3 Fiscale visitatie (art. 319 WIB92) (art. 63 WBTW) .......................................... 68
3.1.3.1 Object .................................................................................................... 71
3.1.3.2 Modaliteiten ........................................................................................... 71
3.1.3.2.1 Plaats van de visitatie ......................................................................... 71
3.1.3.2.2 Tijdstip van de visitatie ........................................................................ 72
3.1.3.2.3 Aanstellingsbewijs.............................................................................. 72
3.1.3.2.4 Actief zoekrecht ................................................................................. 72
3.1.4 Specifieke boekhoudverplichtingen (art. 320, 320/1 en 321 WIB92) .............. 73
3.1.5 Specifieke rapporteringsverplichtingen (art. 321/1-321/7, 321bis, 321ter en
321quater WIB92) ....................................................................................................... 73
3.2 Onderzoeksbevoegdheden ten aanzien van derden (afdeling 2 WIB92) ................... 73
3.2.1 Derdenonderzoek ten aanzien van bepaalde personen (art. 322, §1 WIB92) .. 75
3.2.2 Derdenonderzoek ten aanzien van onbepaalde personen (art. 323 WIB92).... 77
3.2.3 Specifieke rapporteringsverplichtingen van derden (art. 323/1, 323/2 en 323/3
WIB92) 78
3.2.4 Zijn er derden die medewerking kunnen weigeren?....................................... 78
3.2.4.1 Beroepsgeheim (art. 334 WIB92) ............................................................. 78
3.2.4.2 Banken en hun discretieplicht ................................................................. 80
3.2.5 Derdenonderzoek in de publieke sector (art. 327 WIB92) .............................. 83

, 3.2.5.1 Algemene meewerkplicht van alle overheden .......................................... 84
3.2.5.2 Bijzondere meewerkplicht binnen de FOD Financiën (art. 335, 1ste lid WIB92
juncto art. 336 WIB92) ............................................................................................. 85
3.3 Andere bronnen van informatie ............................................................................ 86
Deel 5. Bewijs........................................................................................................................ 87
1 Bewijslast ................................................................................................................... 87
1.1 Algemeen ............................................................................................................ 87
1.2 Vermoeden van juistheid van de aangifte (art. 339 WIB92) ..................................... 88
2 Bewijskracht ............................................................................................................... 89
2.1 Gelijkschakeling digitale afschriften (art. 314bis WIB92) ........................................ 89
2.2 Proces-verbaal .................................................................................................... 89
3 Bewijsmiddelen (art. 340 WIB92) ................................................................................. 89
3.1 Vermoedensbewijs .............................................................................................. 90
3.1.1 Feitelijke vermoedens ................................................................................. 90
3.1.2 Wettelijke vermoedens ............................................................................... 90
3.1.2.1 Taxatie op grond van tekenen en indiciën (art. 341 WIB92) ........................ 90
3.1.2.2 Taxatie bij vergelijking (art. 342 WIB92)..................................................... 93
3.1.2.2.1 Vermoeden dat de belastingplichtige eenzelfde inkomen heeft genoten als
3 soortgelijke belastingplichtigen (art. 342, §1, 1ste lid WIB92) ................................ 93
3.1.2.2.2 Forfaitaire grondslagen van aanslag (art. 342, §, 2de – 4de lid WIB92) ...... 94
3.1.2.2.3 Minimale forfaitaire grondslag voor buitenlandse firma’s werkzaam in
België EN bij niet-aangifte of bij laattijdige aangifte (art. 342, §2 en §3 WIB92) ......... 94
3.2 Fiscaal misbruik (art. 344, §1 WIB92) .................................................................... 94
4 Lot van het onrechtmatig verkregen bewijs................................................................... 97
Deel 6. Vestiging van de aanslag........................................................................................... 101
1 Algemeen ................................................................................................................. 101
2 Aanslagprocedure in de inkomstenbelasting (titel VII, hoofdstuk 6 WIB92) .................. 102
2.1 Overeenkomstig de aangifte ............................................................................... 102
2.2 Procedure van wijziging van aangifte (art. 346 WIB92) .......................................... 102
2.2.1 Wanneer? ................................................................................................ 102
2.2.2 Stap 1: Verzenden van een bericht van wijziging van aangifte ...................... 103
2.2.3 Stap 2: Antwoord van de belastingplichtige................................................ 104
2.2.4 Stap 3: Kennisgeving van beslissing tot taxatie (art. 346, 5de lid WIB92) ........ 105
2.2.5 Opmerking ............................................................................................... 105
2.3 Procedure aanslag van ambtswege (art. 351 WIB92)............................................ 106
2.3.1 Wanneer? ................................................................................................ 106
2.3.2 Bepaling van het bedrag van de vermoede inkomsten ................................ 107
2.3.3 Stap 1: Verzenden van een kennisgeving van aanslag van ambtswege (art. 351
WIB92) 108

, 2.3.4 Stap 2: Antwoord van de belastingplichtige................................................ 108
2.3.5 Stap 3: Kennisgeving van beslissing tot taxatie (art. 352bis WIB92).............. 109
2.3.6 Omkering van bewijslast (art. 352 WIB92) .................................................. 109
3 Aanslagtermijnen (titel VI, hoofdstuk 6 WIB92) ........................................................... 110
3.1 Gewone aanslagtermijn (art. 353 en 359 WIB92) ................................................. 110
3.2 Buitengewone aanslagtermijnen (art. 354 WIB92) ............................................... 111
3.3 Bijzondere aanslagtermijnen (art. 355 en 356 WIB92) .......................................... 112
3.3.1 Vernietiging tijdens de administratieve fase: Nieuwe aanslag/hertaxatie (art.
355 WIB92) ............................................................................................................... 113
3.3.2 Vernietiging tijdens de gerechtelijke fase: Subsidiaire aanslag (art. 356 WIB92)
114
3.3.3 Gelijkgestelde belastingschuldigen (art. 357 WIB92) .................................. 115
3.4 Uitzonderlijke aanslagtermijnen (art. 358 WIB92) ................................................ 115
Deel 7. Geschillen ............................................................................................................... 118
1 Anticiperen op geschillen: Akkoorden met de fiscus ................................................... 118
2 Geschillenprocedure ................................................................................................ 118
2.1 Administratieve geschillenfase ........................................................................... 120
2.1.1 Bezwaarprocedure inzake inkomstenbelastingen (art. 366 e.v. WIB92) ........ 120
2.1.1.1 Bezwaarrecht ....................................................................................... 121
2.1.1.2 Voorwerp van het bezwaar .................................................................... 121
2.1.1.3 Wijze van het bezwaar ........................................................................... 122
2.1.1.4 Bezwaartermijn .................................................................................... 122
2.1.1.5 Plaats en indiening van het bezwaar ...................................................... 123
2.1.1.6 Gevolgen van een geldig ingediend bezwaarschrift ................................. 123
2.1.1.7 Reactie op de beslissing van de adviseur-generaal ................................. 124
2.1.2 Procedure van ambtshalve onthe"ing inzake inkomstenbelastingen (art. 376
e.v. WIB92) ................................................................................................................ 126
2.1.2.1 Toepassingsgebied (art. 376, §1 WIB92) ................................................. 126
2.1.2.2 Procedureel (art. 376, §1 WIB92) ........................................................... 127
2.2 Gerechtelijke geschillenfase .............................................................................. 128
2.2.1.1 Bij welke rechtbank kan men de procedure starten? ............................... 128
2.2.1.2 Hoe wordt de procedure ingeleid? ......................................................... 128
2.2.1.3 Beroepstermijn ..................................................................................... 129
2.2.1.4 Procedure dwangsom (art. 381 WIB92) .................................................. 130
2.2.1.5 Fiscale geschillenprocedure vs. burgerrechtelijke procedure .................. 130

,Deel 1. Inleiding
1 Afbakening
Materieel fiscaal recht Formeel fiscaal recht
Wat? = Inhoudelijk fiscaal recht: = Procedureregels
Inhoudelijke aspecten die gepaard = Spelregels
gaan met de belastinghe"ing. Þ Het
bepaalt de belasting zelf.

Principe: Een fiscale schuld kan maar Principe: Omschrijft de rechten en
ontstaan door de wet verplichtingen van de overheid en
(legaliteitsbeginsel). van de burger. De overheid verkrijgt
bijzondere prerogatieven (=
voorrechten), weliswaar beperkt.
Voorbeelden: Vaststelling van de grondslag, de 3 fases: (1) Taxatie, (2) Geschillen en
vrijstellingen, het tarief, de (3) Invordering
belastingplichtige, …

Formeel fiscaal recht: 3 fases!




1. Taxatiefase = Fase waarin de belastingschuld tot stand komt/vastgesteld wordt.
a. Aangifte en controle
· Aangifte = Medewerkingsverplichting/Aangifteverplichting van de
belastingplichtige + Rapporteringsverplichting door derden
o De belastingplichtige moet spontaan de fiscaal relevante
gegevens aan de overheid meedelen/vrijgeven om de overheid in
staat te stellen de belasting ook daadwerkelijk te kunnen
berekenen en vaststellen. Met andere woorden, de
belastingplichtige moet tijdens het aanslagjaar een aangifte
indienen. Die aangifte zal uiteindelijk uitmonden in het vestigen
van een aanslag.
o Voorbeeld IB: De belastingplichtige moet jaarlijks rapporteren
welke inkomsten hij heeft genoten.



1

, · Controle = Controlerecht van de overheid.
o De overheid moet kunnen nagaan of de belastingplichtige wel de
correcte informatie heeft overgemaakt. Als dat niet het geval zou
zijn, zullen de nodige rechtzettingen moeten worden doorgevoerd.
o Voorbeeld controle: Vermoeden van fraude, vermoeden dat de
belastingplichtige het niet goed begrepen heeft (Heeft de
belastingplichtige de fiscale spelregels/belastingwetten juist
vertaald in zijn aangifte?), ...
b. Vestiging
· = Het proces waarbij de overheid de aangifte verwerkt en de belasting
berekent via de opmaak van een taxatietitel (= authentieke akte, bv.:
aanslagbiljet).
· Voorbeeld IB: De aangifte wordt verwerkt (vaak via computer). Er moet
een kohier (= authentieke akte) worden opgemaakt en dat moet ter kennis
worden gebracht aan de belastingplichtige via de verzending van een
aanslagbiljet. Vanaf dat moment is de aanslag e"ectief gevestigd en komt
de taxatiefase op zijn einde.
« Btw: De belastingplichtige dient een aangifte in, berekent zelf de
belastingschuld (die voortvloeit uit de aangifte) en doet spontaan de
betaling van die schuld. Het is pas bij niet-betaling of na controle waarbij
men vaststelt dat er iets verkeerd werd aangegeven dat men desgevallend
een titel zal opmaken.
· Om dat vestigingsproces te doorlopen beschikt de overheid over een
zekere termijn. In functie van de houding van de belastingplichtige kan die
termijn verlengd worden. Bij een correcte aangifte zal de overheid uiterlijk
op 30/06 van het jaar volgend op het aanslagjaar (bv.: AJ2027 ®
30/06/2028) de aanslag vestigen. Die termijn wordt verlengd bij een
belastingplichtige die een laattijdige/geen/foutieve aangifte indient of
fraudeert.
2. Geschillenfase = Fase waarin de belastingschuld wordt betwist.
a. Administratieve fase
· Kenmerkend in fiscale zaken!
· Soms verplicht (bv.: bij IB)! = Vooraleer de belastingplichtige naar de
rechtbank kan, moet hij verplicht eerst de betwisting voeren via de
administratieve procedure (bezwaarprocedure of procedure ambtshalve
onthe"ing). Þ Waarom? De bedoeling is om de overheid als een filter te
gebruiken en om duidelijke vergissingen/onjuistheden die in de taxatiefase
zijn gebeurd door de taxatieambtenaar nog te kunnen rechtzetten. Na die
filter komt dan de echte rechter die over de betwisting kan oordelen.
b. Gerechtelijke fase
· In fine moet de belastingplichtige zijn geschil kunnen voorleggen aan een
onafhankelijke en onpartijdige rechter (in fiscale zaken: rechtbank van
eerste aanleg) die de zaak gaat beoordelen.
3. Invorderingsfase = Fase waarin de belastingschuld wordt betaald. Þ De manier waarop
de overheid, eventueel onder dwang, iemand kan verplichten om de betaling van de
belastingschuld uit te voeren; regels rond insolventie (= iemand die niet meer kan betalen)
a. Minnelijke invordering (aanmaning)
b. Gedwongen invordering (beslag)




2

, + Fiscaal sanctierecht (“in” en “naast” het formeel fiscaal recht = parallel naast de 3
bovenstaande fases)
a. Administratieve sancties
· Elke inbreuk op de bepalingen van het WIB92 of het KB/WIB92 kan
aanleiding geven tot een administratieve sanctie. De zwaarte van de
administratieve sanctie wordt bepaald door: Recidive (= voortdurend
nalatig in zijn verplichtingen)? Fraude (= bedrieglijk opzet)? Valsheid in
geschriften?
b. Strafrechtelijke sancties
· Naast de administratieve sancties kan de belastingplichtige nog een
strafrechtelijke vervolging riskeren (bv.: fiscale valsheid in geschriften
opstellen of gebruiken met het oog op het verkrijgen van een fiscaal
vermogensvoordeel). Dat is een procedure die naast het formeel fiscaal
recht kan bestaan. Dat begint desgevallend met een strafklacht (melding)
over het bestaan van ernstige fiscale overtredingen die door de overheid
wordt neergelegd. Het kan natuurlijk ook zijn dat het parket autonoom een
onderzoek is opgestart omdat men uit eigen onderzoek indiciën heeft
ontdekt van belastingontduiking. We kunnen dus niet uitsluiten dat er
uiteindelijk een correctionele veroordeling volgt van de fiscale fraudeur.
De vraag rijst hoe de koppeling in elkaar zit tussen de administratieve
procedure en de strafrechtelijke procedure (= non bis in idem principe).

We zitten in een administratieve omgeving waarbij we te maken hebben met een overheid die per
definitie een machtspositie bekleedt. Dit betekent dat die overheid bepaalde bijzondere
prerogatieven (= voorrechten) verkrijgt. MAAR! De macht van de overheid is niet onbeperkt. Þ 3
beperkingen:
1. Specifieke wettelijke beperkingen
· = Wetgeving
· Als de overheid deze beperkingen niet naleeft dan is er sprake van een overtreding
van de wet door de overheid.
· Voorbeeld: Fiscale visitatie in woningen Þ De overheid heeft het recht om uw
woning te betreden. MAAR! De overheid kan dat niet manu militari afdwingen. De
wetgever bepaalt dat het toegangsrecht tot de woning aan wettelijke beperkingen
onderhevig is. De overheid moet een machtiging hebben van de politierechtbank
vooraleer men zich toegang kan verscha"en tot een woning met het oog op een
visitatie.
2. Beginselen van behoorlijk bestuur
· = Soft law, maar sommige beginselen zijn uitgegroeid tot algemene
rechtsbeginselen die ertoe bijdragen dat de burger kan rekenen op een behoorlijk
functionerende overheid.
· Als de overheid deze beginselen niet naleeft, kan dat leiden tot de nietigheid van
de aanslag.
3. Fundamentele rechten en vrijheden
· = Belgische Grondwet, internationale verdragen (EVRM, Handvest) Þ Algemene
kaders die moeten gerespecteerd worden.
· Relatieve grondrechten = Geen absolute rechten (bv.: verbod op foltering). Je kan
er aanspraak op maken maar er kunnen bij wet uitzonderingen voorzien worden.
Die uitzonderingen moeten voldoen aan 3 voorwaarden: (1) legaliteitsvereiste, (2)
legitimiteitsvereiste en (3) noodzakelijkheidsvereiste (= proportionaliteitsvereiste
of evenredigheidstoets).




3

,2 Normeringsbevoegdheid
Normeringsbevoegdheid = Welke fiscale procedureregels zijn van toepassing? Wie is bevoegd
voor het bepalen/vaststellen van de fiscale procedureregels?

2.1 Lokaal niveau (gemeenten en provincies)
Vlaamse Gewest Decreet 30/05/2008 betre"ende de vestiging, de
invordering en de geschillenprocedure van provincie-
en gemeentebelastingen
Waalse Gewest Boek III, titel II van de ‘Code de la démocratie locale et
la décentralisation’
Brussels Hoofdstedelijk Gewest Ordonnantie 03/04/2014 betre"ende de vestiging, de
invordering en de geschillen inzake
gemeentebelastingen
Decreet van toepassing op belastingen geheven op grond van de fiscale autonomie (niet
van toepassing op belastingen ingevolge ‘toegewezen’ bevoegdheden)

1) LOKAAL NIVEAU: Gemeentebelastingen
· ≠ Aanvullende gemeentebelasting op de personenbelasting Þ De opbrengst is voor de
gemeente. MAAR! De FOD Financiën int/berekent deze belasting via het aanslagbiljet in
de personenbelasting.
· ≠ Opcentiemen op de onroerende voorhe"ing
· = Belastingen die de gemeenten op grond van hun eigen fiscale autonomie invoeren.
Dat zijn meestal vrij kleine en vaak streekgebonden taksen (bv.: belasting op zwembaden,
belasting op rioolaansluiting, belasting op parking, …). NIET de belastingen die door de
gemeenten verkregen worden ingevolge toegewezen bevoegdheden.
· De procedureregels die van toepassing zijn op de lokale belastingen worden niet
vastgelegd op lokaal niveau maar op regionaal niveau (gewesten). Dat betekent dat de
decreet- of ordonnantiegevers bevoegd zijn om de spelregels te bepalen die van
toepassing zijn bij het vestigen, betwisten of invorderen van lokale belastingen.

Vlaamse Gewest: Art. 11 Decreet van 30/05/2008
· Verwijzing naar het WIB92: De Vlaamse decreetgever heeft de procedureregels zoals die
van toepassing zijn op de lokale belastingen op zijn beurt gekoppeld aan de
procedureregels zoals die gelden op vlak van IB in het WIB92. Þ Voordeel!
· Verwijzing naar het invorderingswetboek: De federale invorderingsbepalingen zijn ook van
toepassing op de gemeenten (bv.: bij confrontatie met een onwillige belastingplichtige).

2.2 Regionaal niveau (gewesten)
Vlaamse Gewest Titel 2 van de Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF)
Waalse Gewest Hoofdstuk 7 van het decreet 06/05/1999 betre"ende
de vestiging, de invordering en de geschillen inzake de
Waalse gewestelijke belastingen
Brussels Hoofdstedelijk Gewest Ordonnantie 06/03/2019 betre"ende de Brusselse
Codex Fiscale Procedure




4

, 2) REGIONAAL NIVEAU: Gewestelijke belastingen (Zie lijst in art. 3 BFW!)
· = Belastingen die in oorsprong ooit volledig federaal waren maar waarvan de materiële
bevoegdheden in navolging van de diverse staatshervormingen zijn toegewezen aan de
gewesten. Wat erop neerkomt dat de gewesten heel veel aspecten van die belastingen
kunnen regelen. De gewesten mogen de belasting niet afscha"en of de belastingmaterie
wijzigen. Dat blijft een federale bevoegdheid.
· Voorbeelden:
- Successierechten (of erfbelasting)
- Schenkingsrechten (of schenkbelasting)
- Onroerende voorhe"ing = Jaarlijkse belasting op het feit dat je eigenaar,
opstalhouder, erfpachter of vruchtgebruiker bent van een in België gelegen
onroerend goed.
- Verkooprechten = Als je een overeenkomst hebt houdende de overdracht onder
bezwarende titel van in België gelegen onroerende goederen dan zal de akte die
daar rond gemaakt wordt moeten geregistreerd worden en dat leidt tot de
opeisbaarheid van het verkooprecht.
- Hypotheekrechten = Als je hypotheken laat inschrijven of overdraagt op de in
België gelegen onroerende goederen dan is er een hypotheekrecht verschuldigd
van 1% (soms 0,5%).
- Verdeelrecht = Er is een onverdeeldheid met betrekking tot onroerende goederen
die in België gelegen zijn. Als daar een verdeling is, een afstand van een onverdeeld
deel of een omzetting van een vruchtgebruik, dan zal het Vlaams verdeelrecht van
2,5% of 1% daarop van toepassing zijn.
- Verkeersbelasting Þ Te betalen bij het gebruik van een voertuig.
- Belasting op inverkeerstelling (BIV) Þ Te betalen bij inschrijving van een nieuw
voertuig.

LET OP! Toegewezen bevoegdheden (Zie art. 5, §3 BFW!)
· Ondanks het feit dat de materiële bevoegdheden doorgesijpeld zijn naar de gewesten kan
de dienst van de belasting (= aangifteverplichtingen, aangifteverwerking, controle, inning)
nog altijd uitgeoefend worden door de federale overheid althans tot zolang de gewesten
dat zelf niet willen doen. = Soort servicecontract
· Tegelijkertijd: Zolang de dienst bij de federale overheid zit, zal het de federale overheid zijn
die de procedureregels bepaalt. Het is pas van zodra de dienst wordt overgenomen door
de gewesten dat de gewesten ook bevoegd worden voor de procedureregels vast te
stellen.
o Voorbeeld: Waalse successierechten Þ Waalse regionale belasting! Dat
betekent dus wanneer iemand overlijdt in Wallonië de nalatenschap belast wordt
en de opbrengst van die belasting voor het Waalse Gewest is. MAAR! Tot op
vandaag heeft het Waalse Gewest de dienst niet overgenomen. Met andere
woorden, het blijft de federale overheid bij wie de aangifte moet worden ingediend.
Zolang die dienst bij de federale overheid zit zal de federale overheid bevoegd
blijven voor de bepaling van de procedureregels. Van zodra die dienst wordt
overgenomen, verandert dat.
« Vlaamse successierechten Þ Vlaamse regionale belasting! Sedert 2015 is de
dienst overgenomen door het Vlaamse Gewest. Vanaf dat moment is de Vlaamse
decreetgever ook bevoegd geworden om de procedureregels inzake erfbelasting
te bepalen. De aangifte moet worden ingediend bij de Vlaamse Belastingdienst
(Vlabel).
_ Voor de onroerende voorhe"ing hebben alle gewesten de dienst van de belasting
overgenomen.


5