Samenvatting Nier en Urinewegen - Everaerts

NIER EN URINEWEGEN:
UROLOGIE
WOUTER EVERAERTS




Inhoudsopgave
H8: PENOSCROTALE AFWIJKINGEN..................................................................3
ANAMNESE, KO EN TO......................................................................................................... 3
SCROTALE AANDOENINGEN..................................................................................................... 3
pijnloze scrotale zwelling.............................................................................................. 3
Pijnlijke scrotale zwelling (acuut scrotum)....................................................................7
Cryptorchidie (pediatrische urologie)...........................................................................9
H9:PENIELE AANDOENINGEN.........................................................................10
bij kinderen................................................................................................................ 10
bij volwassenen.......................................................................................................... 12
Penistumoren............................................................................................................. 12
H10: HEMATURIE..........................................................................................13
DEFINITIES........................................................................................................................ 13
Typen......................................................................................................................... 13
Klinisch onderscheid................................................................................................... 13
Anatomische oorsprong.............................................................................................. 13
DIAGNOSTIEK.................................................................................................................... 14
DIFFERENTIËLE DIAGNOSE..................................................................................................... 15
PRACTICUM....................................................................................................................... 17

H11: BLAASKANKER......................................................................................17
EPIDEMIOLOGIE.................................................................................................................. 17
RISICOFACTOREN................................................................................................................ 17
SYMPTOMEN...................................................................................................................... 17
DIAGNOSE........................................................................................................................ 18
PATHOLOGIE...................................................................................................................... 18
PROGNOSE........................................................................................................................ 18
BEHANDELING.................................................................................................................... 19
URINEDERIVATIES NA CYSTECTOMIE........................................................................................19
TCC VAN HOGERE URINEWEGEN (NIERBEKKEN/URETER).............................................................20
H12: NIERKANKER........................................................................................21
RCC................................................................................................................................ 21
epidemiologie............................................................................................................. 21
Risicofactoren............................................................................................................. 21
varianten.................................................................................................................... 21

, pathologie.................................................................................................................. 21
Kliniek........................................................................................................................ 22
Diagnostiek................................................................................................................ 22
TNM-classificatie........................................................................................................ 22
Prognose.................................................................................................................... 23
Behandeling............................................................................................................... 23
WILMS-TUMOR................................................................................................................... 24
H14: PROSTAATKANKER...............................................................................25
ALGEMEEN........................................................................................................................ 25
SYMPTOMATOLOGIE PER STADIUM.......................................................................................... 26
DIAGNOSTIEK.................................................................................................................... 26
adc-map..................................................................................................................... 27
PiRADS score.............................................................................................................. 27
Gleason score en ISUP grading...................................................................................28
STAGING EN RISICOSTRATIFICATIE........................................................................................... 28
BEHANDELING.................................................................................................................... 29
lokale therapie........................................................................................................... 29
Systeemtherapie........................................................................................................ 30
overzicht.................................................................................................................... 32
SCREENING........................................................................................................................ 33

,H8: PENOSCROTALE AFWIJKINGEN

Scrotum = losse zak die testis, epididymis en structuren van zaadstreng bevat

Meestal ‘benigne’ aandoeningen

Belangrijke, niet te missen aandoeningen:

 Torsio testis
o Acuut optredende unilaterale scrotale pijn
o Laattijdige D/  irreversiebele schade teelbal
 Teelbaltumor
o Zwelling/knobbeltje IN de teelbal (pijnloos)
o Laattijdige D/  uitzaaien tumor

ANAMNESE, KO EN TO

 Anamnese
o Scrotale pijn
 Acute pijn = torsio testis tot het tegendeel bewezen!
 Acuut – hyperacuut – chronisch
 Continu – intermittent
 Intensiteit
 Beter bij elevatie testis
o Scrotale zwelling
 IN teelbal : teelbaltumor tot tegendeel bewezen!
 Evolutie: weken – maanden - jaren
 Localisatie: in – buiten
o Niet-ingedaalde teelbal
o (huidafwijkingen)
 KO
o Liggende houding
o Staande houding
 Technisch onderzoek: Echografie scrotum!!
o Snel, goedkoop, laagdrempelig, maar operator dependent
o Beeld
 Grootte, evaluatie zwelling, vocht, lokalisatie, CL zijde
 Kleurendoppler: evaluatie testiculaire flow

SCROTALE AANDOENINGEN


PIJNLOZE SCROTALE ZWELLING

BENIGNE (SUBACUUT)

 Hydrocoele = heldergele vochtophoping rond de testis (in tunica vaginalis)
o Communicerende hydrocoele = via open processus vaginalis in contact
met peritoneum
 meestal bij kinderen
 congenitaal/aangeboren: open processus vaginalis

,  KO
 zwelling neemt toe als de druk in de buik stijgt (Valsalva:
wenen, lachen…)
 doorlichting met lampje
o positief  comm. Hydrocoele
o negatief  cave indirecte liesbreuk (wnnr
processus vaginalis ook
doorgankelijk is voor darm
of omentum)
 R/: chirurgie: incisie in lies
o Zaadstrengcyste = cyste van zaadstreng,
vaak gevuld met helder vocht
o Niet-communicerende hydrocoele = zonder
verbinding met peritoneum
 meest freq
 zowel kinderen als volwassenen
 KO
 Doorlichting met lampje
 Soms zo groot: testis niet meer afzonderlijk te zien/voelen
 R/:
 Kinderen: conservatief
 Volwassenen: chirurgie zo storend (tunica vaginalis
openklappen)
 Spermatocoele = heldere vochtophoping in bijbal gevuld met zaadcellen en
vocht
o KO
 Zwelling op/naast testis ipv errond
 Transilluminatie met lampje
o R/:
 conservatief (ALTIJD bij jonge mannen, chronisch teelbalpijn door n
genitofemoralis)
 resectie enkel wnnr symptomatisch (CAVE: post-op infertiliteit door
schade aan epididymis)
 Varicocoele = spatader van teelbal = verwijdering van plexus pampiniformis van
zaadstrengaders
o Abnormale dilatatie van testiculaire vene in plexus pampiriformis tgv
veneuze reflex
o Vanaf adolescente leeftijd (puberteit), meestal links
o Hoe? Door hogere druk in linker gonadale vene
o KO
 In staande houding en Valsalva manoeuvre zichtbaar
 Hypotrofie testis (teelbal kleiner)
o R/:
 Conservatief: meestal
 Chirurgie/endovasculair: afsluiten vena spermatica
 Bij hypotrofe testis (kind)
 Bij ongewenste infertiliteit
o Unilaterale rechter varicocoele  denk aan retrooperitoneale tumoren
 Afwijking scrotale huid
o Meestal benigne
o Atheroomcyste, epidermoïd cyste