GS. VENNOOTSCHAPSBELASTING
DEEL 1: INLEIDING
1.1. TOEPASSINGSGEBIED
• Principe= art. 179 WIB92: binnenlandse vennootschappen onderworpen zijn onderworpen aan VB
o (1) Binnenlandse vennootschap: art. 2, §1, 5°, b), eerste lid WIB 92
o (2) Vennootschap: art. 2, §1, 5°, a), WIB 92
o Uitzonderingen: art. 180 WIB 92 = uitgesloten entiteiten en art. 181 WIB 92 = de bevoorrechte domeinen
1.1.1. (BINNENLANDSE) VENNOOTSCHAP
• Drie voorwaarden:
o 1) RPH of vgl. vorm
o 2) Voornaamste inrichting / zetel van bestuur / beheer in BE (fiscale woonplaats) (termen = synoniemen)
o 3) Onderneming exploiteren of verrichtingen van winstgevende aard stellen
=> Op het ogenblik dat de inkomsten worden verwezenlijkt of geïnd
1.1.1.1. FISCALE WOONPLAATS (IN BELGIË GEVESTIGD ZIJN)
Vennootschapsrechtelijk: statutaire zetelleer >< fiscaal: werkelijke zetelleer (fiscale woonplaats = plaats waar
de vennootschap werkelijk wordt geleid)
• (1) Voornaamste inrichting: feitelijk begrip: plaats van waaruit leiding wordt gegeven en controle uitgeoefend
(directie, raad van bestuur, etc)
• (2) Zetel van bestuur of beheer: indien de vennootschap geen eigenlijke maatschappelijke zetel of
voornaamste inrichting heeft, dan is de plaats van waaruit de operaties beheerd of bestuurd worden
leidinggevend
§ Een vennootschap die haar statutaire zetel in België heeft, wordt behoudens tegenbewijs vermoed van
ook daar haar voornaamste inrichting of zetel van bestuur of beheer te hebben.
• Het tegendeel wordt enkel aanvaard indien ook is aangetoond dat de fiscale woonplaats van de
vennootschap in een andere Staat dan België is gevestigd volgens de fiscale wetgeving van deze
andere Staat (art. 2, § 1, 5°, b), tweede lid WIB 92)
§ ComIB/92, nr. 179/23: plaats van werkelijke leiding is doorslaggevend.
• Dit is een feitenkwestie;
• Maatregel tegen de zogenaamde “brievenbusvennootschappen” (maar is ruimer dan dat : viseert
elke buitenlandse vennootschap)
o Zie bv. Voorafgaande Beslissing 2018.0756 van 13 november 2018, randnr. 178:
§ Vergaderingen RvB en AV worden lokaal gehouden,
§ Boekhouding en sociale documenten ter plaatse bewaard,
§ Aantal bestuurders zijn lokale residenten met de vereiste competenties
Ilham Ibann 1
, Casus: Belgacom/Tango zaak
• BE venn. heeft een dochtervennootschap in Luxemburg. Er wordt niet betwist dat de venn. opgericht is om
fiscale redenen. Fiscus vindt dat de werkelijke leiding van de Luxemburgse vennootschap in BE ligt.
• RVB vond in Luxemburg plaats, maar volgens fiscus vervulde deze een louter formele rol, nl. beslissingen
bekrachtigen die reeds in België genomen werden. Andere argumenten waren:
o Venn had in Luxemburg geen personeel en haar boekhouding gedaan door een externe accountant
o RvB bestond uit 3 leden, waarvan twee WN van het Belgische moederbedrijf (inwoners van België) en één
inwoner van Luxemburg, niet tewerkgesteld door de groep
§ Brussel, 23 november 2017: geeft de fiscus ongelijk
• Zodra een vennootschap naar Luxemburgs recht bestaat kan ze niet als een fictieve
vennootschap aangemerkt worden, zelfs als de zetel slechts een brievenbus is en de
boekhouding gevoerd wordt door een derde
• Werkelijke zetel is de plaats waar de beslissingen daadwerkelijk genomen worden, en
niet de plaats waar ze voorbereid worden
• Het feit dat beslissingen “voorbereid” werden door de juridische dienst van het BE
moederbedrijf, volstaat niet om te besluiten dat werkelijke zetel in België ligt;
• Fiscus moet bewijzen dat RvB verplicht was om reeds in België genomen beslissingen te
bekrachtigen (schijnvertoning)
Casus: Slowaakse transportvennootschap
• Feiten: Persoon A (familie heeft BE transportfirma) richt in 2011 een Slowaakse (transport) vennootschap op om
te concurreren met Oostbloklanden. In 2013: Slowaakse venn sluit onderaannemingsovereenkomst met BE
transportfirma van de familie (waar A deel van uitmaakt). Per order beslist men of uitvoering gebeurt door BE of
Slowaakse vennootschap (locatie/beschikbaarheid chauffeurs, etc.).
o Slowaakse vennootschap heeft:
Ilham Ibann 2
, § eigen vrachtwagens, chauffeurs, personeel, HR-afdeling in Slowakije, chauffeurs hebben
Slowaaks telefoonnummer waarop 2 Slowaakse dispatchers hen kunnen bereiken, kantoor
gehuurd op adres van BE transportfirma
o Controle BBI op hoofdkantoor BE transportfirma én op kantoor dat de Slowaakse firma huurt.
§ In dat kantoor ontdekken ze een laptop, kleding, petjes etc van de Slowaakse venn, stempels van
de Slowaakse venn alsook dubbele sleutels van de Slowaakse vrachtwagens, SIM-kaarten en
telefoons van de Slowaakse chauffeurs, registratiedocumenten van de Slowaakse vrachtwagens,
blanco ongevalskaarten in het Slowaaks, werkschema’s van de week etc
• BBI stelt vast dat de dienst-en vakantieregeling van de Slowaakse chauffeurs vanuit België
wordt gecontroleerd, de Slowaakse vrachtwagens in België worden onderhouden en
hersteld,
• De Slowaakse venn doet beroep op BE leveranciers (hardware, IT, carrosseriebedrijven,
..).
• Daarentegen blijkt dat de Slowaakse dispatcher als contactpersoon optreedt, de facturen
van deze leveranciers naar Slowakije worden verstuurd en betaald worden vanuit een
Slowaakse bankrekening.
o BBI besluit = werkelijke leiding van de Slowaakse vennootschap in België ligt en onderwerpt ze aan de
Belgische vennootschapsbelasting. Luik, 1 april 2022 : stelt de fiscus in het gelijk
§ Order-en klantenbeheer wordt gedaan door de BE venn: deze beslist over aanvraag van de klant
en aard van het transportmiddel;
§ Hoewel Slowaakse venn plaatselijk personeel heeft en een kantoor, oefent deze slechtstaken van
tussenpersoon uit;
§ Dienstregeling en vakantieregeling van de Slowaakse chauffeurs gecontroleerd in BE
§ Beslissingen ivm schadebeheer, brandstofkaarten, facturen, routes etc worden in België
genomen;
§ Belgische aandeelhouder/zaakvoerder reist slechts 2x per maand naar Slowakije;
§ Ontvangst van brieven en facturen op de Slowaakse zetel zijn onvoldoende om te besluiten dat
de Slowaakse vennootschap daar “actief een economische activiteit uitoefent
1.1.1.2. RECHTSPERSOONLIJKHEID
Onderscheid tussen Belgische vennootschappen en buitenlandse vennootschappen:
• 1) Belgische vennootschappen:
o Zie art. 1:5, §2-3 WVV: limitatieve opsomming: NV, BV, VOF,..
o Art. 1:6, §2 WVV: VZW
• 2) Buitenlandse vennootschappen:
o Indien rechtspersoonlijkheid volgens lokaal recht: ook voor BE fiscale doeleinden rechtspersoonlijkheid
o Indien geen rechtspersoonlijkheid toegekend door lokaal recht: nagaan of vergelijkbaar met vennootschap
met rechtspersoonlijkheid naar Belgisch recht
Ilham Ibann 3
, • Elke rechtspersoon wordt dus afzonderlijk belast
o Gevolg: géén fiscale consolidatie in de vennootschapsbelasting in België…
§ Maar via een “groepsbijdrage” kan een groepsvennootschap belastbare grondslag te
“verschuiven” naar een andere groepsvennootschap.
§ Geen échte consolidatie want beide vennootschappen moeten nog steeds een eigen aangifte
VenB invullen en indienen.
1.1.1.3. EXPLOITATIE VAN EEN ONDERNEMING OF VERRICHTINGEN VAN WINSTGEVENDE
AARD
• “Een onderneming exploiteren”
o Een nijverheids-, handels- of landbouwonderneming exploiteren;
o Het betreft een bedrijvigheid, gericht op produceren en/of verhandelen van goederen of verlenen van
diensten. Werken met rationele methoden, gesteund op rentabiliteit etc. (ComIB/92, nr. 179/10)
• “Verrichtingen van winstgevende aard”
o Bezigheden met winstoogmerk; en
o Bezigheden van winstgevende aard, maar zonder winstoogmerk, gekenmerkt door een voortdurende
beroepswerkzaamheid, bestaande uit:
§ Verrichtingen van nijverheids-, handels- of landbouwkundige aard die zo vaak worden herhaald
dat ze een “bezigheid” vormen;
§ De aanwending van nijverheids- of handelsmethoden (ComIB/92, nr. 179/11)
1.1.2. BEDRIJVIGHEID ZONDER WINSTOOGMERK (VZW’S)
• Gevolgen voor de VZW’s
o Een VZW heeft rechtspersoonlijkheid
o Zal dus aan de vennootschapsbelasting onderworpen worden indien zij een onderneming exploiteert of zich
bezighoudt met verrichtingen van winstgevende aard
→ Bedoeling van de wetgever: géén concurrentieverstoring!
Toegelaten activiteiten: art. 182 WIB92
• (1) Alleenstaande of uitzonderlijke verrichtingen (ComIB/92, nr. 182/2)
o Verrichtingen die niet zo vaak worden herhaald zodat ze geen “bezigheid” zouden vormen;
o Het sporadisch organiseren van bals, tombola’s etc. voor zover deze noch herhaaldelijk noch veelvuldig
worden gesteld;
o Het herhaaldelijk of veelvuldig karakter moet worden beoordeeld per belastbaar tijdperk, en staat geenszins
de toepassing van de VenB in de weg wanneer blijkt dat deze bezigheden slechts bijkomstig zijn aan een
werkelijke exploitatie van een nijverheids-, handels- of landbouwverrichting
• (2) Verrichtingen die bestaan in het beleggen van fondsen (ComIB/92, nr. 182/3)
Ilham Ibann 4
DEEL 1: INLEIDING
1.1. TOEPASSINGSGEBIED
• Principe= art. 179 WIB92: binnenlandse vennootschappen onderworpen zijn onderworpen aan VB
o (1) Binnenlandse vennootschap: art. 2, §1, 5°, b), eerste lid WIB 92
o (2) Vennootschap: art. 2, §1, 5°, a), WIB 92
o Uitzonderingen: art. 180 WIB 92 = uitgesloten entiteiten en art. 181 WIB 92 = de bevoorrechte domeinen
1.1.1. (BINNENLANDSE) VENNOOTSCHAP
• Drie voorwaarden:
o 1) RPH of vgl. vorm
o 2) Voornaamste inrichting / zetel van bestuur / beheer in BE (fiscale woonplaats) (termen = synoniemen)
o 3) Onderneming exploiteren of verrichtingen van winstgevende aard stellen
=> Op het ogenblik dat de inkomsten worden verwezenlijkt of geïnd
1.1.1.1. FISCALE WOONPLAATS (IN BELGIË GEVESTIGD ZIJN)
Vennootschapsrechtelijk: statutaire zetelleer >< fiscaal: werkelijke zetelleer (fiscale woonplaats = plaats waar
de vennootschap werkelijk wordt geleid)
• (1) Voornaamste inrichting: feitelijk begrip: plaats van waaruit leiding wordt gegeven en controle uitgeoefend
(directie, raad van bestuur, etc)
• (2) Zetel van bestuur of beheer: indien de vennootschap geen eigenlijke maatschappelijke zetel of
voornaamste inrichting heeft, dan is de plaats van waaruit de operaties beheerd of bestuurd worden
leidinggevend
§ Een vennootschap die haar statutaire zetel in België heeft, wordt behoudens tegenbewijs vermoed van
ook daar haar voornaamste inrichting of zetel van bestuur of beheer te hebben.
• Het tegendeel wordt enkel aanvaard indien ook is aangetoond dat de fiscale woonplaats van de
vennootschap in een andere Staat dan België is gevestigd volgens de fiscale wetgeving van deze
andere Staat (art. 2, § 1, 5°, b), tweede lid WIB 92)
§ ComIB/92, nr. 179/23: plaats van werkelijke leiding is doorslaggevend.
• Dit is een feitenkwestie;
• Maatregel tegen de zogenaamde “brievenbusvennootschappen” (maar is ruimer dan dat : viseert
elke buitenlandse vennootschap)
o Zie bv. Voorafgaande Beslissing 2018.0756 van 13 november 2018, randnr. 178:
§ Vergaderingen RvB en AV worden lokaal gehouden,
§ Boekhouding en sociale documenten ter plaatse bewaard,
§ Aantal bestuurders zijn lokale residenten met de vereiste competenties
Ilham Ibann 1
, Casus: Belgacom/Tango zaak
• BE venn. heeft een dochtervennootschap in Luxemburg. Er wordt niet betwist dat de venn. opgericht is om
fiscale redenen. Fiscus vindt dat de werkelijke leiding van de Luxemburgse vennootschap in BE ligt.
• RVB vond in Luxemburg plaats, maar volgens fiscus vervulde deze een louter formele rol, nl. beslissingen
bekrachtigen die reeds in België genomen werden. Andere argumenten waren:
o Venn had in Luxemburg geen personeel en haar boekhouding gedaan door een externe accountant
o RvB bestond uit 3 leden, waarvan twee WN van het Belgische moederbedrijf (inwoners van België) en één
inwoner van Luxemburg, niet tewerkgesteld door de groep
§ Brussel, 23 november 2017: geeft de fiscus ongelijk
• Zodra een vennootschap naar Luxemburgs recht bestaat kan ze niet als een fictieve
vennootschap aangemerkt worden, zelfs als de zetel slechts een brievenbus is en de
boekhouding gevoerd wordt door een derde
• Werkelijke zetel is de plaats waar de beslissingen daadwerkelijk genomen worden, en
niet de plaats waar ze voorbereid worden
• Het feit dat beslissingen “voorbereid” werden door de juridische dienst van het BE
moederbedrijf, volstaat niet om te besluiten dat werkelijke zetel in België ligt;
• Fiscus moet bewijzen dat RvB verplicht was om reeds in België genomen beslissingen te
bekrachtigen (schijnvertoning)
Casus: Slowaakse transportvennootschap
• Feiten: Persoon A (familie heeft BE transportfirma) richt in 2011 een Slowaakse (transport) vennootschap op om
te concurreren met Oostbloklanden. In 2013: Slowaakse venn sluit onderaannemingsovereenkomst met BE
transportfirma van de familie (waar A deel van uitmaakt). Per order beslist men of uitvoering gebeurt door BE of
Slowaakse vennootschap (locatie/beschikbaarheid chauffeurs, etc.).
o Slowaakse vennootschap heeft:
Ilham Ibann 2
, § eigen vrachtwagens, chauffeurs, personeel, HR-afdeling in Slowakije, chauffeurs hebben
Slowaaks telefoonnummer waarop 2 Slowaakse dispatchers hen kunnen bereiken, kantoor
gehuurd op adres van BE transportfirma
o Controle BBI op hoofdkantoor BE transportfirma én op kantoor dat de Slowaakse firma huurt.
§ In dat kantoor ontdekken ze een laptop, kleding, petjes etc van de Slowaakse venn, stempels van
de Slowaakse venn alsook dubbele sleutels van de Slowaakse vrachtwagens, SIM-kaarten en
telefoons van de Slowaakse chauffeurs, registratiedocumenten van de Slowaakse vrachtwagens,
blanco ongevalskaarten in het Slowaaks, werkschema’s van de week etc
• BBI stelt vast dat de dienst-en vakantieregeling van de Slowaakse chauffeurs vanuit België
wordt gecontroleerd, de Slowaakse vrachtwagens in België worden onderhouden en
hersteld,
• De Slowaakse venn doet beroep op BE leveranciers (hardware, IT, carrosseriebedrijven,
..).
• Daarentegen blijkt dat de Slowaakse dispatcher als contactpersoon optreedt, de facturen
van deze leveranciers naar Slowakije worden verstuurd en betaald worden vanuit een
Slowaakse bankrekening.
o BBI besluit = werkelijke leiding van de Slowaakse vennootschap in België ligt en onderwerpt ze aan de
Belgische vennootschapsbelasting. Luik, 1 april 2022 : stelt de fiscus in het gelijk
§ Order-en klantenbeheer wordt gedaan door de BE venn: deze beslist over aanvraag van de klant
en aard van het transportmiddel;
§ Hoewel Slowaakse venn plaatselijk personeel heeft en een kantoor, oefent deze slechtstaken van
tussenpersoon uit;
§ Dienstregeling en vakantieregeling van de Slowaakse chauffeurs gecontroleerd in BE
§ Beslissingen ivm schadebeheer, brandstofkaarten, facturen, routes etc worden in België
genomen;
§ Belgische aandeelhouder/zaakvoerder reist slechts 2x per maand naar Slowakije;
§ Ontvangst van brieven en facturen op de Slowaakse zetel zijn onvoldoende om te besluiten dat
de Slowaakse vennootschap daar “actief een economische activiteit uitoefent
1.1.1.2. RECHTSPERSOONLIJKHEID
Onderscheid tussen Belgische vennootschappen en buitenlandse vennootschappen:
• 1) Belgische vennootschappen:
o Zie art. 1:5, §2-3 WVV: limitatieve opsomming: NV, BV, VOF,..
o Art. 1:6, §2 WVV: VZW
• 2) Buitenlandse vennootschappen:
o Indien rechtspersoonlijkheid volgens lokaal recht: ook voor BE fiscale doeleinden rechtspersoonlijkheid
o Indien geen rechtspersoonlijkheid toegekend door lokaal recht: nagaan of vergelijkbaar met vennootschap
met rechtspersoonlijkheid naar Belgisch recht
Ilham Ibann 3
, • Elke rechtspersoon wordt dus afzonderlijk belast
o Gevolg: géén fiscale consolidatie in de vennootschapsbelasting in België…
§ Maar via een “groepsbijdrage” kan een groepsvennootschap belastbare grondslag te
“verschuiven” naar een andere groepsvennootschap.
§ Geen échte consolidatie want beide vennootschappen moeten nog steeds een eigen aangifte
VenB invullen en indienen.
1.1.1.3. EXPLOITATIE VAN EEN ONDERNEMING OF VERRICHTINGEN VAN WINSTGEVENDE
AARD
• “Een onderneming exploiteren”
o Een nijverheids-, handels- of landbouwonderneming exploiteren;
o Het betreft een bedrijvigheid, gericht op produceren en/of verhandelen van goederen of verlenen van
diensten. Werken met rationele methoden, gesteund op rentabiliteit etc. (ComIB/92, nr. 179/10)
• “Verrichtingen van winstgevende aard”
o Bezigheden met winstoogmerk; en
o Bezigheden van winstgevende aard, maar zonder winstoogmerk, gekenmerkt door een voortdurende
beroepswerkzaamheid, bestaande uit:
§ Verrichtingen van nijverheids-, handels- of landbouwkundige aard die zo vaak worden herhaald
dat ze een “bezigheid” vormen;
§ De aanwending van nijverheids- of handelsmethoden (ComIB/92, nr. 179/11)
1.1.2. BEDRIJVIGHEID ZONDER WINSTOOGMERK (VZW’S)
• Gevolgen voor de VZW’s
o Een VZW heeft rechtspersoonlijkheid
o Zal dus aan de vennootschapsbelasting onderworpen worden indien zij een onderneming exploiteert of zich
bezighoudt met verrichtingen van winstgevende aard
→ Bedoeling van de wetgever: géén concurrentieverstoring!
Toegelaten activiteiten: art. 182 WIB92
• (1) Alleenstaande of uitzonderlijke verrichtingen (ComIB/92, nr. 182/2)
o Verrichtingen die niet zo vaak worden herhaald zodat ze geen “bezigheid” zouden vormen;
o Het sporadisch organiseren van bals, tombola’s etc. voor zover deze noch herhaaldelijk noch veelvuldig
worden gesteld;
o Het herhaaldelijk of veelvuldig karakter moet worden beoordeeld per belastbaar tijdperk, en staat geenszins
de toepassing van de VenB in de weg wanneer blijkt dat deze bezigheden slechts bijkomstig zijn aan een
werkelijke exploitatie van een nijverheids-, handels- of landbouwverrichting
• (2) Verrichtingen die bestaan in het beleggen van fondsen (ComIB/92, nr. 182/3)
Ilham Ibann 4
